I GSK 1294/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia NSA Michał Kowalski (spr.) Sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 lipca 2023 r. sygn. akt I SA/Sz 238/23 w sprawie ze skargi J. H. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 3 marca 2023 r. nr SKO.Ke.480/746/2023 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 19 lipca 2023 r., sygn. akt I SA/Sz 238/23 na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie: Dz. U. 2024 r., poz. 935 – dalej jako p.p.s.a.) oddalił skargę J. H. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 3 marca 2023 r. w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Pismem z dnia 27 grudnia 2022 r. skarżący wniósł zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym zarzucając błąd co do osoby zobowiązanej. Wskazał, że w reakcji na upomnienie, poinformował wierzyciela, że dnia 14 czerwca 2022 r. powierzył pojazd innemu kierującemu. Jak wynika z informacji z dnia 23 września 2022 r. kierujący korzystał z samochodu przez kilkadziesiąt dni. Z informacji tej wynika także, że obecnie nie odbiera on telefonu więc nie ma skarżący z nim kontaktu. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w Szczecinie zawiesił postanowieniem z dnia 30 grudnia 2022 r. postępowanie egzekucyjne i przekazał sprawę wierzycielowi w celu zajęcia stanowiska. Burmistrz M. postanowieniem z dnia 9 stycznia 2023 r. wydanym na podstawie art. 34 § 2 pkt 1 w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: "u.p.e.a.") oddalił zarzut błędu co do zobowiązanego w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 8 grudnia 2022 r. Wskazany tytuł wykonawczy dotyczy opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania przy ul. Gryfa Pomorskiego w Międzyzdrojach pojazdu w dniu 14 czerwca 2022 r. Na postanowienie Burmistrza M. zażalenie złożył skarżący podnosząc, że powierzył pojazd innej osobie, którą wskazał, zaś żaden powszechnie obowiązujący przepis nie nakłada na niego obowiązku zawierania umów użyczenia pojazdu na piśmie. Zdaniem zobowiązanego po wniesieniu zarzutu organ miał obowiązek przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, przy zastosowaniu przepisów ogólnego postępowania administracyjnego. W dniu 3 marca 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie po rozpoznaniu zażalenia utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza M. z dnia 9 stycznia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalając zaskarżonym wyrokiem skargę stwierdził, że za zobowiązanego do zapłaty uważa się właściciela pojazdu aż do chwili, gdy ten zwolni się z obowiązku, wskazując faktycznego użytkownika samochodu. To na właścicielu pojazdu spoczywa zatem ciężar udowodnienia faktu, z którego wywodzi on korzystne dla siebie skutki prawne dowód taki musi zaś polegać na wskazaniu konkretnej osoby i wszystkich danych tak, aby było możliwe skuteczne wyegzekwowanie należnych opłat od tej osoby. Dłużnik zgłaszając zarzut błędu co do osoby zobowiązanego powinien przedstawić dowody wskazujące, że osoba korzystająca z drogi publicznej nie jest tożsama z właścicielem pojazdu. W szczególności może przedstawić umowę użyczenia czy najmu pojazdu samochodowego, ale także np. postanowienie właściwego organu ścigania stwierdzające fakt kradzieży tego pojazdu, czy jego zaboru w celu krótkotrwałego użycia. Jak zauważył Sąd pierwszej instancji w niniejszej sprawie skarżący wskazał dane innej osoby (imię, nazwisko, adres), która dysponowała pojazdem w dniu 14 czerwca 2022 r., ale żadnego dowodu potwierdzającego tą okoliczność. Sam skarżący wskazał nie może nawiązać kontaktu ze wskazaną osobą. Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił, że zgodnie z art. 106 p.p.s.a. Sąd orzeka na podstawie akt sprawy organu administracji publicznej, którego działanie lub zaniechanie zostało zaskarżone do Sądu. Nie jest uzasadnione załączanie przez skarżącego na etapie postępowania sądowego, umowy użyczenia samochodu, mające udowadniać fakt korzystania z samochodu przez inną osobę w dacie 14 czerwca 2022 r. W skardze kasacyjnej zaskarżono powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez naruszenie art. 106 § 3 p.p.s.a. i nie przeprowadzenie dowodu z dokumentu dołączonego do zażalenia, który to dowód były niezbędny dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości, a nie powodował nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Strona przeciwna nie skorzystała z prawa do wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów, zgodnie z wnioskiem zawartym w skardze kasacyjnej, bowiem strona przeciwna w terminie czternastu dni od doręczenia odpisu skargi kasacyjnej nie wniosła o przeprowadzenie rozprawy. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, Nr 3, poz. 40). Przystępując do rozpoznania zarzutu kasacyjnego należy wskazać, że nie znajduje ona usprawiedliwionej podstawy. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że w istotnym dla sprawy zakresie, sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Oznacza to, że podstawą orzekania sądu administracyjnego jest materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania. Wynikają z tego dwie kwestie natury zasadniczej. Po pierwsze sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych w sprawie, a jedynie bada, czy ustalenia faktyczne dokonane przez organy administracji publicznej odpowiadają prawu. Po drugie sąd administracyjny rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego (procesowego) istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zmiana stanu faktycznego lub prawnego, która nastąpiła po wydaniu decyzji ostatecznej zasadniczo nie podlega uwzględnieniu (zob. wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2024 r., sygn. akt III FSK 1251/22, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym nie może zostać uwzględniony podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez Sąd I instancji w ramach zaskarżonego wyroku art. 106 § 3 p.p.s.a. Prawidłowe jest bowiem stanowisko, zgodnie z którym, Sąd orzeka na podstawie akt sprawy organu administracji publicznej, którego działanie lub zaniechanie zostało zaskarżone. Tak więc załączanie przez skarżącego do skargi skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, a nie jak wskazuje autor skargi kasacyjnej do zażalenia złożonego w toku postępowania administracyjnego, umowy użyczenia samochodu, mające udowadniać fakt korzystania z samochodu przez inną osobę w dniu 14 czerwca 2022 r. nie mogło zostać uwzględnione przez Sąd I instancji. Celem postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego w sprawie administracyjnej, lecz wyłącznie ocena, czy organy administracji ustaliły ten stan zgodnie z regułami procedury administracyjnej, a następnie, czy dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji określonych przepisów prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 9 maja 2024 r., sygn. akt II GSK 473/21, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Stąd na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.