I GSK 126/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Michał Kowalski (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia del. WSA Izabella Janson Protokolant Katarzyna Domańska po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A Sp. z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 czerwca 2023 r. sygn. akt V SA/Wa 2276/22 w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. w W. na rozstrzygnięcie Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Warszawie z dnia 30 czerwca 2022 r. nr FGŚP.III.4220.1057.2020.ZJ w przedmiocie przyznania świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A Sp. z o.o. w W. na rzecz Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Warszawie kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 czerwca 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 2276/22 na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie: Dz. U. 2023 r., poz. 1634 – dalej jako p.p.s.a.) oddalił skargę A sp. z o.o. w W. na rozstrzygnięcie Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Warszawie z dnia 30 czerwca 2022 r. nr FGŚP.III.4220.1057.2020.ZJ w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzenia. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Wnioskiem z dnia 12 maja 2020 r. skarżąca zwróciła się o dofinansowanie do wynagrodzeń 17 pracowników objętych przestojem ekonomicznym lub obniżonym wymiarem czasu pracy, o którym mowa w art. 15g ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o przeciwdziałaniu zwalczaniu i zapobieganiu COVID- 19 oraz innym chorobom zakaźnym oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2021 r. poz. 2095 ze zm., dalej: ustawa COVID-19) za miesiąc maj-czerwiec 2020 r. Organ pismem z dnia 10 sierpnia 2020 r. poinformował, że rozpatrzył powyższy wniosek negatywnie. Strona nie zgodziła się z powyższym rozstrzygnięciem organu i złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Warszawie. Postanowieniem z dnia 9 grudnia 2021 r. sygn., akt V SA/Wa 1667/20 WSA w Warszawie odrzucił skargę jako niedopuszczalną. W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej spółki postanowieniem z dnia 7 września 2021 r. sygn., akt I GSK 917/21 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił powyższe rozstrzygnięcie. W ocenie NSA odmowę zawarcia umowy o wypłatę wydaną na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 11 października 2013 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z ochroną miejsc pracy (Dz. U. z 2019 r. poz. 669) w zw. z art. 15g ust. 1 i 17 ustawy COVID-19 zaliczyć należy do kategorii aktów z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, które podlegają kognicji sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyniku ponownego rozpoznania sprawy wyrokiem z dnia 8 grudnia 2021 r. sygn. akt V SA/Wa 4579/21 uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie z dnia 10 sierpnia 2020 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że organ ustalił, a skarżąca tego nie kwestionuje, że przedmiotem przeważającej działalności gospodarczej przedsiębiorcy jest prowadzenie szkoły podstawowej oraz wychowanie przedszkolne. Strona wskazała także, że prowadzi pozostałą działalność polegającą m.in. na sprzedaży książek, rehabilitacji i sprzedaży jedzenia. Zasadnicze znaczenie dla rozpoznania sprawy miało ustalenie, czy wniosek skarżącej dotyczy pracowników, którzy są zatrudnieni w obrębie działalności przedszkolnej lub szkolnej czy innych pracowników zatrudnionych w innego rodzaju działalności skarżącej, którą w świetle prawa można uznać za prowadzenie działalności gospodarczej. Sąd podzielił zarzuty skargi dotyczące naruszenia naruszenie art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm., dalej: k.p.a.) w związku z art. 75 § 1 k.p.a., 77 k.p.a. i z art. 80 k.p.a., bowiem w niniejszej sprawie organ nie podjął wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Całkowicie pominięto, że porozumienie dotyczyło również pracowników niebędących nauczycielami, w tym psychologa. Ma to szczególne znaczenie w świetle stanowiska strony zawartego w skardze, że prowadzi ona pozostałą działalność w formie m.in.: zajęć integracji sensorycznej, innych zajęć rehabilitacyjnych czy lekcji języka angielskiego dla podmiotów zewnętrznych. Sąd zalecił, aby organ rozpoznając ponownie sprawę uwzględnił w szczególności, że porozumienie dotyczy także osób niebędących nauczycielami, którzy nie byli zatrudnieni w obrębie działalności szkolnej i przedszkolnej, a w innym rodzaju działalności skarżącej, którą w świetle prawa można uznać za prowadzenie działalności gospodarczej. Ponownie rozpoznając sprawę zaskarżonym rozstrzygnięciem z dnia 30 czerwca 2022 r. Dyrektor WUP odmówił spółce przyznania wnioskowanych świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy w łącznej kwocie 10.107,70 zł na dofinansowanie wynagrodzeń za okres 2 miesięcy dla 5 pracowników. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając zaskarżonym wyrokiem skargę stwierdził, że przedmiotem sporu jest rozstrzygnięcie organu zawarte w piśmie z 30 czerwca 2022 r. odmawiające skarżącej przyznania świadczenia na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków FGŚP na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników objętych przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy w następstwie wystąpienia COVID-19 w łącznej kwocie 10.107,70 zł na dofinansowanie wynagrodzeń za okres 2 miesięcy dla 5 pracowników (wsparciem objęto 12 pracowników). W celu uzyskania dofinansowania z FGŚP muszą zostać spełnione trzy podstawowe przesłanki. Po pierwsze podmiot musi posiadać status przedsiębiorcy w rozumieniu art. 4 ust. 1 Prawa przedsiębiorców, po drugie musi odnotować spadek obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19, po trzecie musi zatrudniać pracowników. W toku postępowania organ ustalił, że przedmiotem przeważającej działalności gospodarczej przedsiębiorcy jest prowadzenie szkoły podstawowej. Strona wskazała w oświadczeniu z dnia 24 lipca 2020 r. że prowadzi także pozostałą działalność w formie m.in.: sprzedaż książek, rehabilitacja i sprzedaż jedzenia. Sąd I instancji we wskazanym wyżej wyroku wprost nakazał organowi ustalenie pracowników, którzy są zatrudnieni przez stronę w innego rodzaju działalności spółki niż działalność przedszkolna i szkolna, tj. w działalności którą w świetle prawa można uznać za prowadzenie działalności gospodarczej. Organ realizując wytyczne ustalił, że spółka jest organem prowadzącym szkołę podstawową. Ostatecznie stwierdził, na podstawie zebranych dokumentów, że do wsparcia nie kwalifikuje się pięciu pracowników zatrudnionych na stanowiskach asystent nauczyciela, asystent nauczyciela - wsparcie dzieci z niepełnosprawnością, nauczyciel - praca z dziećmi z orzeczoną niepełnosprawnością. Wskazano należy, że strona skarżąca nie neguje stanowiska organu, że ww. pracownicy byli zatrudnieni wyłącznie na stanowiskach związanych z wykonywaniem usług oświatowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ocenił, że skoro sąd pierwotnie dokonał interpretacji przepisów i na podstawie tej interpretacji nakazał organowi ponowną analizę załączonych dokumentów i ustalenie na ich podstawie osób niebędących nauczycielami, którzy nie byli zatrudnieni w obrębie działalności przedszkolnej, to obecnie powyższe zarzuty dotyczące naruszenia zasady legalizmu (art. 6 k.p.a. i 7 Konstytucji RP, czy też zasada prawdy obiektywnej i zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a.) nie są zasadne. WSA również nie stwierdził naruszenia art. 7a i art. 81a k.p.a., ponieważ organ zastosował się do oceny prawnej wyrażonej w wyroku i dokonał interpretacji przepisów zgodnie z tym orzeczeniem, a więc obecnie brak jest podstaw do twierdzenia, że rozstrzygnięcie narusza wskazane przepisy. Co więcej Sąd pierwszej instancji podkreślił, że w wypadku uwzględnienia argumentów spółki wprost naraziłby się na zasadny zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. Wbrew temu co sugeruje strona skarżąca Sąd w wyroku z dnia 8 grudnia 2021 r. w żaden sposób nie wskazał, że strona jest przedsiębiorcą i prowadzi działalność gospodarczą w oparciu o Prawo przedsiębiorcy. Prawidłowo zauważył Dyrektor WUP, że przyjęcie stanowiska, że strona prowadzi działalność gospodarczą doprowadziłoby do naruszenia art. 170 ust. 1 Prawa oświatowego i naruszałoby zasadę równości wobec prawa. Strona bowiem w zakresie prowadzonej przez siebie działalności oświatowej zostałaby potraktowana bardziej korzystnie niż inne niepubliczne placówki oświatowe, prowadzące taką samą działalność oświatową (niepubliczne szkoły i przedszkola), którym ze względu na treść art. 170 ust. 1 Prawa oświatowego odmówiono wypłaty świadczeń, a które nie prowadziły dodatkowej działalności gospodarczej. Podmioty te znalazły się na skutek epidemii COVID-19 i związanym z nią zamknięciem szkół i przedszkoli w tak samo trudnej sytuacji co skarżąca, a nawet w sytuacji trudniejszej, ponieważ nie uzyskiwały przychodów z dodatkowej działalności. W sprawie zasadnie i zgodnie z oceną prawną wyrażoną w wyroku z dnia 8 grudnia 2021 r. rozdzielono zatem prowadzoną przez spółkę działalność oświatową prowadzoną w formie szkoły od innej działalności prowadzonej przez organy założycielskie szkół i przedszkoli, która może stanowić działalność gospodarczą w rozumieniu Prawa przedsiębiorców. W skardze kasacyjnej zaskarżano powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie o jego uchylenie i rozpoznanie skargi, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: a) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. naruszenie przepisu art. 153 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym przyjęciu, że zarówno organ jak i Sąd I Instancji są związani w niniejszej sprawie oceną prawną, wyrażoną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w orzeczeniu w sprawie o sygn. akt: V SA/Wa 4579/21, podczas gdy ocena taka w ogóle nie została wyrażona jak również, że ta rzekoma ocena prawna, sprowadzała się do tego, że skarżącej nie przysługują wnioskowane środki na podstawie art. 15g Tarczy Antykryzysowej w zakresie prowadzonej działalności oświatowej, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia przepisów powołanych w pkt. b) - d) poniżej; b) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. naruszenie przepisu art. 15g ust 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020.374 z późn.zm.) (dalej również jako: "Tarcza Antykryzysowa") w zw. z przepisami art. 3 i art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 roku Prawo przedsiębiorców (tj. Dz. U. 2019.1292 z późn.zm.) i przepisem art. 170 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 14 grudnia 2016 roku - Prawo oświatowe (t.j. Dz. U. 2019.1148 z późn.zm) poprzez błędną ich wykładnię, skutkującą; - nieprawidłowym przyjęciem, że skarżąca częściowo nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu ww. przepisów, a w konsekwencji nie może skutecznie ubiegać się o dofinansowanie wynagrodzeń pracowniczych pomimo, że szczegółowa analiza sytuacji prawnej przedsiębiorstwa prowadzonego przez skarżącą prowadzi do wniosku, że bez wątpienia posiada ona status przedsiębiorcy w rozumieniu ww. przepisów, przede wszystkim z uwagi na okoliczność, że jest podmiotem wpisanym od lat do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, prowadzi działalność w celach zarobkowych, w sposób zorganizowany i ciągły jak również odprowadza stosowne podatki z tytułu prowadzonej działalności jak również składki na ubezpieczenie społeczne oraz na FGŚP zarówno za pracowników związanych stricte z prowadzoną działalnością oświatową jak i pozostałe zatrudnione osoby, a oprócz niepublicznej placówki szkolnej, prowadzi inną regularną działalność gospodarczą, a tym samym nie zachodzą żadne negatywne przesłanki do tego by odmówić przyznania jej wnioskowanej pomocy, - błędnym przyjęciem, że skarżąca jednocześnie jest podmiotem będącym jednocześnie przedsiębiorcą i niebędącym przedsiębiorcą, co w konsekwencji doprowadziło do wykreowania nieznanego polskiemu prawu hybrydowego podmiotu oraz do odmowy wypłaty dofinansowań w zakresie, w którym zdaniem organu skarżąca nie jest przedsiębiorcą, c) naruszenie przepisu prawa materialnego tj. przepisu art. 15g ust. 1 Tarczy Antykryzysowej poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że znaczenie dla rozpoznania sprawy tj. dla przyznania Skarżącej wnioskowanych świadczeń ma ustalenie czy wniosek Skarżącej dotyczy pracowników, którzy są zatrudnieni w obrębie działalności oświatowej, podczas gdy wymogu takiego nie sposób wywodzić z art. 15g ust. 1 Tarczy Antykryzysowej tj. kryterium takie nie wynika z Tarczy Antykryzysowej, a w konsekwencji w praktyce wykreowanie dodatkowego, nieznanego ustawie kryterium przyznania świadczeń, d) naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy tj.: art. 6 kpa oraz art. 7 Konstytucji RP (zasada legalizmu), art. 32 Konstytucji RP (zasada równości wobec prawa) jak również art. 7 i 7a kpa i 81a, poprzez przyjęcie dodatkowego kryterium nieznanego ustawie przy rozstrzyganiu skargi skarżącej i w konsekwencji oddalenia skargi na odmowę wypłaty wnioskowanych środków pomimo przyjęcia, że skarżąca posiada status przedsiębiorcy oraz poprzez nierozstrzygnięcie wszelkich wątpliwości na korzyść skarżącej. Strona przeciwna w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. W piśmie z dnia 2 kwietnia 2024 r. pełnomocnik wnoszącego skargę kasacyjną wskazał, że podtrzymuje i uzupełnia dotychczasowe stanowisko w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionej podstawy. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, Nr 3, poz. 40). Przystępując do rozważań na tle zarzutów kasacyjnych oraz ich uzasadnienia należy w pierwszej kolejności wskazać, że sposób ich sformułowania na gruncie rozpatrywanej sprawy powoduje, że mogą one podlegać łącznej ocenie zarówno w zakresie naruszeń prawa procesowego, jak i materialnego. W gruncie rzeczy sprowadzają się one do kwestionowania stwierdzonego przez organ, a zaakceptowanego w zaskarżonym wyroku stanowiska wynikającego z realizacji wytycznych wynikających z wcześniejszego prawomocnego wyroku sądu administracyjnego pierwszej instancji, zgodnie z którym w sprawie konieczne jest ustalenie pracowników, którzy są zatrudnieni przez stronę w innego rodzaju działalności spółki niż działalność przedszkolna i szkolna, tj. w działalności którą w świetle prawa można uznać za prowadzenie działalności gospodarczej uwzględniając przy tym wyłączenie, o którym mowa w art. 170 Prawa oświatowego. Odnosząc się do tej kwestii Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że większość zarzutów i argumentacji zawartej w skardze kasacyjnej nie może zostać uwzględniona z uwagi na związanie w tej sprawie wytycznymi zawartymi we wcześniejszym prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca kasacyjnie nie zgadzając się z oceną prawną i wytycznymi zawartymi w wyroku z dnia 8 grudnia 2021 r. w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 4579/21 mogła złożyć od niego skargę kasacyjną. Skoro jednak tego nie uczyniła i wyrok się uprawomocnił, to zarówno organ, jak i Sąd I instancji, a obecnie także NSA są związani prawomocnym wyrokiem na mocy art. 153 p.p.s.a. w związku z art. 170 p.p.s.a. Wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie spółki wyrok z dnia 8 grudnia 2021 r. w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 4579/21 zawierał ocenę prawną i szczegółowe wytyczne dla organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy. W uzasadnieniu tego wyroku wyraźnie wskazano, że organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy uwzględni w szczególności fakt, że porozumienie w sprawie obniżenia wymiaru czasu pracy w związku z Covid-19 dotyczy także osób niebędących nauczycielami, które nie były zatrudnione w obrębie działalności szkolnej, a w innym zakresie działalności skarżącej, którą w świetle prawa można uznać za prowadzenie działalności gospodarczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreślił, że zasadnicze znaczenie dla rozpoznania sprawy ma ustalenie, czy wniosek skarżącej dotyczy pracowników, którzy są zatrudnieni w obrębie działalności przedszkolnej lub szkolnej czy innych pracowników zatrudnionych w innym rodzaju działalności skarżącej spółki. Poza powyższym, Sąd I instancji zwrócił w prawomocnym wyroku szczególną uwagę na osoby niebędące nauczycielami w tym asystenta dyrektora i psychologa. Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał na oświadczenie skarżącej, poparte dowodami z faktur, że prowadzi pozostałą działalność w formie zajęć integracji sensorycznej, innych zajęć rehabilitacyjnych czy lekcji angielskiego dla podmiotów zewnętrznych. W wyniku ponownej analizy materiału dowodowego w tym także nowych, przedłożonych przez spółkę dokumentów, w szczególności umów o pracę, załączników do umów o pracę, statutu i regulaminu szkoły, faktur wystawionych na podmioty zewnętrzne, a także wyjaśnień skarżącej ustalono pracowników, którzy byli zatrudnieni w obrębie działalności gospodarczej i dokonano im wypłaty świadczeń. Organ nie zakwalifikował do uzyskania wsparcia pracowników zatrudnionych na stanowiskach stricte oświatowych nauczyciela i asystenta nauczyciela, bowiem ze statutu szkoły, ich umów o pracę wynikło, że wykonują oni pracę wyłącznie w zakresie działalności oświatowej związanej z prowadzeniem szkoły, a nadto brak było oświadczenia skarżącej, co do świadczenia przez nich innej działalności dodatkowej, komercyjnej na rzecz podmiotów zewnętrznych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Konkludując należy wskazać, że odmowa wypłaty świadczeń była konieczna wobec poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych stanowiących wykonanie wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawartych w prawomocnym wyroku z dnia 8 grudnia 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 4579/21. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że w rozpatrywanej sprawie brak było podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej, ponieważ organ właściwe ustalił stan faktyczny sprawy i prawidłowo przeprowadził postępowanie uwzględniając ocenę prawną i wytyczne do ponownego rozpoznania sprawy, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wnikliwie przeprowadził kontrolę poprawności działania i rozstrzygnięcia organu. Końcowo należy dodać, że Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu jest znana argumentacja zawarta w powoływanych przez pełnomocnika skarżącej nieprawomocnych wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 maja 2023 r., sygn. akt III SA/Wr 1103/21 oraz z dnia 16 czerwca 2023 r., sygn. akt III SA/Wr 1100/21 niemniej jednak Sąd kasacyjny orzekający w warunkach związania wcześniejszym prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie mógł odstąpić od zawartej w nim oceny prawnej z uwagi na treść art. 153 w związku z art. 170 p.p.s.a. Tym samym za chybione uznano zarzuty naruszenia prawa procesowego w postaci art. 6 art. 7, art. 7a, art. 81a k.p.a. i art. 7 Konstytucji RP oraz prawa materialnego w postaci art. 153 p.p.s.a. i art. 15g ust. 1 ustawy COVID-19 Stąd na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).