I GSK 121/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc Sędzia del. WSA Jacek Boratyn (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej C. N. i B." Z." Sp. z o.o. w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 2 października 2024 r. sygn. akt III SA/Gl 515/24 w sprawie ze skargi C. N. i B." Z." Sp. z o.o. w L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki w decyzji w przedmiocie określenia wysokości dotacji do zwrotu oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z 2 października 2024 r., sygn. I SA/Gl 515/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej WSA w Gliwicach) po rozpoznaniu sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. w Ł. (dalej zwanej skarżącą lub spółką) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej SKO lub Kolegium) w Katowicach z dnia 12 kwietnia 2024 r., nr SKO.FD/41.4/78/2024/5820, w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki, oddalił skargę. W stanie faktycznym sprawy Prezydent Miasta Katowice decyzją z 22 grudnia 2023 r., nr ES-V.4431.18.7.2023.KM, określił spółce wysokość zwrotu dotacji do budżetu miasta. Na skutek odwołania spółki SKO w Katowicach, decyzją z dnia 23 lutego 2024 r., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Następnie Prezydent Miasta Katowice postanowieniem z dnia 23 lutego 2024 r., nr ES-V.4431.18.7.2023.KM, sprostował oczywistą omyłkę w swojej decyzji z dnia 22 grudnia 2023 r., w sprawie określenia spółce wysokości dotacji do zwrotu, wykreślając w pkt 7 w sentencji decyzji sformułowanie "wysokość dotacji pobranej w nadmiernej wysokości" i zastępując go zwrotem "wysokość dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem". SKO w Katowicach, po rozpatrzeniu zażalenia spółki na postanowienie organu I instancji, postanowieniem z 12 kwietnia 2024 r. utrzymało w mocy to rozstrzygnięcie. W ocenie organu II instancji w przedmiotowej sprawie doszło do oczywistego błędu pisarskiego. Oczywistość błędu czy omyłki polega w tym wypadku na widocznej w świetle akt sprawy rozbieżności między myślą (zamierzeniem) wyrażoną przez organ, a doborem poszczególnych słów lub cyfr dla określenia niebudzących wątpliwości faktów. W ocenie SKO w Katowicach kluczowym elementem decyzji w przedmiocie zwrotu dotacji jest prawidłowe określenie kwoty dotacji przeznaczonej do zwrotu oraz wskazanie prawidłowego okresu od którego naliczane są odsetki od dotacji podlegających zwrotowi. W pkt 7 sentencji decyzji Prezydenta Miasta Katowice z dnia 22 grudnia 2023 r. w sposób prawidłowy została wskazana zarówno kwota dotacji do zwrotu w wysokości 479,28 zł jak i termin naliczania odsetek (od dnia przekazania dotacji z budżetu Miasta Katowice, tj. od dnia 14 grudnia 2018 r. do dnia zapłaty). Zarówno z treści zaskarżonej decyzji jak i z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że chodzi o dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem, a nie o dotację pobraną w nadmiernej wysokości, jak omyłkowo wskazano w pkt 7 sentencji ww. decyzji. Zatem, w ocenie SKO w Katowicach, oczywistość omyłki wynika z porównania treści decyzji z treścią innych dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy. Nie ma więc podstaw do przyjęcia, że nastąpiła modyfikacja nałożonego na stronę treści obowiązku, chociażby w zakresie zapłaty odsetek. W ocenie Kolegium nie doszło także do zmiany pierwotnego rozstrzygnięcia sprawy, jak również nałożenia na spółkę nowego obowiązku finansowego. WSA w Gliwicach, po rozpoznaniu skargi spółki na postanowienie SKO w Katowicach z 12 kwietnia 2024 r. oddalił skargę. Sąd stwierdził, że wyznacznikiem oczywistości omyłki jest możność natychmiastowego i niepozostawiającego wątpliwości wykrycia uchybienia w drodze nawet powierzchownego zestawienia treści rozstrzygnięcia z dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy. Kolejnym kryterium jest wpływ sprostowania na treść rozstrzygnięcia. Sprostowanie nie może bowiem prowadzić do zmiany merytorycznej orzeczenia. WSA w Gliwicach stanął na stanowisku, że w niniejszej sprawie sprostowanie takiej omyłki, poprzez prawidłowe oznaczenie, było dopuszczalne w świetle art. 113 § 1 K.p.a., ponieważ zarówno z treści zaskarżonej decyzji jak i z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że chodzi o dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem, a nie o dotację pobraną w nadmiernej wysokości, jak omyłko wskazano w pkt 7 sentencji ww. decyzji. Zatem błędy organu, o których tu mowa, mieszczą się w zakresie "oczywistej pomyłki", którą należało wyeliminować poprzez sprostowanie. Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Gliwicach wniosła spółka, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie: 1. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 – dalej zwanej P.p.s.a.) w zw. z art. 113 § 1 K.p.a. w zw. z art. 110 § 1 K.p.a. w zw. z art. 16 § 1 K.p.a. poprzez brak uchylenia zaskarżonego postanowienia SKO oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji i uznanie, że organ administracji publicznej był uprawniony do wykreślenia w trybie tego przepisu w pkt 7 sentencji decyzji sformułowania ,,wysokość dotacji pobranej w nadmiernej wysokości" i zastąpienia go zwrotem ,,wysokość dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem'', w sytuacji gdy stanowiło to niedopuszczalną merytoryczną zmianę decyzji po jej doręczeniu stronie, co w konsekwencji winno skutkować uwzględnieniem skargi, 2. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 5 K.p.a. poprzez brak uchylenia przez Sąd zaskarżonego postanowienia SKO w Katowicach oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, w wyniku stwierdzenia, iż kluczowym elementem decyzji administracyjnej w przedmiocie zwrotu dotacji jest jedynie prawidłowe określenie kwoty dotacji przeznaczonej do zwrotu oraz wskazanie prawidłowego okresu, od którego naliczane są odsetki od dotacji podlegających zwrotowi, podczas gdy rozstrzygnięcie decyzji administracyjnej powinno zawierać precyzyjne określenie obowiązku, zatem wskazanie z jakiego tytułu winna zostać zwrócona dotacja oświatowa, zwłaszcza biorąc pod uwagę fakt, iż art. 252 ust. 1 pkt 1 i 2 u.f.z.o. wyraźnie różnicują dotację pobraną w nadmiernej wysokości i dotację pobraną niezgodnie z przeznaczeniem, a sprecyzowanie przyczyn zwrotu dotacji oświatowej pociąga za sobą określenie skutków materialnoprawnych decyzji administracyjnej, co w konsekwencji wpływa na zakres rozstrzygnięcia decyzji, co w konsekwencji winno skutkować uwzględnieniem skargi. Na tej podstawie skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i merytoryczne rozpoznanie sprawy poprzez uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia SKO w Katowicach oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. Oprócz tego spółka wniosła o zasądzenie od organu na swoją rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zaznaczono, że nie można podzielić stanowiska WSA w Gliwicach, iż kluczowym elementem decyzji administracyjnej w przedmiocie zwrotu dotacji jest jedynie prawidłowe określenie kwoty dotacji przeznaczonej do zwrotu oraz wskazanie prawidłowego okresu, do którego naliczane są odsetki. Zdaniem skarżącej kasacyjnie Sąd nie wskazał kryteriów na podstawie, których ocenił jako prawidłowy fragment pkt 7 sentencji decyzji mówiący o kwocie oraz terminie naliczania odsetek. Nie wskazał również, dlaczego uznał prymat tego fragmentu nad określeniem przesłanki zwrotu dotacji. Końcowo spółka podkreśliła, że usunięcie omyłki znajdującej się w rozstrzygnięciu, skutkujące merytoryczną zmianą decyzji, w trybie art. 113 § 1 K.p.a., prowadzi do zaprzeczenia zasady trwałości decyzji administracyjnej i związania nią organu, który ją wydał, a w konsekwencji do przekreślenia pewności obrotu prawnego i naruszenia prawa strony do obrony swych interesów. SKO w Katowicach w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosło o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. Jak stanowi zaś art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), bądź na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). W niniejszym przypadku skarżąca kasacyjnie sformułowała przeciwko zaskarżonemu wyrokowi WSA w Gliwicach dwa zarzuty, nie wskazując wprost czy ich podstawą jest art. 174 pkt 1 czy też pkt 2. Jednakże procesowy charakter przepisów wymienionych jako podstawa prawna obu zarzutów wskazuje, że odnoszą się one do naruszenia przepisów postępowania. W pierwszym z zarzutów spółka wskazała na naruszenie między innymi art. 113 § 1 K.p.a. w zw. z art. 110 § 1 K.p.a. w zw. z art. 16 § 1 K.p.a., a to w związku z wykroczeniem przez organ poza dopuszczalny zakres sprostowania decyzji. Odnosząc się do tego rodzaju stwierdzeń nie sposób jednak uznać ich zasadności. Po pierwsze zauważyć bowiem należy, że wbrew stanowisku spółki, sama instytucja sprostowanie decyzji, w formie jakiej została ukształtowana w art. 113 § 1 K.p.a., jest prawnie dopuszczalną formą konwalidowania jej mniej istotnych i zarazem oczywistych uchybień i nie godzi w zasadę trwałości decyzji, o której mowa w art. 110 § 1 K.p.a. Po drugie natomiast brak jest podstaw do przyjęcia, że postać sprostowania oczywistej omyłki w decyzji, z którą mamy do czynienia w niniejszym przypadku, nie znajdowała oparcia w art. 113 § 1 K.p.a. Przede wszystkim nie sposób jest podzielić argumentacji skarżącej, że poprzez to sprostowania doszło do niedopuszczalnej modyfikacji postaci rozstrzygnięcia, zawartego w pkt 7 sprostowanej decyzji. Zgodzić się w tym wypadku należy z Sądem I instancji, że w ten sposób nie doszło do istotnej zmiany rozstrzygnięcia. Zarówno bowiem kwota dotacji przypadającej do zwrotu pozostała taka sama, jak również czasookres naliczania odsetek od niej. Jedyny element tego rozstrzygnięcia jaki podlegał korekcie dotyczył określenia charakteru dotacji podlegającej zwrotowi, ocenianemu z punktu widzenia prawnych podstaw rozstrzygania o tego rodzaju obowiązku spółki. W tym względzie, w ramach sprostowania pkt 7 decyzji, wykreślono stwierdzenie, że ten fragment rozstrzygnięcia obejmuje dotację pobraną w nadmiernej wysokości, zastępując go określeniem, że odnosi się on do dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Jak wynika z uzasadnienia sprostowanej decyzji, w przypadku rozstrzygnięcia jej pkt 7, niewątpliwie chodziło o tę część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem. W tej więc sytuacji stwierdzić należy, że samo sprostowanie rozstrzygnięcia decyzji, ocenianie z punktu widzenia jego dopuszczalności, nie może być zakwalifikowane, jako dokonane z naruszeniem art. 113 § 1 K.p.a. W szczególności nie doprowadziło ono bowiem do daleko idącej modyfikacji rozstrzygnięcia, a jedynie do uzgodnienia brzmienia jego pkt 7 z brzmieniem uzasadnienia decyzji. Przeciwne twierdzenia skarżącej spółki są gołosłowne i jako takie nie zasługują na uwzględnienie. Za pozbawiony podstaw uznać należy również drugi z zarzutów skargi kasacyjnej, w którym to spółka podniosła naruszenie przez WSA w Gliwicach, oprócz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., także art. 107 § 1 pkt 5 K.p.a. W tym zakresie wskazać należy, że ostatni z tych przepisów odnosi się do jednego z elementów decyzji administracyjnej, jakim jest rozstrzygnięcie, wymieniając go jako niezbędny jej element. Skarżąca kasacyjnie nie wskazała tymczasem wprost w jaki sposób WSA w Gliwicach, oceniający legalność postanowienia w przedmiocie sprostowania decyzji, miałby się dopuścić uchybienia tej regulacji. Wprawdzie w twierdzeniach zarzutu odwołała się do znaczenia rozróżnienia prawnej podstawy dochodzenia zwrotu dotacji, jednakże tej oczywistej okoliczności nie powiązała z zakresem dopuszczalności sprostowania decyzji. Nie można również podzielić stanowiska skarżącej kasacyjnie odnośnie przyjęcia przez WSA w Gliwicach, iż kluczowym elementem decyzji administracyjnej w przedmiocie zwrotu dotacji jest jedynie prawidłowe określenie kwoty dotacji przeznaczonej do zwrotu oraz wskazanie prawidłowego okresu, do którego naliczane są odsetki. Tego rodzaju poglądu Sąd bowiem nie wyraził, a do tych elementów decyzji, jakie stanowią określenie kwoty dotacji i sposobu naliczania odsetek odwołał się w okolicznościach niniejszej sprawy wyłącznie na potrzeby wykazania, że sprostowanie decyzji nie wykraczało poza prawem dopuszczalne jego granice. Tak więc również ten zarzut nie zasługiwał na uwzględnienie. Mając więc na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako niezasadną.