Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I GSK 1162/21

Wyrok NSA z 5 lutego 2025 r., I GSK 1162/21 – egzekucja należności pieniężnych

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
5 lutego 2025
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogdan Fischer (spr.) Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia del. WSA Izabella Janson Protokolant starszy asystent sędziego Piotr Kaczmarek po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej N. S.A. w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 lutego 2021 r. sygn. akt I SA/Gl 1525/20 w sprawie ze skargi N. S.A. w S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę kasacyjną

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 5 lutego 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 1525/20 oddalił skargę N. S.A. w S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej "skarżąca", "spółka") z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy. Organ egzekucyjny prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanej, na podstawie tytułów wykonawczych Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia 26 września 2018 r. o nr wskazanych powyżej, a obejmujących zaległości z tytułu opłat i kar za zajęcie pasa drogowego. Wszczynając egzekucję administracyjną do ww. tytułów wykonawczych, organ egzekucyjny doręczył odpisy tytułów wykonawczych i zastosował środki egzekucyjne w postaci zajęcia rachunków bankowych spółki. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r. organ egzekucyjny, umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone do zobowiązanej na podstawie tytułów wykonawczych w nim wskazanych z uwagi na bezskuteczność prowadzonego postępowania. Na powyższe postanowienie spółka złożyła zażalenie. Dyrektor postanowieniem z dnia 7 maja 2020 r. uchylił w całości zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi egzekucyjnemu. Organ egzekucyjny w dniu 29 maja 2020 r. sporządził zawiadomienie nr [...], o zajęciu innych wierzytelności spółki w firmie ". " Z. J. Zawiadomienie zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 10 czerwca 2020 r., a zobowiązanej w dniu 8 czerwca 2020 r. Z odpowiedzi Pana Z. wynika, iż nie uznaje powyższej wierzytelności w całości. Ponadto wskazał, że Spółka jest dłużnikiem jego firmy na kwotę przekraczającą 2.275 tys. zł, a dotychczasowe próby wyegzekwowania zobowiązania okazały się bezskuteczne. Organ egzekucyjny postanowieniem z dnia 22 lipca 2020 r. umorzył postępowanie egzekucyjnego prowadzonego do majątku Spółki na podstawie tytułów wykonawczych wskazanych na wstępie. Na powyższe postanowienie spółka wniosła zażalenie. Utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie Dyrektor wskazał na treść art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r. (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1427), dalej "u.p.e.a." i stwierdził, że z powyższego przepisu wynika, że możliwość umorzenia postępowania egzekucyjnego istnieje jedynie wówczas, gdy w trakcie jego prowadzenia nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Oceniając zebrany materiał dowodowy Dyrektor stwierdził, że dowodzi on bezskuteczności prowadzonej egzekucji administracyjnej, wypełniając tym samym dyspozycję przepisu art. 59 § 2 u.p.e.a. Dlatego, wbrew twierdzeniom skarżącej w oparciu o przedstawiony materiał dowodowy, zasadnie organ egzekucyjny zdecydował o jego umorzeniu. Organ egzekucyjny dopełnił czynności zmierzających zarówno do ustalenia składników majątkowych spółki, jak i zmierzających do wyegzekwowania zaległości objętych tytułami wykonawczymi wskazanymi w zaskarżonym postanowieniu w postaci zajęć wierzytelności pieniężnych zobowiązanej, zajęć wierzytelności z rachunków bankowych spółki, kierowania licznych zapytań na temat majątku spółki w oparciu o art. 36 ustawy egzekucyjnej, które to okazały się nieskuteczne. Ustalono również, iż spółka zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej z początkiem kwietnia 2018 r., oraz złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości. Postanowieniem z dnia [...]r. o sygn. akt [...] Sąd Rejonowy Katowice-Wschód w [...] oddalił wniosek Spółki w przedmiocie ogłoszenia upadłości. Odnosząc się natomiast do podnoszonej przez Spółkę w zażaleniu kwestii dotyczącej przeprowadzenia egzekucji z wskazanych przez Spółkę wierzytelności jak również środków trwałych, oraz wartości niematerialnych dotyczących wyceny posiadanego patentu na wynalazek Spółki, to w ocenie Dyrektora, iż nie zasługują one na uwzględnienie. Zdaniem organu spółka posiada wierzytelności wyłącznie u kontrahenta P. S.A. w W. Organ egzekucyjny w dalszym ciągu prowadzi postępowanie egzekucyjne przeciwko zobowiązanej na podstawie tytułu wykonawczego o numerze [...] (nr sprawy [...]) z dnia [...] sierpnia 2017 r., obejmującego zaległość z tytułu podatku od towarów i usług za [...] r. w kwocie należności głównej 1.205.738,05 zł, w którym zastosowano skuteczny środek egzekucyjny w postaci zajęcia wierzytelności pieniężnej u kontrahenta P. S.A. w W., do którego nastąpił zbieg egzekucji administracyjnej z sądową. Łączną egzekucję w tym zakresie przejął Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w [...] D. G., który na poczet prowadzonego postępowania egzekucyjnego w wyniku sporządzonego planu podziału kwoty uzyskanej z egzekucji w wysokości 189.151,05 zł, przyznał kwotę w wysokości 105.296,43 zł. Więc postępowanie egzekucyjne prowadzone jest w dalszym ciągu do ww. zaległości i wskazane środki trwałe, gdy ich istnienie się potwierdzi, skutkować będzie zajęciem na poczet tej zaległości. Również Urząd Patentowy pismem z dnia 21 lutego 2019 r. nr [...] wskazał, iż Spółka nie posiada patentu na wynalazek, prawa ochronnego na znak towarowy oraz wzór użytkowy. Zatem samo złożenie wniosku o rejestrację patentu nie stanowi prawa majątkowego z którego można prowadzić egzekucję administracyjną. Skarżący zaskarżyli tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który wyrokiem z dnia 5 lutego 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 1525/20 ją oddalił. Sąd I instancji wskazał, że organy zasadnie przyjęły, że w prowadzonych wobec strony skarżącej postępowaniach egzekucyjnych zaistniała przesłanka jego umorzenia, określona w art. 59 § 2 u.p.e.a. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej, organ egzekucyjny dla stwierdzenia przesłanki określonej w art. 59 § 2 u.p.e.a. przeprowadził postępowania w sposób wyczerpujący, co ma odzwierciedlenie w aktach sprawy. Ich zawartość wskazuje, że organ egzekucyjny wykorzystał wszelkie dostępne możliwości ustalenia składników majątkowych strony skarżącej, z których możliwa byłaby egzekucja dochodzonych należności. Sąd I instancji zgodził się z organem, że na dzień wydania postanowienia przez organ egzekucyjny oraz zaskarżonego postanowienia nie sposób uznać, by istniał majątek pozwalający na prowadzenie dalszej egzekucji, z której uzyskałoby się kwoty pozwalające na pokrycie wydatków egzekucyjnych. Następnie skarżąca: I. na podstawie art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.), dalej "p.p.s.a", zaskarżyła w całości wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 lutego 2021 r., wydany w sprawie I SA/Gl 1525/20, oddalający skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji-Skarbowej w Katowicach z dnia 17.09.2020 r., którego odpis wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącej dnia 28 kwietnia 2021 r. II. W oparciu o treść art. 174 pkt 2 p.p.s.a, skarżąca oparła skargę kasacyjną na następujących podstawach: a. naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć (i miały) istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm.), dalej "k.p.a." przejawiające się w tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyniku niewłaściwej kontroli działalności organu administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie w postaci uchylenia postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, pomimo że zaniechania organu sprowadzające się do niedokonania wszechstronnej oraz całościowej oceny materiału dowodowego, spowodowały pominięcie dowodów z dokumentów, względnie odmowę wiarygodności dokumentom, jakiego dokumenty wskazywały na istnienie majątku Spółki skarżącej w postaci kaucji gwarancyjnej w stosunku do spółki P. Spółka Akcyjna, pozwalającego na pokrycie wydatków postępowania egzekucyjnego; b. naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć (i miały) istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § wraz art. 80 k.p.a. przejawiające się w tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyniku niewłaściwej kontroli działalności Organu administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie w postaci uchylenia postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, pomimo że zaniechania organu sprowadzające się" do niedokonania wszechstronnej oraz całościowej oceny materiału dowodowego, spowodowały pominięcie dowodów z dokumentów, względnie odmowę wiarygodności dokumentom, jakie to dokumenty wskazywały na istnienie majątku Spółki skarżącej w postaci kaucji gwarancyjnej w stosunku do spółki E. sp. z o. o., pozwalającego na pokrycie wydatków postępowania egzekucyjnego; c. naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć (i miały) istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. przejawiające się w tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyniku niewłaściwej kontroli działalności organu administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie w postaci uchylenia postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, pomimo że zaniechania organu sprowadzające się do niedokonania wszechstronnej oraz całościowej oceny materiału dowodowego, spowodowały pominięcie dowodów z dokumentów, względnie odmowę wiarygodności dokumentom, jakie to dokumenty wskazywały na istnienie majątku skarżącej w postaci kaucji gwarancyjnej w stosunku do spółki F. sp. z o. o. s-ka. z/s we W., pozwalającego na pokrycie wydatków postępowania egzekucyjnego; d. naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć (i miały) istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. przejawiające się w tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyniku niewłaściwej kontroli działalności organu administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie w postaci uchylenia postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, pomimo że zaniechania organu sprowadzające się do niedokonania wszechstronnej oraz całościowej oceny materiału dowodowego, spowodowały pominięcie dowodów z dokumentów, względnie odmowę wiarygodności dokumentom, jakie to dokumenty wskazywały na istnienie majątku Skarżącej w postaci oprogramowania, pozwalającego na pokrycie wydatków postępowania egzekucyjnego; e. naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć (i miały) istotny wpływ" na wynik sprawy, tj. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez nierozstrzygnięcie wniosku / skarżącej, o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów w postaci umowy o wykonanie programu komputerowego zawartej w dniu 23 marca 2016 r. pomiędzy P. S.A. (obecnie N. S.A.) a spółką B. sp. j. z/s w W., której przedmiotem było świadczenie usług związanych z realizacją zadania dostawy instalacji systemu ERP w ramach projektu pn. "Wdrożenie innowacyjnej technologii komputerowego zarządzania projektowaniem i utrzymaniem nieruchomości w P. S.A" wraz z harmonogramem rzeczowym- na fakt posiadania przez Spółkę N. S. A. majątku w postaci autorskich praw majątkowych do utworu powstałego w trakcie wykonywania umowy oraz faktur VAT nr [...] na fakt zrealizowania usługi przeniesienia prawa autorskiego do projektu, wykonania prac, dokonania odbiorów(częściowych, pomimo sformułowania takiego wniosku w skardze na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej; f. naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć (i miały) istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 59 § 2 u.p.e.a. przejawiające się w tym, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyniku niewłaściwej, kontroli działalności organu administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie tj. uchylenia postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, pomimo tego, iż organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania w ten sposób, iż nie wezwał spółki do złożenia aktualnego oświadczenia o stanie majątkowym na rok 2020 w trybie art. 37b u.p.e.a., podczas, gdy z dokumentacji przedstawionej przez Spółkę w toku postępowania zażaleniowego wynikały składniki majątkowe, z których mogła być prowadzona egzekucja; g. naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć (i miały) istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 59 § 2 u.p.e.a. przejawiające się w tym, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyniku niewłaściwej kontroli działalności organu administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, tj. uchylenia postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, pomimo braku wystąpienia przesłanek do zastosowania tego przepisu (art. 59 § 2 u.p.e.a.), tj. braku przesłanek do umorzenia postępowania egzekucyjnego ze względu na fakt posiadania., przez Skarżącą Spółkę majątku pozwalającego na jego spieniężenie i następnie pokrycie wydatków postępowania egzekucyjnego wobec Spółki, podczas gdy oddalenie wniosku wskazuje fakt braku majątku pozwalającego na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego, nie zaś brak majątku w ogóle; h. naruszenie przepisów postępowania, które mogły mleć (I miały) istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 59 § 2 u.p.e.a. przejawiające się w tym, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyniku niewłaściwej kontroli działalności organu administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, tj. uchylenia postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, pomimo braku wystąpienia przesłanek do zastosowania tego przepisu (art. 59 § 2 u.p.e.a.) tj. braku przesłanek do umorzenia postępowania egzekucyjnego ze względu na fakt posiadania przez Skarżącą spółkę majątku pozwalającego na jego spieniężenie i następnie pokrycie wydatków egzekucyjnych. III. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca przedstawiła argumentację wniesionych zarzutów i na podstawie art. 176 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w związku z art. 185 § 1 p.p.s.a. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 lutego 2021 r, w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 1525/20 w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach; IV. Na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a., wiosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Pismem procesowym z dnia 30 sierpnia 2021 r., organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz załączył pismo z dnia 26 lipca 2021 r., zatytułowane odpowiedź na skargę kasacyjną. Pismo to, z uwagi na niespełnienie wymogu art. 66 § 1 p.p.s.a. zostało uprzednio zwrócone nadawcy przez Sąd I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie niniejszej Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających nieważność postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) i rozpoznał skargę kasacyjną w podstawach w niej wskazanych. Istota sporu dotyczy prawidłowości przeprowadzenia postępowania, zebrania materiału dowodowego i jego oceny, w efekcie którego organ doszedł do przekonania, że zostały spełnione przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., opisany w pkt a, b, c i d skargi kasacyjnej. Skarżąca nie powiązała tych zarzutów z art. 18 u.p.e.a., który odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, wskutek czego Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł się do nich merytorycznie odnieść. Zgodnie z art. 176 p.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek nie tylko przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku sądu pierwszej instancji, lecz również szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 18 października 2017 r., sygn. akt II OSK 2702/16). Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania prawidłowo sformułowanych zarzutów kasacyjnych. Zarzuty skargi kasacyjnej powinny być zatem sformułowane w taki sposób, aby można było powiązać je z konkretnymi przepisami prawa, które wnoszący skargę kasacyjną uznaje za naruszone. Pominięcie określonych zagadnień w skardze kasacyjnej czy odniesienie się do nich w sposób wybiórczy i ogólnikowy nie daje podstaw do wzruszenia kwestionowanego orzeczenia sądu pierwszej instancji. Niezasadna jest też argumentacja skarżącej co do zarzutu naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a dotyczącego nieprzeprowadzenia dowodu z przedstawionych na etapie sądowoadministracyjnym dokumentów. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że zarzut ten strona może postawić wyłącznie w powiązaniu z art. 191 p.p.s.a., czego nie uczyniła. Zgodnie z tym przepisem Naczelny Sąd Administracyjny, na wniosek strony, rozpoznaje również te postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, które nie podlegały zaskarżeniu w drodze zażalenia, a miały wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Ponadto zgłoszony wniosek przekraczał ramy zakreślone w art. 106 § 3 p.p.s.a. W dalszej kolejności strona zarzuciła naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 59 § 2 u.p.e.a. Stosownie do treści art. 59 § 2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Należy podkreślić, iż generalną zasadą egzekucji administracyjnej jest doprowadzenie do przymusowego wykonania obowiązku ciążącego na zobowiązanym. Organ egzekucyjny jest obowiązany do zastosowania wszelkich środków przewidzianych w ustawie, by ten cel zrealizować. Oznacza to, że zastosowanie art. 59 § 2 u.p.e.a. wymaga stwierdzenia, że zobowiązany nie posiada środków przewyższających wydatki egzekucyjne oraz, że stan ten ma charakter definitywny, czyli w świetle obiektywnych okoliczności nie ma podstaw do uznania, że w przyszłości środki takie zostaną przez zobowiązanego zgromadzone. Biorąc pod uwagę zarzuty skargi kasacyjnej należy podkreślić, że w świetle postanowień art. 59 § 2 u.p.e.a. to organowi egzekucyjnemu pozostawiono swobodę prowadzenia egzekucji lub umorzenia postępowania. Użycie przez ustawodawcę w art. 59 § 2 u.p.e.a. zwrotu "może być umorzone" oznacza, iż po stronie organu nie istnieje obowiązek umorzenia postępowania egzekucyjnego, ale tylko uprawnienie do jego umorzenia, którego warunkiem jest stwierdzenie, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego postanowienia daje wystarczające podstawy faktyczne aby uznać, że w sprawie zaistniała przesłanka umorzenia postępowania, określona w art. 59 § 2 u.p.e.a. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko sądu I instancji, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż organ egzekucyjny dla stwierdzenia przesłanki określonej w art. 59 § 2 u.p.e.a. wykorzystał wszelkie dostępne możliwości ustalenia składników majątkowych strony skarżącej, z których możliwa byłaby egzekucja dochodzonych należności. W stosunku do spółki prowadzone było postępowanie egzekucyjne w oparciu o kilkanaście tytułów wykonawczych obejmujących zarówno zaległości podatkowe, jak i wynikające z kar pieniężnych nałożonych na spółkę. W toku prowadzonego postępowania organ egzekucyjny dokonał licznych zajęć, w tym rachunków bankowych, które okazały się bezskuteczne. Z odpowiedzi banków wynika, że na rachunkach tych brak jest środków, a także występują ujemne salda wynikające z braku środków na opłaty związane z ich prowadzeniem. Ponadto na rachunkach tych nie odnotowano wpłat w okresie 12 miesięcy. Również z zajęć innych wierzytelności pieniężnych u dłużników zobowiązanej wynika, że były one bezskuteczne. Jak wynika z akt sprawy, skarżąca nie posiada nieruchomości, nie posiada środków transportu, a ostatnia deklaracja CIT-8 dotycząca 2018 r. jest "zerowa", tak jak i deklaracje PIT-4R za rok 2019 oraz VAT-7 za 09/2019 r. Powyższe koreluje z ustaleniem, że spółka zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej z początkiem kwietnia 2018 r. Ponadto z akt sprawy wynika, że zobowiązana złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości, który postanowieniem Sądu Rejonowego [...] , sygn. akt [...], został oddalony. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należy zaaprobować stanowisko Sądu I instancji, że już te czynności i podjęte na ich podstawie ustalenia w ramach postępowań egzekucyjnych, pozwalały na stwierdzenie, że zobowiązana nie posiada składników majątkowych nawet na pokrycie wydatków egzekucyjnych. Mając na względzie zarzut skarżącej kasacyjnie, że organ nie wezwał spółki do złożenia aktualnego oświadczenia o stanie majątkowym na 2020 r. w trybie art. 37b u.p.e.a., podczas, gdy z dokumentacji przedstawionej przez spółkę w toku postępowania zażaleniowego wynikały składniki majątkowe, z których mogła być prowadzona egzekucja, należy wskazać na to, że w toku postępowania egzekucyjnego dwukrotnie został sporządzony wykaz stanu majątkowego spółki. Zarówno w wykazie z 29 października 2018 r., jak i 16 grudnia 2019 r. spółka nie wskazała żadnego majątku, z którego możliwa jest egzekucja. W ostatnim z protokołów w pozycjach dotyczących wierzytelności, jak i praw majątkowych nie zostały ujawnione żadne dane, a wręcz stwierdzono brak takich składników majątkowych. Spełnienie żądania zobowiązanego w istocie spowodowałoby bezprawne przedłużenie postępowania egzekucyjnego. Całkowicie chybiony jest argument dotyczący istnienia majątku w postaci wierzytelności, w tym z tytułu kaucji gwarancyjnych, zważywszy, że spółka zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej już w 2018 r., a zatem wierzytelności te mogły powstać jedynie przed złożeniem oświadczenia z 16 grudnia 2019 r. co do majątku zobowiązanej. Skarżąca wskazała w skardze kasacyjnej na fakt posiadania przez spółkę majątku pozwalającego na jego spieniężenie i następnie pokrycie wydatków egzekucyjnych. Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu dotyczącego kwestii przeprowadzenia egzekucji z wskazanych przez spółkę wierzytelności, jak również środków trwałych oraz wartości niematerialnych dotyczących wyceny posiadanego patentu na wynalazek spółki, należy stwierdzić, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika bowiem, że spółka posiada wierzytelności wyłącznie u kontrahenta P. S.A. Organ egzekucyjny w dalszym ciągu prowadzi postępowanie egzekucyjne przeciwko zobowiązanej spółce na podstawie tytułu wykonawczego z 29 sierpnia 2017 r., obejmującego zaległość z tytułu podatku od towarów i usług za [...] r. w kwocie należności głównej 1.205.738,05 zł, w którym zastosowano skuteczny środek egzekucyjny w postaci zajęcia wierzytelności pieniężnej u kontrahenta P. S.A., do którego nastąpił zbieg egzekucji administracyjnej z sądową. Łączną egzekucję w tym zakresie przejął komornik sądowy, który na poczet prowadzonego postępowania egzekucyjnego w wyniku sporządzonego planu podziału kwoty uzyskanej z egzekucji w wysokości 189.151,05 zł, przyznał kwotę w wysokości 105.296,43 zł. W związku z tym postępowanie egzekucyjne prowadzone jest w dalszym ciągu do ww. zaległości i wskazane środki trwałe, gdy ich istnienie się potwierdzi, skutkować będą zajęciem na poczet tej zaległości. Również Urząd Patentowy pismem z 21 lutego 2019 r. wskazał, iż skarżąca nie posiada patentu na wynalazek, prawa ochronnego na znak towarowy oraz wzór użytkowy. Należy podkreślić, że samo złożenie wniosku o rejestrację patentu nie stanowi prawa majątkowego z którego można prowadzić egzekucję administracyjną. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można przyjąć założenia, że organ egzekucyjny w trakcie postępowania będzie za spółkę prowadził postępowania cywilne lub inne postępowania, które ewentualnie mogłyby doprowadzić do powstania majątku podlegającego egzekucji. Inicjatywa podjęcia takiego działania spoczywa wyłącznie na stronie. Podsumowując, analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, że w zakresie wyznaczonym przez treść art. 59 § 2 u.p.e.a., na dzień wydania postanowienia przez organ egzekucyjny oraz postanowienia organu drugiej instancji nie sposób uznać, by istniał majątek pozwalający na prowadzenie dalszej egzekucji, z której uzyskałoby się kwoty pozwalające na pokrycie wydatków egzekucyjnych. Z powyższych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku.

Informacje o sprawie

Data wpływu
13 września 2021
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Sędziowie
Bogdan Fischer /przewodniczący sprawozdawca/ Izabella Janson Piotr Pietrasz

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny