I GSK 1135/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Piszczek Sędzia NSA Anna Apollo Sędzia NSA Małgorzata Grzelak (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Karolina Mamcarz po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 października 2023 r. sygn. akt V SA/Wa 3084/22 w sprawie ze skargi R. M. na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2022 r. nr [...] w przedmiocie kontynuowania czynności kontrolnych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od R. M. na rzecz Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA w Warszawie), wyrokiem z 5 października 2023 r., sygn. V SA/Wa 3084/22, oddalił skargę R. M. na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2022 r. w przedmiocie kontynuowania czynności kontrolnych. Treść uzasadnienia tego wyroku oraz innych przywołanych w niniejszym orzeczeniu dostępna jest w serwisie internetowym CBOSA (orzeczenia.nsa.gov.pl). Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej zwanej p.p.s.a.) rażące naruszenie przepisów postępowania oraz prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 153 p.p.s.a w zw. z art. 190 p.p.s.a.. poprzez niezastosowanie się do wskazań Naczelnego Sądu Administracyjnego co do dalszego sposobu postępowania, zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 stycznia 2022 r., sygn. akt I GSK 1133/21 poprzez odstąpienie od faktycznego i realnego zbadania czy skarżący poza niepublicznymi szkołami muzycznymi prowadzi faktycznie działalności gospodarczą i poprzestaniu wyłącznie na opinii, niepoprzedzonej żadnymi czynnościami sprawdzającymi ani analizami, co winno skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia organu, a także w konsekwencji zaskarżonego wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. 2. art. 134 p.p.s.a. w zw. z art. 6, 7 i 77 § 1 k.p.a. oraz w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niezbadanie sprawy w pełnym zakresie i pominięcie istotnych okoliczności wynikających z informacji ogólnie dostępnych w sieci Internet, jak również wprost z akt sprawy, mianowicie faktu, iż kontrola była prowadzona u Skarżącego, który jest podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą wpisanym do Centralnej Ewidencji działalności Gospodarczej, a zatem przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów powszechnie obowiązujących, a ramach tej działalności prowadzi B. Szkoła wokalno-aktorska, akademię P. w G. oraz S. w G., które to działalności zawodowe nie podlegają pod działalność oświatową prowadzone są w ramach działalności gospodarczej pod firmą Z. wpisanej do CEDIG i są zupełnie odrębne od prowadzonych przez Skarżącego Szkoły Muzycznej I stopnia w G. oraz Niepublicznej Szkoły Muzycznej II Stopnia w G. 3. art. 151 p.p.s.a. poprzez bezzasadne oddalenie skargi, w sytuacji gdy skarżone postanowienia naruszało art. 92a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w zw. z art. 4 ust 1 w zw. z art. 3 i art.. 59 ustawy Prawo przedsiębiorców w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez ich niezastosowanie i błędne przyjęcie, iż skarżący nie jest przedsiębiorcą w ramach postępowania prowadzonego na podstawie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, co powinno skutkować uchyleniem postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. 4. art. 145 § 1 ust. 1 a i c p.p.s.a. w zw. z art. 6, 7, 77 § 1 k.p.a. poprzez wydanie wyroku oddalającego skargę mimo istnienia przestanek do jej uwzględnienia w postaci naruszeń prawa materialnego oraz przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, których dopuścił się organ administracyjny. Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz poprzedzającą go decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, zasądzenie kosztów postępowania oraz rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Nadto skarżący wniósł o dopuszczenie dowodu z dokumentów załączonych do niniejszej i skargi na okoliczność wykazania zasadności podniesionych zarzutów w zakresie naruszenia prawa materialnego i błędne uznanie, iż skarżący nie prowadzi działalności gospodarczej, a mianowicie: a) wydruku ogólnodostępnej w sieci Internet strony internetowej skarżącego (adres: http:// [...]/), wskazującego na wyraźnie rozdzielone rodzaje prowadzonych przez niego działalności, w tym działalności gospodarczej poza działalnością oświatową (niepublicznymi szkołami muzycznymi), i b) przykładowych umów zawieranych przez skarżącego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w przedmiotach zupełnie niewiązanych z prowadzonymi, szkołami muzycznymi, c) pisma do organu nadzoru nad szkołami muzycznymi – C. z [...] grudnia 2020 r. w kwestii wyjaśnienia rozdziału prowadzonych działalności gospodarczych i wykonania wytycznych C. co do wyodrębnienia działalności pozaświatowej na stronie internetowej skarżącego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podano argumenty na poparcie podniesionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie, zasądzenie kosztów postępowania oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna podlega oddaleniu. Przedmiotem kontroli sądowadministracyjnej przeprowadzonej przez WSA w Warszawie było postępowanie zakończone postanowieniem Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 19 października 2022 r. uchylającym na podstawie art. 138 §2 k.p.a. w związku z art. 59 ust.16 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców ( Dz.U. z 2021 r. poz. 162 ze zm.) i art. 66 ust.5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( D.U. z 2022r. poz. 1009, 1079. 1115 i 1933 zwanej dalej: ustawą systemową) postanowienie organu I instancji o kontynuowaniu czynności kontrolnych i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Odwołując się do wydanych na gruncie tej sprawy wyroków: WSA w Warszawie z dnia 3 grudnia 2020r. sygn. akt V SA/Wa 581/20; wyroku NSA z 19 stycznia 2022 r. sygn. akt I GSK 1133/21 oraz wyroku WSA w Warszawie z 29 czerwca 2022r., sygn. akt V SA/ Wa 925/22 Prezes ZUS wskazał, że płatnik składek nie jest przedsiębiorcą i nie wykonuje działalności gospodarczej ponieważ prowadzi szkołę muzyczną w rozumieniu art. 170 ustawy z dnia 14 grudnia 2016r. Prawo oświatowe (Dz.U. z 2021 poz. 1082). W tym stanie rzeczy, zdaniem organu, nie ma zastosowania wobec strony przepis art. 92 a ustawy systemowej a zatem płatnik składek nie może skorzystać z uprawnienia przewidzianego wyłącznie dla przedsiębiorców , określonego w art. 59 ust.1 ustawy Prawo przedsiębiorców tj. do wniesienia sprzeciwu wobec podjęcia i wykonywania czynności kontrolnych. Z tych względów, według Prezesa ZUS, organ I instancji winien wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. nie zaś postanowienie o kontynuowaniu czynności kontrolnych. WSA w Warszawie oddalił skargę R. M. uznając, że organ respektując zalecenia zawarte w wyroku WSA w Warszawie z dnia 29 czerwca 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 925/22 dokonał prawidłowych ustaleń uznając, że wykonywana przez skarżącego działalność wpisana , jako pozaszkolna forma edukacji artystycznej i działalność związana z wystawianiem przedstawień artystycznych nie jest działalnością gospodarczą w rozumieniu ustawy Prawo przedsiębiorców. W świetle podniesionych zarzutów kasacyjnych istota problemu sprowadza się do oceny czy skarżący w ramach prowadzenia działalności wpisanej do CEDIG polegającej na prowadzeniu Z., jako pozaszkolnej formy edukacji artystycznej ( KOD PKD 85.52.Z) jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą i w konsekwencji czy przysługuje mu prawo do wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w art. 59 ustawy Prawo przedsiębiorców. Podnosząc zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. w związku z art. 190 p.p.s.a. (pkt 1 petitum niniejszej skargi kasacyjnej) skarżący kasacyjnie pomija prawomocny (niezaskarżony do NSA) wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 czerwca 2022 r. sygn. akt V SA/ Wa 925/22 w wykonaniu, którego organ obecnie procedujący wydał zaskarżone postanowienie z 19 października 2022r. Wyrok ten, na mocy art. 153 p.p.s.a. wiązał zarówno organ administracji, WSA w Warszawie oraz Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie. Wbrew podniesionemu zarzutowi kasacyjnemu, organ nie odstąpił od faktycznego i realnego zbadania jaką faktycznie działalność prowadzi strona. Dokonano w tym zakresie analizy danych zawartych w CEDIG, rejestrze REGON, Rejestrze Szkół i Placówek Oświatowych MEN a także dokumentacji przedstawionej przez skarżącego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji trafnie uczynił akceptując stanowisko organu, że umowy zlecenia oraz umowy o dzieło przedstawione przez stronę zostały zawarte w ramach prowadzenia szkół muzycznych a nie w ramach prowadzenia odrębnej działalności w tym zakresie. Zasadnicze znaczenie dla oceny prawidłowości działań podjętych przez organ miał fakt wydania wcześniejszego wyroku z dnia 29 czerwca 2022r. Jak już powiedziano, Sąd oraz organ byli związani tym wyrokiem. Zarzuty niniejszej skargi kasacyjnej oraz ich uzasadnienie nie zawierają natomiast argumentów podważających ocenę Sądu I instancji, że procedując ponownie organ zastosował się do wskazań i ocen zawartych w ww. wyroku sygn. akt V SA/Wa 925/22. W efekcie wszystkie pozostałe zarzuty kasacyjne należy uznać za nietrafne ponieważ skarżący kasacyjnie oparł je na niezasadnym założeniu, że stan faktyczny sprawy nie został prawidłowo ustalony. Odnosząc się natomiast do wniosku dowodowego zawartego w niniejszej skardze kasacyjnej należy stwierdzić, że przedłożone dowody w postaci umów zlecenia i o dzieło w pierwszej kolejności należy stwierdzić, że kontrola obejmowała lata 2015/2016, 2016/2017 oraz 2017/2018 tymczasem wnioskowane dowody pochodzą z 2019 r. i dotyczą wykonania tych umów w 2019 r. Już tylko z tego względu są one nieprzydatne dla potrzeb tej sprawy. Nie spełniają one warunku z art. 106 § 3 p.p.s.a. bowiem nie usuwają wątpliwości o jakich mowa w tym przepisie. Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił ww. wniosku dowodowego. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).