Sygnatura
I GSK 11/26
Wyrok NSA z 6 sierpnia 2026 r., I GSK 11/26 – zwrot należności celnych
Wynik
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 6 sierpnia 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Piszczek Sędzia NSA Joanna Kolanowska Sędzia NSA Joanna Salachna (spr.) po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 marca 2025 r. sygn. akt V SA/Wa 3251/24 w sprawie ze skargi J. we W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 11 września 2024 r. nr 1401-IOC.4303.112.2024 w przedmiocie zwrotu należności celnych oraz odmowy wypłaty odsetek 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od J. we W. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie 4 800 (cztery tysiące osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji lub WSA) wyrokiem z 20 marca 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 3251/24 – w sprawie ze skargi J. we W. (dalej: skarżąca lub spółka) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: organ lub Dyrektor IAS) z 11 września 2024 r., nr 1401-IOC.4303.112.2024 w przedmiocie zwrotu należności celnych przywozowych oraz odmowy wypłaty odsetek od zwracanej kwoty cła – uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Spółka, poprzez przedstawiciela bezpośredniego, w dniu [...] czerwca 2017 r. dokonała zgłoszenia do procedury dopuszczenia do obrotu towarów (urządzeń elektronicznych), klasyfikując je do kodu Taric 8525 80 30 00 z zerową stawką celną i stawką podatku VAT w wysokości 23%. Zgłoszenie celne zostało przyjęte bez weryfikacji, a dane zadeklarowane przez skarżącą zostały wykorzystane do objęcia towaru procedurą dopuszczenia do obrotu zgodnie z art. 191 ust. 2 UKC. Po zwolnieniu towaru w siedzibie spółki została przeprowadzona kontrola celno-skarbowa w zakresie prawidłowości deklarowanej klasyfikacji taryfowej towarów importowanych na obszar Unii Europejskiej, po której zakwestionowano zadeklarowaną w zgłoszeniach celnych klasyfikację importowanego towaru. Skutkiem powyższego było nieprawidłowe określenie stawki celnej dla przywiezionego towaru i zarejestrowanie należności celnych wynikających z długu celnego w kwocie niższej niż prawnie należna. Naczelnik Mazowieckiego Urzędu Celno-Skarbowego w Warszawie decyzją z 21 maja 2019 r. określił kwotę długu celnego w wysokości [1] złotych stanowiącą różnicę pomiędzy kwotą wynikającą z decyzji, a określoną w zgłoszeniu celnym. Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego Dyrektor lAS decyzją z 9 lipca 2020 r. utrzymał w mocy powyższą decyzję. WSA w Warszawie, po rozpoznaniu skargi spółki, wyrokiem z 10 grudnia 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 1455/20 uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora lAS. A Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Dyrektora lAS, wyrokiem z 16 grudnia 2021 r., sygn. akt I GSK 1080/21 oddalił skargę kasacyjną organu. Pismem z 14 listopada 2022 r. organ zwrócił się do spółki o przedstawienie dokumentacji techniczno-ruchowej importowanych urządzeń oraz przesłanie ich próbek w celu przeprowadzenia oględzin zgodnie z oceną Sądu oraz w granicach zakreślonych w ustawie Ordynacja podatkowa (art. 229 o.p.). Pismem z [...] grudnia 2022 r. spółka poinformowała, że wykonanie przedmiotowego wezwania byłoby możliwe jedynie w przypadku części urządzeń, które w dalszym ciągu są w posiadaniu skarżącej w stanie fabrycznym, umożliwiającym przeprowadzenie jakichkolwiek testów. W związku z powyższym Dyrektor lAS decyzją z 14 marca 2023 r. uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Pismem z [...] czerwca 2023 r. spółka wystąpiła o zwrot należności celnych, uiszczonych na podstawie decyzji Naczelnika Mazowieckiego Urzędu Celno-Skarbowego w Warszawie z 21 maja 2019 r. określającej kwotę długu celnego w związku z zakwalifikowaniem towaru do innej niż podana w zgłoszeniu celnym podpozycji taryfy celnej. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Naczelnik Mazowieckiego Urzędu Celno- Skarbowego w Warszawie decyzją z 28 września 2023 r. umorzył postępowanie w sprawie dotyczącej klasyfikacji taryfowej i określenia należności celnych dla towaru importowanego na podstawie zgłoszenia celnego z [...] czerwca 2017 r. Wniosek o zwrot należności celnych wraz z należnymi odsetkami został przez organ I instancji uwzględniony decyzją z 17 maja 2024 r. tylko częściowo, bowiem organ odmówił wypłaty odsetek od zwracanej kwoty cła. W wyniku wniesionego odwołania Dyrektor Izby Administracji skarbowej decyzją z 11 września 2024 r. utrzymał decyzję organu I instancji w mocy, odwołując się do art. 116 ust. 6 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz.Urz. UE L z 2013 r. nr 269, s. 1; dalej: UKC). Wyjaśnił ponadto, że – w świetle tego przepisu – brak jest podstawy do wypłaty odsetek od zwracanej kwoty należności celnej, za wyjątkiem sytuacji niewykonania decyzji o przyznaniu zwrotu w terminie 3 miesięcy. Spółka wniosła skargę na powyższą decyzję, żądając jej uchylenia. Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, odwołując się do poglądów wyrażonych w orzecznictwie TSUE, wywiódł z prawa unijnego uprawnienie każdego, kto podlega władztwu administracyjnemu, zobowiązanego do zapłaty należności celnej, podatku lub innej należności z naruszeniem prawa Unii, do zwrotu nienależnie pobranych kwot oraz naprawieniem szkody spowodowanej utratą możliwości dysponowania środkami finansowymi w związku z uiszczeniem nienależnych podatków. Zaakcentował, że realizacji prawa do odsetek nie sprzeciwiają się przepisy art. 116 ust. 1 – 6 UKC. Sąd Wojewódzki przyjął, że zaprezentowana przez organy językowa wykładnia art. 116 ust. 6 UKC jest nieprawidłowa, bowiem nie uwzględnia wykładni celowościowej i wskazanego stanowiska TSUE. Zwrócił także uwagę na uregulowaną w art. 120 ust. 1 UKC zasadę słuszności. Uznał, że wypłata odsetek za cały okres od dnia zapłaty należności celnych do dnia ich zwrotu jest konieczna w celu przywrócenia poszanowania prawa Unii. Jednocześnie przyjął, że z uwagi na brak stosownych regulacji prawa unijnego w zakresie stopy procentowej należy uwzględnić art. 116 ust. 6 UKC. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Dyrektor IAS, w której zaskarżył orzeczenie w całości. Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), zarzucono: 1) Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 116 ust. 6 UKC przez niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w uznaniu przez Sąd, że w okolicznościach sprawy będącej przedmiotem kontroli, przepis powinien zostać pominięty przez organy celne, z uwagi na ocenę prawną i stanowisko zawarte w wyroku TSUE, podczas gdy spór o odsetki od zwróconej przez organ należności celnej przywozowej nie może być rozstrzygnięty z pominięciem tego przepisu, który w ogóle nie przewiduje możliwości zarówno naliczania, jak i wypłaty odsetek. Organ zwrócił uwagę na to, że ocena prawna i stanowisko zawarte w wyroku TSUE z 28 kwietnia 2022 r., sygn. C-415/20, C-419/20 i C-427/20, wiązało się z odmienną niż w niniejszej sprawie sytuacją, gdyż wyrok dotyczył zdarzeń z okresu 2010-2014, tj. w okresie obowiązywania Wspólnotowego Kodeksu Celnego, uprawniającego organy krajowe do regulowania zasadności zwrotu odsetek obowiązujących przepisach, podczas gdy w obecnie obowiązujących przepisach unijnych nie ma już legitymacji do regulowania tej kwestii w przepisach prawa krajowego, dla zwrotu należności celnych z odsetkami co wyraźnie reguluje art. 116 ust. 6 UKC; b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 116 ust. 6 UKC poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu przez Sąd, że zwrot należności celnych – na podstawie art. 116 ust. 1 lit. a) UKC uzasadnia odstąpienie od zasady ustanowionej w art. 116 ust. 6 UKC zakazującej zwrócenia odsetek, podczas, gdy kwestia odsetek została całkowicie uregulowana w UKC, gdzie zasadą jest, że nie wypłaca się odsetek przy zwrocie cła, a organ celny nie może pominąć jednoznacznej treści art. 116 ust. 6 UKC przy rozpoznaniu wniosku o wypłatę odsetek, zaś jedyną okolicznością skutkującą wypłatę odsetek, jest przypadek gdy decyzja o przyznaniu zwrotu nie zostanie wykonana w terminie trzech miesięcy od daty jej wydania, chyba że niedotrzymanie terminu było niezależne od organów celnych; c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 116 ust. 6 UKC poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu przez Sąd, że wypłata odsetek jest konieczna w celu przywrócenia poszanowania prawa Unii w drodze stworzenia sytuacji możliwie najbardziej zbliżonej do tej, która istniałaby, gdyby nie doszło do naruszenia prawa Unii, podczas, gdy jedyną okolicznością skutkującą wypłatą odsetek, jest przypadek gdy decyzja o przyznaniu zwrotu nie zostanie wykonana w terminie trzech miesięcy od daty jej wydania, chyba że niedotrzymanie terminu było niezależne od organów celnych, a przepis nie odnosi się innych pozanormatywnych przesłanek które mogłyby stanowić podstawę do zwrotu odsetek; d) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 116 ust. 6 UKC poprzez jego odmowę zastosowania, pomimo że zwrot należności celnych nie miał miejsca w związku z tym, że decyzja o przyznaniu zwrotu nie zostanie wykonana w terminie trzech miesięcy od daty jej wydania, jak również niezgodnością jego poboru z prawem Unii, lecz w związku z uwzględnieniem uprzednio wydanego wyroku stwierdzającego jedynie naruszenie przepisów postępowania, a postępowanie w sprawie dotyczącej klasyfikacji taryfowej i określenia należności celnych zostało umorzone; e) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 116 ust. 6 UKC poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że w sytuacji kiedy zwrot należności celnych następuje w związku z umorzeniem postępowania w sprawie klasyfikacji taryfowej i określenia należności celnych dla importowanego towaru na skutek braku możliwości przedstawienia niezbędnej dokumentacji, organ celny nie jest uprawniony do odmowy wypłaty odsetek na podstawie art. 116 ust. 6 zdanie 1 UKC, podczas gdy prawidłowa wykładnia, poparta literalnym brzmieniem art. 116 ust. 6 UKC powinna prowadzić do wniosku, że organ celny w tej sytuacji jest uprawniony do odmowy wypłaty odsetek od zwróconych należności celnych, gdyż zmiana klasyfikacja towaru (na skutek uwzględnienia wytycznych Z uprzednio wydanego wyroku) nie może zostać uznana za równoznaczną w skutkach z naruszeniem prawa Unii lub błędnego zastosowania tego prawa. 2) Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku w związku z art. 116 ust. 6 UKC przez zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) i uchylenie decyzji organów celnych, pomimo poprawnej wykładni i prawidłowego zastosowania przez organy art. 116 ust. 6 UKC przy ocenie wniosku o wypłatę odsetek od zwróconych należności celnych; b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 116 ust. 6 UKC poprzez wadliwe uznanie przez Sąd, że skarżąca jest uprawniona do otrzymania odsetek od zwracanych należności celnych pomimo, że w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do wypłaty odsetek na podstawie art. 116 ust. 6 UKC; c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 116 ust. 6 UKC poprzez wadliwe uznanie, że w uprzednio wydanym wyroku stwierdzono naruszenie przepisów prawa materialnego, podczas gdy cały proces identyfikacji towaru dla potrzeb klasyfikacji taryfy celnej, wymaga odniesienia się do poszczególnych pozycji i podpozycji oraz uwag i wyjaśnień do niej, które mieszczą się w sferze ustaleń faktycznych. Na tej podstawie skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi na podstawie art. 188 p.p.s.a. Oprócz tego organ wystąpił o zasądzenie na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego oraz zrzekł się z rozpoznania sprawy na rozprawie. W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca spółka wniosła o je oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna okazała się uzasadniona, dlatego że skuteczne okazały się zarzuty błędnej wykładni przepisów prawa materialnego. Stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdyż skarżący kasacyjnie organ zrzekł się rozprawy, a skarżąca nie zażądała jej przeprowadzenia. Ustanowiona w art. 116 ust. 6 zdanie pierwsze UKC zasada zakłada, że zwrot należności celnych nie skutkuje powstaniem roszczenia o wypłatę odsetek. W zdaniu drugim tego przepisu zamieszczono wyjątek, który w tej sprawie nie zachodzi. Nie ma wątpliwości co do tego (na co zwrócono zresztą uwagę w motywach zaskarżonego wyroku), że dyspozycja przywołanego przepisu nie obejmuje przypadku przyznawania odsetek w sytuacji zwrotu nienależnie uiszczonych należności celnych. Jednakże, wbrew stanowisku przyjętym przez Sąd pierwszej instancji, do odmiennego wniosku nie prowadzą ani reguły wykładni językowej, ani też pozostałe, wykorzystywane w ramach rozumowania prawniczego dyrektywy. Na płaszczyźnie tekstowej mamy tu do czynienia z relacją zasada – wyjątek, której analizie towarzyszyć musi respektowanie zakazu wykładni rozszerzającej. Polega on na obowiązku odrzucenia takiego rezultatu wykładni, który prowadziłaby do wykreowania normy posiadającej szerszy zakres zastosowania niż ten, który można wyinterpretować w drodze wykładni językowej, nawet przy uwzględnieniu wieloznaczności wykorzystywanych przez ustawodawcę pojęć (zob. R. Michalczak, A. Grabowski, M. Pach [w:] M. Florczask-Wątor, A. Grabowski, Argumenty i rozumowania prawnicze w konstytucyjnym państwie prawa. Komentarz, Kraków 2021, s. 778 – 779, J. Wróblewski, Interpretatio extensiva, RPEIS 1965/XXVII/1, s. 111 i n.). Związany z nim inny zakaz – exceptiones non sunt extendendae wyklucza zaś posługiwanie się regulacją o charakterze wyjątku od zasady w innych, nieobjętych tym odstępstwem przypadkach. Wskazanego rezultatu wykładni nie może zmienić analiza orzecznictwa TSUE, na które powołano się w zaskarżonym wyroku, a to z następujących powodów. Ustanowienie określonych wyjątków od zasady eliminuje również dopuszczalność sięgania po rozumowanie oparte na analogii legis. Ta bowiem – jako podstawową przesłankę – traktuje występowanie luki rzeczywistej w prawie, a więc braku regulacji i poszukiwanie rozwiązania tego stanu rzeczy w unormowaniach dotyczących sytuacji podobnych (zob. J. Nowacki, Analogia legis, Warszawa 1966, s. 16 i n.). Stan niewystarczającego unormowania, jako warunek posłużenia się analogią akcentuje się także w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, niezależnie od wyrażanych w nauce kontrowersji odnośnie do sięgania po rozumowanie z analogii w sferze prawa publicznego (zob. np. wyrok NSA z 19 czerwca 2026 r., III OSK 2800/23, LEX nr 4109829 i podana tam literatura oraz orzecznictwo). Sformułowane w niniejszej sprawie żądanie skarżącej spółki nie należy do sfery, którą można byłoby zakwalifikować jako lukę rzeczywistą, skoro problematyka odsetek przysługujących jednostce od organu celnego została wyczerpująco uregulowana w przepisie art. 116 ust. 6 UKC. Do konkluzji temu przeciwnej nie może również prowadzić lektura powołanego przez Sąd pierwszej instancji orzecznictwa TSUE, dlatego że – jak trafnie zauważył organ w skardze kasacyjnej – orzeczenie wydane w sprawach C-415/20, C-419/20 i C-427/20 dotyczyło innej regulacji prawnej i odmiennych stanów faktycznych. Po pierwsze, rozpoznane przez TSUE sprawy dotyczyły kwot refundacji wywozowych oraz kar pieniężnych, nie zaś zwracanych przedsiębiorcy należności celnych. Po drugie, analizie Trybunału Sprawiedliwości podlegał nieaktualny już – z punktu odniesienia do sprawy niniejszej – stan prawny, to jest art. 241 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.UE.1992.301.2; dalej: WKC). Istotna różnica pomiędzy dawnym i aktualnym stanem prawnym dotyczy podstawy prawnej żądania odsetek. W tym zakresie przepis art. 241 WKC odsyłał do regulacji krajowej, uzależniając wręcz prawo do odsetek od tego, czy przewiduje je ustawa krajowa i to właśnie regulacji krajowej (porządku niemieckiego) wymienione orzeczenie TSUE jest poświęcone. W punkcie 74 orzeczenia w sprawach C-415/20 wskazano wprost, że "w braku uregulowań Unii do porządku prawnego każdego państwa członkowskiego należy określenie zasad, według których odsetki powinny być wypłacane w przypadku zwrotu kwot pieniężnych pobranych z naruszeniem prawa Unii. Jednakże zasady te powinny być zgodne z zasadami równoważności i skuteczności, których przestrzeganie oznacza w szczególności, że nie są one ukształtowane w sposób powodujący w praktyce, iż wykonywanie prawa do wypłaty odsetek zagwarantowanego przez prawo Unii stanie się niemożliwe lub nadmiernie utrudnione". Obecna regulacja prawna (art. 116 ust. 6 UKC) już takiego odesłania zewnętrznego nie zawiera, a zatem unormowanie unijne, poświęcone odsetkom traktować należy jako zupełne. Po trzecie i najważniejsze, w orzeczeniu TSUE zaakcentowano – jako podstawową przesłankę powstania roszczenia o odsetki – naruszenie przez organy administracji krajowej prawa Unii (zob. w szczególności punkty 59 – 66 wyroku w sprawie C-415/20). Tymczasem uwzględnienie skargi na decyzję organu nie kończyło postępowania w sprawie i to nie ono skutkowało zwrotem należności celnych (które ewentualnie może wiązać się także z koniecznością zapłaty odsetek), organ bowiem - po uchyleniu pierwotnie wydanej decyzji - prowadził je ponownie w celu ustalenia właściwości importowanego towaru. Postępowanie to zostało przez organ umorzone dlatego, że skarżąca spółka – wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 15 ust. 1 UKC – nie udostępniła już ani towaru ani dokumentacji technicznej, uniemożliwiając tym samym uzupełnienie przez organ brakujących czynności postępowania i dokładne wyjaśnienie sprawy. Umorzenie zaś postępowania uzasadniało dokonanie stosownego zwrotu należności celnych. W takim stanie sprawy trudno uznać, że uwzględnienie skargi na pierwotnie wydaną decyzję organu uznać należy za finalne stwierdzenie naruszenia prawa unijnego. Tym bardziej, że – jak wynika z motywów prawomocnego wyroku WSA w Warszawie z 10 grudnia 2020 r., V SA/Wa 1455/20 – to wady natury procesowej, związane z gromadzeniem i oceną materiału dowodowego, w kontekście wykładni pozycji 8525 80 99 klasyfikacji taryfowej, były główną przyczyną uwzględnienia skargi. I jakkolwiek w prawomocnym wyroku Sąd wskazał na nieprawidłową wykładnię przez organ pozycji 8525 80 99 klasyfikacji, to nie ta kwestia była w sprawie przesądzająca, a okoliczności faktyczne w postaci właściwości importowanego towaru. Przede wszystkim z tego względu, że jak wskazał w sprawie Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok z 16 grudnia 2021 r., I GSK 1080/21): "organy nie udowodniły, aby sporne kamery były w stanie zarejestrować sygnał pochodzącego z zewnętrznego źródła.". W takim stanie trudno uznać, że w postępowaniu doszło do naruszenia prawa Unii, skoro sprawa podlegała dalszemu procedowaniu wedle wskazań sądu. Usunięcie uchybień proceduralnych i ustalenie właściwości towaru – wobec postawy skarżącej spółki – nie było już możliwe. Eksponowana zatem przez TSUE przesłanka naruszenia przez organ prawa unijnego nie wystąpiła. W analizowanym orzeczeniu TSUE podkreśla także to, czy przepisy prawa krajowego dotyczące odsetek prowadzą do "pozbawienia danego podmiotu podlegającego władztwu administracyjnemu odpowiedniego odszkodowania za wyrządzoną mu stratę" (punkty 80 i 75 wyroku oraz przywołane tam wyroki z 18 kwietnia 2013 r., C-565/11, EU:C:2013:250, pkt 26-28 i z 23 kwietnia 2020 r., Sole-Mizo i Dalmandi Mezőgazdasági, C-13/18 i C-126/18, EU:C:2020:292, pkt 43, 49, 51). Decyzja wydana w tej sprawie tego rodzaju skutków nie wywołuje. Przypomnieć bowiem należy, że rodzime przepisy prawa cywilnego realizują konstytucyjnie gwarantowaną zasadę odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną niezgodnym z prawem działaniem władzy publicznej. Przepis art. 417(1) § 2 k.c. reguluje problematykę tej odpowiedzialności z tytułu wydania niezgodnej z prawem decyzji administracyjnej. Wydany wobec skarżącej spółki wyrok WSA w Warszawie z 10 grudnia 2020 r., V SA/Wa 1455/20 tę ostatnią kwestię przesądza, formalnie stanowiąc wymagany przez wspominany przepis prawa cywilnego prejudykat. Kwestia szkody i jej wysokości jest natomiast rzeczą odrębną i mogącą podlegać ustaleniu w stosownym postępowaniu cywilnym. O ograniczeniu prawa skarżącej spółki do dochodzenia odszkodowania z powodu wydania wobec niej niezgodnej z prawem decyzji nie może zatem być mowy. Ani z przepisów prawa Unii ani z orzecznictwa TSUE nie wynika obowiązek, by o odszkodowaniu orzekać miały organy administracji, w szczególności w postaci odsetek. W tym zakresie zwrócić należy uwagę na to, że zasadniczo odsetki stanowią wynagrodzenie za korzystanie z cudzego kapitału. Cecha odszkodowawcza to jednak tylko jedna z funkcji odsetek, obok której wymienia się m. in. waloryzacyjną, represyjną czy stymulującą (zob. np. G. Stojek [w:] M. Fras, M. Habdas red., Kodeks cywilny. Komentarz. Tom III. Zobowiązania. Część ogólna (art. 353-534), LEX/el., komentarz do art. 481, tezy 25 i 30). Wobec tego żądanie wypłaty odsetek kierowane do organu administracji nie może być utożsamiane z roszczeniem odszkodowawczym, którego realizacja w polskim systemie prawnym odbywa się w postępowaniu cywilnym. Odsetki w relacjach prywatnoprawnych mogą być ponadto określane w rozmaity sposób. W prawie publicznym stanowiąca pochodną okresu oraz oprocentowania kwota odsetek musi znajdować podstawę w przepisach prawa. Wynikająca z art. 7 Konstytucji zasada legalizmu sprzeciwia się temu, by jakiekolwiek rozstrzygnięcie organu administracji nosiło znamiona dowolności. W przypadku żądanych przez stronę skarżącą odsetek ustawodawca uregulował podstawy do ich przyznania w postępowaniu celnym w sposób jednoznaczny. Ewentualne uznanie, że stronie - poza przypadkiem wskazanym w art. 116 ust. 6 UKC - należą się odsetki ustalane i wypłacane przez organ administracji nie znajduje oparcia w przepisach, które obowiązany jest stosować organ administracji. Uzupełniająco zauważyć także trzeba, że nie wiadomo byłoby, w jakiej wysokości te odsetki miałyby zostać określone przez organ, ponieważ stopa procentowa odsetek, o której mowa w art. 112 UKC dotyczy wyłącznie naliczania odsetek w sytuacji określonej w art. 116 ust. 6 UKC (która w sprawie nie miała miejsca). Odwoływanie się do analogii, jak już wyjaśniono, nie może stanowić wystarczającej do tego podstawy prawnej. Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym sprawę niniejszą nie podzielił stanowiska zaprezentowanego w wyroku tego Sądu z 18 czerwca 2026 r., sygn. akt I GSK 1506/25, zgadzając się jednocześnie z poglądem wyrażonym w zdaniu odrębnym zgłoszonym do tego orzeczenia. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę. O zasądzeniu kosztów postępowania sądowego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 203 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 6 i w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2026 r. poz. 118).
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 7 stycznia 2026
- Symbol z opisem
- 6305 Zwrot należności celnych
- Hasła tematyczne
- Celne postępowanie Celne prawo
- Skarżony organ
- Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
- Sędziowie
- Joanna Kolanowska Joanna Salachna /sprawozdawca/ Piotr Piszczek /przewodniczący/
Powołane przepisy
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny
art. 15 ust. 1, art. 116 ust. 6 · Dz.U.UE.L 2013 nr 269 poz. 1
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 141 § 4 · Dz.U. 2026 poz. 143
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Sygnatura: I GSK 1763/25 · 6 sierpnia 2026
Wyrok NSA z 6 sierpnia 2026 r., I GSK 1763/25 – zwrot należności celnych
Sygnatura: I GSK 12/26 · 6 sierpnia 2026
Wyrok NSA z 6 sierpnia 2026 r., I GSK 12/26 – zwrot należności celnych
Sygnatura: I GSK 1609/25 · 18 czerwca 2026
Wyrok NSA z 18 czerwca 2026 r., I GSK 1609/25 – zwrot należności celnych
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny