I GSK 1089/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Salachna Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc Sędzia del. WSA Jacek Surmacz (spr.) Protokolant asystent sędziego Michał Mazur po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 stycznia 2022 r. sygn. akt III SA/Po 713/21 w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia 18 lutego 2021 r. nr 177/19/2021 w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z 4 stycznia 2022 r. III SA/Po 713/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę A.W. (dalej: Skarżący) na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z 18 lutego 2021 r. nr 177/19/2021 w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2019. Uzasadnienie tego orzeczenia zostało udostępnione w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (adres strony internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Od powyższego wyroku Skarżący wniósł skargę kasacyjną, zaskarżając go w całości. Zażądano jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325; dalej: p.p.s.a.) zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie: I. przepisów prawa materialnego, a to: 1) art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz. U. z 2020 r. poz. 2001) oraz § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanych do tytoniu (Dz. U. poz. 351) poprzez uznanie o braku spełnienia warunków do wypłaty płatności w zakresie wniosku dotyczącego bydła i krów i odmowie płatności, podczas gdy warunki i terminy dotyczące płatności zostały spełnione, a organ w wyniku błędu w ustaleniach faktycznych nie przyznał płatności stwierdzając przekroczenie terminu rejestracji zwierząt powyżej 7 dni, a w rzeczywistości, po weryfikacji stanu faktycznego daty nabycia rejestracja zwierząt nastąpiła w terminie 4 dni od dnia nabycia, które nastąpiło 15 marca 2019 r., 2) art. 55 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącego wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin i uchylającego dyrektywy Rady 79/117/EWG i 91/414/EWG, polegające na błędzie w ustaleniach faktycznych oraz zaniechaniu wyjaśnienia rzeczywistego stanu faktycznego przez przyjęcie przez organ, że zastosowano niezgodną z etykietą ilość środka ochrony roślin na hektar i nie uwzględnienie przez organ wyjaśnień o omyłkowym wpisie zastosowanych ilości produktu w Rejestrze Środków Ochrony Roślin, pominięciu oświadczenia o zmianach danych w Rejestrze, braku pouczenia co do okoliczności faktycznych i prawnych dotyczących sposobu zmiany danych w złożonym wniosku na skutek błędu, a które miały wpływ na ustalenie praw w postępowaniu, II. przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, a to: 1) art. 8, art. 9, art. 10, art. 28, art. 80 oraz art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256; dalej: k.p.a.) w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. polegające na braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, organ nie starał się dążyć do ustalenia okoliczności faktycznych polegających na ustaleniu daty nabycia stada według bazy systemu identyfikacji i rejestracji zwierząt, a nie według stanu faktycznego wykazanego w Księdze Rejestracji Bydła i wykazanego w trakcie kontroli oraz w jakich proporcjach nastąpiło zastosowanie środka ochrony roślin, nie poddał analizie oświadczenia, którym Skarżący zmienił dane dotyczące parametrów zastosowania środka ochrony roślin i nie przesłuchał ani Skarżącego, ani świadka, zamieszkującego z nim brata A.W., posiadającego informacje na temat objęty postępowaniem. Organ nie zrealizował obowiązku należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, a ponadto nie zapewnił stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji nie umożliwił wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, na skutek czego Skarżący nie wniósł korekty w danych podanych na formularzu zgłoszenia przeniesienia bydła, 2) art. 80 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 15 k.p.a. w zw. z 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, w której uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie czyni zadość regułom wszechstronnej oceny dowodów zgromadzonych w toku postępowania przed organem odwoławczym i jako takie narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania. Skarżący podniósł, że nie prowadził wcześniej działalności rolniczej, a składając wniosek o płatności popełnił błędy. W formularzu dotyczącym informacji na temat przeniesienia bydła omyłkowo wpisał 11 marca 2019 r., jako datę wystąpienia o nadanie stadu numeru, a nie datę przeniesienia (nabycia) stada w dniu 15 marca 2019 r. Wniosek o rejestrację stada złożył 19 marca 2019 r., 4 dni po nabyciu stada od brata, o przesłuchanie którego wnosił w toku postępowania. Data nabycia stada została wskazana w Księdze Rejestracji Bydła. Z naruszeniem art. 9 k.p.a. nie został przez organ poinformowany, jaką datę powinien wpisać do formularza. Przed wydaniem decyzji nie umożliwiono mu dokonania korekty wniosku. Nie uwzględniono także jego wyjaśnień odnośnie do omyłkowego wpisu w Rejestrze Środków Ochrony Roślin, natomiast ilość zastosowanego środka była zgodna z podaną na etykiecie produktu. Sprostowane informacje podał w odwołaniu, ale nie zostały uwzględnione. Okoliczności faktyczne nie zostały dostatecznie wyjaśnione. Sąd natomiast nie odniósł się do zarzutów zawartych w skardze. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, o których mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., tak jak w rozpoznawanej sprawie, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Ta nie zawierała jednak usprawiedliwionych podstaw. Skargę kasacyjną oparto na obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a., aczkolwiek konstrukcja zarzutów nie w pełni spełniała wymagania wynikające z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Z przepisów tych wynika, że skarga kasacyjna powinna zawierać m.in. przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, a podstawami kasacyjnymi może być: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy czym skarga kasacyjna, jak wynika z przepisów art. 173 § 1 i art. 15 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jest środkiem odwoławczym od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, służącym kontroli instancyjnej tych orzeczeń oraz tego, w jaki sposób sąd pierwszej instancji wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku kontroli działalności administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), a nie kontroli zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji. Tę ostatnią obowiązany był bowiem przeprowadzić sąd pierwszej instancji. Obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest takie zredagowanie podstaw kasacyjnych i zarzutów oraz ich uzasadnienia, aby nie budziły one wątpliwości interpretacyjnych, w szczególności poprzez precyzyjne przywołanie przepisów, których naruszenia się zarzuca. Analiza zarzutów kasacyjnych wykazała, że w istocie wszystkie miały charakter proceduralny i odnosiły się do ustaleń faktycznych oraz oceny dowodów, a nie błędu wykładni lub niewłaściwego zastosowania, o których mowa w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Tylko zarzut naruszenia art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt oraz § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanych do tytoniu, przy niezwykle przychylnym podejściu, wyłączającym jakiekolwiek wymagania formalne i konstrukcyjne, można byłoby rozpoznać w charakterze błędu subsumpcji (niewłaściwego zastosowania), ale ostatecznie i to nie mogło mieć miejsca, ponieważ Skarżący nie zdołał podważyć ustaleń faktycznych, a w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie zaprezentowano argumentacji odnoszącej się tego zarzutu. Uzasadnienie to nie pozwalało nawet przyjąć, że stanowi ono polemikę z argumentacją zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku i próbę wytknięcia sądowi popełnionych błędów w toku przeprowadzonej kontroli zaskarżonej decyzji, ponieważ całość argumentacji skierowana została przeciwko zaskarżonej decyzji, a nie wyrokowi sądu pierwszej instancji. Ponadto, zarzuty naruszenia prawa materialnego nie służą podważaniu ustaleń faktycznych i kwestionowaniu sposobu oceny dowodów. Tym większy zatem autor skargi kasacyjnej nałożył trud na sąd kasacyjny w zrozumieniu intencji związanych z tak skonstruowanymi zarzutami kasacyjnymi. Sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty proceduralne, oparte na przepisie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., zostały powiązane z enumeratywnie wymienionymi przepisami k.p.a. Wadliwości zaskarżonego wyroku Skarżący upatrywał przede wszystkim w uznaniu za prawidłowo ustalony przez organy stan faktyczny i zebrania kompletnego materiału dowodowego odnoszącego się do daty nabycia zwierząt podlegających obowiązkowi rejestracji, a także dawkowania środka ochrony roślin w kontekście zasady wzajemnej zgodności, które miały istotne znaczenie dla przyznania wnioskowanych płatności i ich wysokości. Zarzucił też, że nie dopełniono wobec niego wymaganego obowiązku informacyjnego i nie zapewniono mu realizacji prawa czynnego udziału w postępowaniu, które pozwoliłyby odpowiednio zmodyfikować określone dane mające wpływ na podjętą decyzję. Zarzuty te nie zasługiwały jednak na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wymagało zwrócenia uwagi autora skargi kasacyjnej, że postępowanie w sprawie przyznania płatności nie toczyło się wyłącznie według zasad określonych w k.p.a. W decyzjach przywołana została ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1312). Jak postanowiono w art. 3 ust. 1 tej ustawy, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Te odmienności zostały określone m.in. w art. 3 ust. 2 tej ustawy, a zgodnie z nim, w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Natomiast w myśl art. 3 ust. 3 cyt. ustawy, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Z powyższego wynikało, że postępowanie w sprawie wnioskowanych przez Skarżącego płatności toczyło się z licznymi odrębnościami względem regulacji k.p.a. Ograniczeniu lub modyfikacji uległy zasady proceduralne, w tym określone w art. 6, art. 7, art. 9, art. 10, art. 11 i art. 77 § 1 k.p.a., a więc przede wszystkim odnoszące się do postępowania wyjaśniającego oraz zasad informowania i czynnego udziału w postępowaniu. Zarzuty skargi kasacyjnej w zakresie, w jakim odnosiły się do przepisów k.p.a. i nie uwzględniały regulacji z art. 3 ust. 1-3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, nie mogły zatem zostać przez Naczelny Sąd Administracyjny ocenione jako zasadne. W takim zaś kontekście, odnoszącym się do art. 3 ust. 2 pkt 2, 3 i 4 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, sformułowany został zarzut II.1 skargi kasacyjnej, ponieważ odnosił się on do zgromadzenia kompletnego materiału dowodowego, jego wszechstronnego rozpatrzenia, informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych oraz czynnego udziału w postępowaniu. Nie wykazano natomiast, aby Sąd pierwszej instancji uznał za prawidłową, naruszającą określoną w art. 80 k.p.a. zasadę swobodnej oceny dowodów, ocenę zebranych w sprawie dowodów w postaci danych rejestrowych dotyczących zgłoszenia do prowadzonego przez organy Agencji systemu identyfikacji i rejestracji zwierząt danych o nabyciu zwierząt podlegających rejestracji oraz danych odnotowanych w prowadzonym przez siebie rejestrze środków ochrony roślin. W ogóle pominięto kwestię ciążącego z mocy art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na Skarżącym obowiązku udowodnienia faktów, z których wywodził korzystne dla siebie skutki prawne, w szczególności wobec odmiennych, niekorzystnych dla niego ustaleń organu. Nie uwzględniono tego, że w świetle art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, organy Agencji obowiązane były służyć Skarżącemu niezbędną pomocą, ale tylko w tych przypadkach, kiedy o taką pomoc sam czyniłby starania, czego nie wykazał. Odnośnie do ustaleń faktycznych wskazać należy, że sporne kwestie dotyczyły: 1) terminu rejestracji nabytych zwierząt, z powodu niedotrzymania którego odmówiono Skarżącemu dopłaty do bydła i krów oraz 2) prawidłowości stosowania środka ochrony roślin, z powodu czego pomniejszono Skarżącemu płatności. W kwestii płatności do bydła domowego, o których mowa w przepisach art. 16 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, prawidłowo przyjęto, że warunkiem ich otrzymania było terminowe wywiązanie się z obowiązku dokonania do rejestru zgłoszeń identyfikacyjnych wymaganych na podstawie przepisów ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, co wynikało z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego. Termin dokonywania zgłoszeń, wynoszący maksymalnie 7 dni od zaistnienia zdarzenia, został określony w art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, stanowiąc wyraz realizacji wymogu określonego w art. 7 ust. 1 tiret drugie rozporządzenia (WE) nr 1760/2000. Przy obliczaniu tego terminu należało uwzględnić przepis art. 57 § 1 k.p.a., zgodnie z którym, jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Jako datę nabycia stada Skarżący podał w zgłoszeniu do rejestru z 19 marca 2019 r. dzień 11 marca 2019 r. Ustawowy termin 7 dni dla dokonania zgłoszenia identyfikacyjnego do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych upłynął 18 marca 2019 r., przez co zgłoszenie z 19 marca 2019 r. zostało dokonane z uchybieniem ustawowego terminu. W tej kwestii nie mogło być zatem wątpliwości, że organy dokonały prawidłowej oceny danych, jakimi dysponowały w rejestrze, a które wykluczały możliwość przyznania tej płatności, ponieważ nie dopełniono warunku określonego w ustawie o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt i rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego. Dane te zostały podane przez rolnika, który wypełnił formularz zgłoszenia, na podstawie którego wprowadzono dane do rejestru. Skarżący podnosił wprawdzie, że zgłoszona do rejestru data nabycia zwierząt nie odpowiadała faktycznej dacie transakcji, którą miał być 15 marca 2019 r. i którą odnotowano w Księdze Rejestracji Bydła, ale argumentacja ta nie mogła mieć wpływu na ocenę warunków niezbędnych do przyznania płatności. System identyfikacji i rejestracji zwierząt (składający się ze środków identyfikacji mających na celu indywidualną identyfikację zwierząt; komputerowych baz danych; paszportów zwierząt; indywidualnych rejestrów prowadzonych dla każdego gospodarstwa; por. art. 3 rozporządzenia (WE) nr 1760/2000 i art. 3 ust. 1 ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt) jest wykorzystywany w szczególności do ustalania miejsc pobytu i przemieszczeń zwierząt, w tym w przypadkach, gdy stanowią przedmiot handlu. Organy Agencji, dla skuteczności i niezawodności systemu, powinny dysponować aktualnymi danymi na ten temat. W powołanym już § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego, była mowa o "dokonaniu zgłoszeń wymaganych na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt", a więc wpis w prowadzonym przez rolnika indywidualnym rejestrze dla prowadzonego gospodarstwa i posiadanych w nim zwierząt (księdze rejestracji bydła) nie mógł być uznany za mający istotne znaczenie w sprawie. Taki charakter miały dane zgłoszone do prowadzonego przez Agencję systemu – rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych, a omawiany wymóg należało odczytywać jako dyscyplinujący dla posiadaczy zwierząt gospodarskich, którzy zamierzali ubiegać się o płatności związane z ich posiadaniem. W świetle art. 7 ust. 1 tiret drugie rozporządzenia (WE) nr 1760/2000 zgłoszeniu podlegało nie tylko samo zdarzenie, ale także jego data. Jak uznał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 19 września 2024 r. w sprawie C-350/23, wymóg ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący i opisuje w sposób szczegółowy zakres obowiązku zgłoszenia spoczywającego na posiadaczu zwierząt oraz definiuje precyzyjnie maksymalny termin na dokonanie tej czynności (pkt 63). Przestrzeganie tego terminu należy uznać za warunek określony w zasadach przyznawania pomocy w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 18 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 (pkt 65). Niepoprawny wpis dotyczący daty należało uznać za niezgodność w rozumieniu art. 2 akapit drugi pkt 2 lit. a) rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 (pkt 69). Dokonane po terminie zgłoszenie eliminuje braki jedynie na przyszłość, które ze względu na wymóg stałej identyfikowalności miejsca, w którym znajduje się dane zwierzę, w rzeczywistości nie mogą już zostać naprawione w odniesieniu do przeszłości (pkt 78). Należy również zaznaczyć, że w świetle art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, brak było podstaw do uznania, że wniosek o tę płatność nie czynił zadość wymaganiom formalnym i wymagał uzupełnienia lub poprawienia – korekty, jak podano w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, acz bez powiązania tego z jakimkolwiek przepisem prawa, który mógłby stanowić dla tego podstawę normatywną. Omawiana kwestia stanowiła warunek materialny, od którego uzależnione było prawo do płatności, a nie formalny świadczący o dopuszczalności wniosku (podania). Dodatkowo wskazać należy, co zostało także wyartykułowane w toku postępowania, że w kwestii aktualizacji danych w systemie (rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych), w razie istnienia rozbieżności między danymi w rejestrze a stanem faktycznym, wymagane było dopełnienie procedury określonej w art. 10a ust. 2 ustawy z dnia 2 kwietnia 2002 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt i złożenie Agencji aktualnych danych na formularzu. Działanie takie odpowiadało możliwości sprostowania danych wpisanych do rejestru w razie stwierdzenia przez organy Agencji oczywistych błędów w zakresie wpisów i zgłoszeń do systemu identyfikacji i rejestracji bydła, o której była mowa w art. 30 ust. 4 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności. Skarżący nie wykazał, aby takie czynności podjął i nie oparł zarzutów kasacyjnych na powołanych regulacjach, stąd ocena wpływu ewentualnego naruszenia tych regulacji na wynik sprawy, poza ogólnym nawiązaniem do nich, nie mogła być przeprowadzona. Odnośnie do drugiego ze spornych zagadnień – sposobu stosowania środka ochrony roślin, należy zwrócić uwagę na treść raportu z kontroli w gospodarstwie Skarżącego. Dane w nim zawarte pozyskano z prowadzonego przez rolnika rejestru środków ochrony roślin. Na podstawie ujawnionego w nim wpisu stwierdzono, że środek ochrony roślin o nazwie TOLURON 700sc zastosowano w dawce 2 l/ha, co jak się okazało jest niezgodne ze sposobem dawkowania podanym na etykiecie produktu, ponieważ dawkowanie tego środka nie powinno przekroczyć 1,75 l/ha. W zaskarżonej decyzji zawarto wyjaśnienie powodów, dlaczego ustalenia faktyczne, a w konsekwencji rozstrzygnięcie, oparto na danych ustalonych podczas kontroli, a nie uwzględniono wyjaśnień Skarżącego co do popełnionej omyłki we wpisie, które złożył dopiero po wykryciu nieprawidłowości podczas kontroli (po doręczeniu mu decyzji), a które miały wpływ na wysokość przyznanych płatności. Prawidłowo zwrócono uwagę, że dane w rejestrze środków ochrony roślin należało wprowadzać na podstawie etykiety produktu, a samego środka używać zgodnie z instrukcją stosowania, co jednoznacznie wynikało z dyspozycji art. 55 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącego wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin i uchylającego dyrektywy Rady 79/117/EWG i 91/414/EWG. Zasadnie nie uwzględniono wyjaśnienia Skarżącego o mającej nastąpić pomyłce przy wpisywaniu danych z etykiety. Doprowadziłoby to bowiem do zmiany danych już po stwierdzeniu nieprawidłowości w wyniku kontroli w gospodarstwie Skarżącego w zakresie wzajemnej zgodności odnoszącej się do zasad dobrej praktyki ochrony roślin. Wypaczałoby to sens samej kontroli oraz dyspozycji art. 38 ust. 5 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE0 nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności. Zgodnie z tym przepisem, niezgodności uznaje się za "stwierdzone", jeżeli zostały wykazane w wyniku jakiejkolwiek kontroli przeprowadzonej zgodnie z niniejszym rozporządzeniem lub gdy właściwy organ kontrolny lub, w stosownych przypadkach, agencja płatnicza uzyskały informacje o tych niezgodnościach z innych źródeł. Nie ulegało wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że podczas kontroli w gospodarstwie Skarżącego stwierdzono nieprawidłowość w zakresie zasady wzajemnej zgodności, o której mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014, a skutków tej niezgodności nie można było pominąć przy obliczaniu wysokości przyznanych płatności. Nie było natomiast podstaw, aby odnośnie do tej kwestii prowadzić bardziej szczegółowe postępowanie wyjaśniające mające na celu wykazanie, w jakiej faktycznie dawce zastosowano dany środek ochrony roślin. Skarżący jako profesjonalny użytkownik środków ochrony roślin obowiązany był prowadzić i przechowywać dokumentację dotyczącą stosowanych środków ochrony roślin, zawierającą nazwę środka ochrony roślin, czas zastosowania i zastosowaną dawkę, obszar i uprawy, na których zastosowano środek ochrony roślin, stosownie do art. 67 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1107/2009, która podlegała udostępnieniu na żądanie właściwego organu, stosownie do akapitu drugiego powołanej jednostki redakcyjnej. Obowiązki te miały charakter sprawozdawczy i ewidencyjny. W art. 55 rozporządzenia (WE) nr 1107/2009 postanowiono zaś, że środki ochrony roślin muszą być stosowane właściwie, a właściwe stosowanie obejmuje stosowanie zasad dobrej praktyki ochrony roślin i spełnianie warunków ustanowionych zgodnie z art. 31 i podanymi w etykietach. Musi być ono również zgodne z przepisami dyrektywy 2009/128/WE, a w szczególności z ogólnymi zasadami integrowanej ochrony roślin, o których mowa w art. 14 tej dyrektywy oraz w załączniku III do niej, które będą stosowane najpóźniej dnia 1 stycznia 2014 r. Zaznaczenia wymaga, że unijna zasada wzajemnej zgodności to mechanizm zobowiązujący rolników, w celu otrzymania pełnej kwoty płatności, do utrzymywania gruntów gospodarstwa rolnego w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska oraz podstawowych wymogów z zakresu zarządzania, określonych w załączniku II do rozporządzenia (UE) nr 1306/2013. W kwestii zasad prowadzenia rejestru środków ochrony roślin Skarżący powinien dysponować odpowiednim przeszkoleniem przed przystąpieniem do zabiegu z zastosowaniem środków ochrony roślin (zob. przepisy art. 41 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o środkach ochrony roślin, Dz. U. z 2024 r. poz. 630) i nie powinien oczekiwać na instruktaż od organu Agencji co do zasad uzupełniania prowadzonego rejestru środków ochrony roślin. Powinien dysponować wiedzą o konieczności rzetelnego prowadzenia wskazanej ewidencji, odnotowywania w niej danych na podstawie etykiety produktu, która jest źródłem informacji gdzie, kiedy, w jakiej dawce i w jakich warunkach można stosować dany środek ochrony roślin, aby zapewnić wymagany poziom bezpieczeństwa dla zdrowia i życia ludzi oraz innych organizmów w środowisku naturalnym. Skarżący kasacyjnie podnosił, choć nie powiązał tej argumentacji z żadnym przepisem prawa, że powyższe uchybienia były wynikiem omyłek. Ponieważ jednak stwierdzone naruszenia nie dotyczyły wniosku o płatności stanowiska tego nie można było rozpoznać pod kątem popełnienia we wniosku oczywistych błędów, o których mowa w art. 59 ust. 6 rozporządzenia (UE) 1306/2013 i art. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności. Oba stwierdzone uchybienia dotyczyły kwestii merytorycznych, warunków od których uzależnione było przyznanie płatności albo płatności w pełnej wysokości. Mając na względzie powyższe Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutów skargi kasacyjnej, jakoby wyrażona w zaskarżonym wyroku ocena odnośnie do zakresu zgromadzonego materiału dowodowego i poczynionych na jego podstawie ustaleń faktycznych naruszała przepisy ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz znajdujące zastosowanie w sprawie przepisy k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełniało wymagania określone w art. 107 § 3 k.p.a. (w szczególności uzasadnienie faktyczne, ze wskazaniem faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także uzasadnienie prawne zawierające wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa), a sprawa została rozpoznana przez organy Agencji dwukrotnie, zgodnie z wymaganiem wynikającym z art. 15 k.p.a. W toku postępowania nie naruszono uprawnień procesowych Skarżącego. Przede wszystkim jednak nie zdołano wykazać, że Sąd pierwszej instancji dopuścił się naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a niewłaściwie sformułowane zarzuty kasacyjne naruszenia prawa materialnego, pozbawione jakiegokolwiek uzasadnienia, nie nadawały się do merytorycznego rozpoznania. Z podanych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw i podlegała oddaleniu.