Sygnatura
I GSK 1080/18
Wyrok NSA z 27 marca 2019 r., I GSK 1080/18 – egzekucja należności pieniężnych
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 27 marca 2019
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hanna Kamińska (spr.) Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia del. WSA Artur Adamiec Protokolant Mateusz Rogala po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 maja 2016 r. sygn. akt III SA/Po 1002/15 w sprawie ze skargi [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 3 sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione oddala skargę kasacyjną
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 19 maja 2016 r., sygn. akt III SA/Po 1002/15 oddalił skargę [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 3 sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione. Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy: Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w M., działając z upoważnienia Wójta Gminy Mycielin, postanowieniem z dnia 1 lipca 2015 r., działając na podstawie art. 34 § 1, § 2 i § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014 r., poz. 1619; dalej: u.p.e.a.), zajął negatywne stanowisko w zakresie zarzutów zgłoszonych w przez [...] – dalej: skarżący lub zobowiązany – w toku prowadzonego przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w K. postępowania egzekucyjnego. Chodziło o należność wynikającą z prawomocnej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w K. z dnia 8 grudnia 2014 r., nr [...] W uzasadnieniu organ wskazał, że w zarzutach w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, dotyczącego tytułów wykonawczych nr.: [...] zobowiązany wywiódł, iż egzekwowany obowiązek nie istnieje. Powyższe z uwagi na braku uprawomocnienia się wyroku Sądu Rejonowego w [...] . Przy tym zachodzi błąd, co do osoby zobowiązanego ze względu na fakt, że osoby uprawnione do alimentów nie są jego dziećmi. Wskazane tytuły wykonawcze zostały wystawione w oparciu o prawomocne decyzje zobowiązujące dłużnika alimentacyjnego do zwrotu świadczeń przyznanych uprawnionym osobom. Cyt. orzeczenia nie dotyczą toczących się spraw egzekucyjnych, gdyż tytuły wykonawcze obejmują należności za okres od listopada 2013 r. do września 2014 r., które powinny być uiszczone przez skarżącego w oparciu o prawomocne wyroki Sądu Rejonowego w Kaliszu z dnia 9 marca 2012 r. (sygn. akt: [...]). Kwestia prawidłowości tych orzeczeń nie ma wpływu na kwestie obowiązku zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego na jego dzieci za ww. okresy. Odnośnie kwestii ojcostwa [...] w stosunku do uprawnionych dzieci dłużnika, organ stwierdził, że w treści aktów urodzenia dzieci zobowiązany figuruje, jako ich ojciec. Nie są przy tym znane prawomocne wyroki, które kwestionowałyby ojcostwo skarżącego; o orzeczeniach takich istniałaby wzmianka w aktach stanu cywilnego. Orzekając na skutek zażalenia skarżącego SKO w Kaliszu postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2015 r., - utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Uzasadniając oddalenie skargi [...] na powyższe postanowienie WSA w Poznaniu wskazał, że zarzuty skarżącego odnoszące się do kwestii nieistnienia egzekwowanego obowiązku oraz błędu, co do osoby zobowiązanego nie znajdowały uzasadnienia. W sytuacji uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wypływającego w decyzji, wierzyciel obowiązany był do podjęcia czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych (art. 6 § 1 u.p.e.a.). Prawidłowo, zatem wierzyciel wystawił tytuły wykonawcze i skierował je do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w K. Sąd I instancji podkreślił, że w ramach zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego ustawodawca przewidział konieczność ustosunkowania się wierzyciela do zgłoszonych zarzutów. Wyłącznie ten ostatni jest uprawniony do konkretyzacji obowiązku podlegającego egzekucji i wystawienia tytułu wykonawczego obejmującego ten obowiązek. Zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym – także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5 i 7, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. WSA zauważył, że skarżący zgłosił zarzuty: nieistnienia egzekwowanego obowiązku oraz błędu, co do osoby zobowiązanego (art. 33 § 1 pkt. 1 i 4 u.p.e.a.). W ich uzasadnieniu wskazał, że należność nie istnieje z uwagi na fakt braku uprawomocnienia się wyroku Sądu Rejonowego w [...]. Przy tym, że zachodzi błąd, co do osoby zobowiązanego ze względu na fakt, że osoby uprawnione do alimentów nie są jego dziećmi. W świetle art. 33 § 1 pkt u.p.e.a. pojęcie "nieistnienia obowiązku" oznacza przede wszystkim sytuacje, w których obowiązek ten nigdy nie powstał, np. z mocy prawa albo nie wydano decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji, albo decyzja taka została wydana, lecz następnie ją uchylono bądź stwierdzono jej nieważność albo decyzja ta wygasła, względnie obowiązek podlegający egzekucji wygasł w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w ustawie. Sąd I instancji podniósł, że błąd, co do osoby zobowiązanego zachodzi zarówno sytuacji, w której organ egzekucyjny lub egzekutor podjęli czynności egzekucyjne wobec osoby, którą błędnie uznali za zobowiązanego i której doręczyli tytuł wykonawczy wraz z pouczeniem o prawie wniesienia zarzutów, jak i sytuacji, gdzie w tytule wykonawczym wskazano osobę, na której nie ciąży obowiązek. Przy czym zarzut błędu co do osoby zobowiązanego, nie może zmierzać do ustalenia osoby zobowiązanego, gdyż działanie takie zmierzałoby do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Zarzut błędu, co do osoby zobowiązanego powinien dotyczyć jedynie kontroli formalnej tożsamości osoby, co, do której prowadzi się egzekucję. W ocenie WSA, badanie zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym jest niedopuszczalne w sytuacji, gdy istnieje prawomocna decyzja nakładająca na zobowiązanego ten obowiązek. Instytucja zarzutów nie służy zwalczaniu podstaw faktycznych i prawnych decyzji będącej podstawą prowadzenia egzekucji. W tym celu zależnie od okoliczności, należy zaskarżyć decyzję w drodze odwołania albo – w odniesieniu do decyzji ostatecznej – jej zaskarżenie do sądu administracyjnego (po wyczerpaniu administracyjnego toku instancji), albo wdrożenie jednego z trybów nadzwyczajnej weryfikacji decyzji. Sąd podał, że wierzyciel lub organ egzekucyjny, w związku ze zgłoszeniem zarzutu z pkt 1 art. 33 § 1 u.p.e.a., nie mogą ponownie rozpoznawać sprawy od strony merytorycznej, gdyż postępowanie egzekucyjne nie jest postępowaniem administracyjnym rozpoznawczym, w toku, którego dochodziłoby do ukształtowania praw lub obowiązków strony postępowania, lecz jest postępowaniem wykonawczym, służącym jedynie realizacji (przymusowemu wykonaniu) obowiązków nałożonych w indywidualnym akcie administracyjnym. W myśl art. 29 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W sprawie prawomocnym wyrokiem z dnia 28 maja 2015 r., sygn. akt IV SA/Po 15/15, WSA w Poznaniu oddalił skargę [...] na decyzję SKO w K. z dnia 8 grudnia 2014 r., nr [...], zobowiązującą skarżącego do zwrotu należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego za okres od dnia 1 października 2013 r. do dnia 30 września 2014 r., wypłaconych [...] na dzieci: [...] , w wysokości [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami. Obowiązki objęte powyższą decyzją zostały zawarte w treści tytułów wykonawczych wystawionych przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w M. [...] w skardze kasacyjnej zaskarżył powyższy wyrok w całości domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy WSA w Poznaniu. Ewentualnie autor skargi kasacyjnej wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w całości poprzez uwzględnienie w całości skargi na decyzję SKO w Kaliszu z dnia 3 sierpnia 2015 r., nr [...]. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie w całości decyzji SKO w Kaliszu z dnia 3 sierpnia 2015 r., podczas gdy organ wydając decyzję dokonał naruszenia przepisów postępowania, co miało zasadniczy - istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności naruszenie: a) przepisów prawa procesowego tj. naruszenie art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej: k.p.a.) w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie, w szczególności poprzez uznanie, że nie zachodzi podstawa do zastosowania art. 34 § 4 u.p.e.a. w związku z art. 33 § 1 pkt 1 i 4 cyt. ustawy i umorzenia postępowania ewentualnie zastosowania mniej uciążliwego środka egzekucyjnego, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, że spełnione są przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego albowiem [...] nie jest osobą zobowiązaną w sprawie oraz obowiązek nie istnieje; b) przepisów prawa procesowego tj. naruszenie art. 7 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie, w szczególności poprzez uznanie, że nie zachodzi podstawa do zastosowania art. 34 § 4 u.p.e.a. w związku z art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. i umorzenia postępowania ewentualnie zastosowania mniej uciążliwego środka egzekucyjnego, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, że egzekucja jest niedopuszczalna ze względu na sytuację majątkową, zawodową i stan zdrowia skarżącego; c) przepisów prawa procesowego tj. art. 7 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie, w szczególności poprzez uznanie, że nie zachodzi podstawa do zastosowania art. 59 § 2 u.p.e.a. i umorzenia postępowania egzekucyjnego, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne; d) przepisów prawa procesowego tj. art. 9 k.p.a. w związku z art. 30 ustawy 7 września 2007 r., o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. 2015 poz. 1830; dalej: ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów), poprzez ich niezastosowanie i brak należytego i wyczerpującego poinformowania [...] o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków stron będących przedmiotem postępowania administracyjnego i niepoinformowanie dłużnika o skorzystania z art. 30 cyt. ustawy na mocy którego osoba zobowiązana do zwrotu świadczeń alimentacyjnych może wnieść o umorzenie lub rozłożenie na raty należności po uwzględnieniu sytuacji rodzinnej i majątkowej. Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Skarżący kasacyjnie pismem procesowym z 26 sierpnia 2016 r. wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Autor skargi kasacyjnej zarzucił jedynie naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., art. 7 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., art. 9 k.p.a. w związku z art. 30 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów sprowadzające się do zakwestionowania poglądu Sądu I instancji, co do niepodjęcia wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie, w szczególności poprzez uznanie, że nie zachodzi podstawa do zastosowania art. 34 § 4 u.p.e.a. w związku z art. 33 § 1 pkt 1 i 4 cyt. ustawy i umorzenia postępowania ewentualnie zastosowania mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Takie stanowisko skarżącego kasacyjnie nie zasługuje na aprobatę. Na wstępie podkreślić należy, iż w postępowaniu egzekucyjnym nie ma możliwości negowania istnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym z uwagi na przywoływany przez skarżącego braku uprawomocnienia się wyroku Sądu Rejonowego w Kaliszu w [...] . Ewentualna wadliwość tytułu wykonawczego może być podnoszona w innym, odrębnym postępowaniu. W przeciwnym wypadku organ egzekucyjny orzekałby, co do meritum sprawy, a to należy do organu wydającego rozstrzygnięcie będące podstawą egzekucji administracyjnej. Nie można, bowiem łączyć postępowania egzekucyjnego z trybami postępowania administracyjnego. Organ egzekucyjny - stosownie do art. 29 § 1 u.p.e.a. bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Badanie, o którym mowa w cyt. przepisie obejmuje ustalenie, czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie. Badanie to ma charakter formalny (por. wyrok NSA z dnia 3 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 946/10, LEX nr 1083713). Warunkiem dopuszczalności egzekucji administracyjnej jest to, aby obowiązek wynikał z decyzji lub postanowień właściwych organów albo bezpośrednio z przepisu prawa (art. 3 § 1 u.p.e.a.). Przesłanką zaś stwierdzenia wymagalności obowiązku objętego tytułem jest - w przypadku obowiązku wynikającego z decyzji administracyjnej - uprzednie ustalenie, że decyzja nakładającą określony obowiązek jest ostateczna, bądź nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności. Wymagalność obowiązku, dająca podstawę do prowadzenia egzekucji administracyjnej oznacza, że na zobowiązanym ciąży skonkretyzowany obowiązek, a zobowiązany, mimo upływu terminu wyznaczonego do wykonania tego obowiązku nie wykonał go dobrowolnie. W niniejszej sprawie jest niewątpliwe, że istnieje w obrocie prawnym decyzja SKO w Kaliszu z dnia 8 grudnia 2014 r., nr [...] zobowiązującą skarżącego do zwrotu należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego za okres od dnia 1 października 2013 r. do dnia 30 września 2014 r., wypłaconych [...] , w wysokości [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami, z której można wywieść ciążący na skarżącym obowiązek wskazany w tytule wykonawczym. W tym ostatnim wskazano treść podlegającego egzekucji obowiązku i podstawę prawną tego obowiązku – zgodnie z powyższą decyzją SKO w Kaliszu. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 26 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1603/10, iż o niewykonalności obowiązku można mówić wyłącznie wówczas, gdy niewykonalność jest następstwem przeszkód o charakterze nieusuwalnym. Trudności ekonomiczne czy techniczne związane z wykonaniem nałożonego obowiązku nie świadczą natomiast o niewykonalności tego obowiązku. W tym zakresie należy podzielić stanowisko wyrażone przez Sąd I instancji, iż decyzja SKO w Kaliszu z 8 grudnia 2014 r. jest wykonalny zarówno pod względem formalno – prawnym jak i technicznym. Dopuszczalność egzekucji także nie budzi żadnych wątpliwości. Przechodząc do oceny zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej, których komplementarny charakter uzasadnia łączne ich rozpoznanie stwierdzić należy, iż zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję, uchyla ją w całości lub części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tylko, więc naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż zarówno Sąd I instancji jak również organ prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego, wobec czego brak było podstaw do uchylenia zaskarżonych decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Wskazane w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego oraz u.p.e.a. nie miały wpływu na wynik sprawy. Sądowi I instancji zarzucono naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 9 k.p.a. i art. 18 u.p.e.a. Argumentacja autora skargi kasacyjnej w zakresie tych zarzutów sprowadza się do zakwestionowania stanowiska zajętego przez WSA, iż organ zbadał wyczerpująco wszystkie okoliczności faktyczne i dokonał obiektywnej oceny stanu sprawy. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej w postępowaniu administracyjnym przeprowadzono niezbędne dowody, ustalając istotne dla sprawy okoliczności jak to, że tytuł wykonawczy został wystawiony na podstawie prawomocnej decyzji SKO w Kaliszu zobowiązującej skarżącego do zwrotu należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W tej sytuacji należy w pełni podzielić stanowisko zaprezentowane przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku, iż kwestionowanie zasadności ww. decyzji na etapie postępowania egzekucyjnego jest zdecydowanie spóźnione i nie mogło odnieść zamierzonego skutku. Bowiem zarzut w postępowaniu egzekucyjnym nie jest środkiem odwoławczym od decyzji nakazującej zwrot należności alimentacyjnych a zatem merytoryczne zarzuty zgłoszone do takiej decyzji są niedopuszczalne na tym etapie postępowania. Uszło uwadze autora skargi kasacyjnej, że dysponując aktem administracyjnym (decyzją, postanowieniem), mogącym stanowić podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego, podmiot wykonujący funkcję wierzyciela obciążony jest obowiązkiem prawnym podjęcia działań zmierzających do wszczęcia i przeprowadzenia na jej podstawie postępowania egzekucyjnego, natomiast ocena zgodności z prawem tego aktu stanowić może przedmiot odrębnego od egzekucyjnego właściwego postępowania administracyjnego (wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2013r., II FSK 3020/12). Organ egzekucyjny badając zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a. z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej ustala jedynie, czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie, jeżeli było ono wymagane, nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, ani zastrzeżeń, co do zakresu obowiązku. Oznacza to, że organ ten nie jest uprawniony do weryfikacji prawidłowości decyzji ostatecznej (tu decyzji zobowiązującej do zwrotu należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego), stanowiącej podstawę wydania tytułu wykonawczego inicjującego dane postępowanie egzekucyjne. W konsekwencji do badania tych okoliczności nie jest uprawniony także sąd kontrolujący działanie organu egzekucyjnego. Przepis art. 29 § 1 u.p.e.a. nie obliguje, ani też nie uprawnia, organu do zweryfikowania podstawy prawnej obowiązku podlegającego egzekucji, gdyż oznaczałoby to niedopuszczalne w postępowaniu egzekucyjnym wkraczanie w ustalenia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną. W toku postępowania egzekucyjnego nie bada się, zatem sprawy od strony merytorycznej, gdyż powodowałoby to w istocie przekształcenie postępowania egzekucyjnego w trzecią instancję. Do tego celu służą środki dostępne w toku postępowania jurysdykcyjnego zwykłego (odwołanie, zażalenie) bądź nadzwyczajnego - w razie wystąpienia kwalifikowanych wad aktu, m.in. wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego lub o stwierdzenie nieważności decyzji (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2016r., II OSK 1187/14, LEX nr 2033982). Środki zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnej, stanowiącej podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego – czego w istocie domaga się autor skargi kasacyjnej. W postępowaniu egzekucyjnym nie można kwestionować ani zasadności nałożonego na zobowiązanego obowiązku, ani też jego zakresu, gdyż ten wynika z decyzji ostatecznej, która została podjęta w ramach innego postępowania. Przypadek nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym dotyczyć może wyłącznie sytuacji, kiedy owo nieistnienie obowiązku jest następstwem okoliczności, które nastąpiły po wydaniu tego tytułu (por. wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2012 r., II FSK 1221/11, LEX nr 1113569). W sprawie na nieistnienie egzekwowanego obowiązku w żaden sposób nie wskazuje też podnoszony przez skarżącego brak uprawomocnienia się wyroku Sądu Rejonowego w Kaliszu [...], a ponadto, iż zachodzi błąd, co do osoby zobowiązanego ze względu na fakt, że osoby uprawnione do alimentów nie są dziećmi skarżącego. Uszło uwadze autora skargi kasacyjnej, że wskazane wyżej wyroki sądowe nie dotyczą toczących się spraw egzekucyjnych, gdyż tytuły wykonawcze obejmują należności za okres od listopada 2013 r. do września 2014 r., które powinny być uiszczone przez skarżącego w oparciu o prawomocne wyroki Sądu Rejonowego w Kaliszu z dnia 9 marca 2012 r. (sygn. akt: [...]). Kwestia prawidłowości wskazanych przez autora skargi kasacyjnej wyroków nie ma wpływu na kwestie obowiązku zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego na jego dzieci Nie ma też racji skarżący kasacyjnie, kiedy kwestionuje swój status, jako zobowiązanego obowiązanego do łożenia świadczeń alimentacyjnych z uwagi na to, że [...] nie są jego dziećmi. Okoliczność błędu, co do osoby zobowiązanego dotyczy zarówno sytuacji, w której organ egzekucyjny lub egzekutor podjęli czynności egzekucyjne wobec osoby, którą błędnie uznali za zobowiązanego i której doręczyli tytuł wykonawczy wraz z pouczeniem o prawie wniesienia zarzutów, jak i sytuacji, gdzie w tytule wykonawczym wskazano osobę, na której nie ciąży obowiązek. Może to mieć miejsce, gdy w tytule wykonawczym wierzyciel błędnie określił zobowiązanego i istnieje rozbieżność, co do imienia i nazwiska zobowiązanego lub gdy obowiązek przeszedł na inny podmiot przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Zarzut oparty na błędzie, co do osoby zobowiązanego, nie może natomiast zmierzać do ustalenia osoby zobowiązanego, gdyż byłoby to badanie zasadności i wymagalności tytułu wykonawczego. Powinien on dotyczyć jedynie kontroli formalnej tożsamości osoby, co, do której prowadzi się egzekucję (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 19 grudnia 2012 r., II SA/Gd 643/12, LEX nr 1235475; wyrok NSA w Warszawie z dnia 29 grudnia 1998 r., III SA 2801/97, LEX nr 37165). W przeciwnym razie musiałoby to oznaczać, że w toku egzekucji dochodziłoby do merytorycznej oceny zasadności orzeczenia ustalającego/określającego obowiązek, co jest niedopuszczalne w myśl art. 29 § 1 u.p.e.a. W świetle tak rozumianej podstawy zarzutu nie budzi wątpliwości, iż w niniejszej sprawie nie zachodzi rozbieżność między danymi identyfikacyjnymi zobowiązanego wskazanego w postanowieniu SKO w Kaliszu z 8 grudnia 2014 oraz tytule wykonawczym. W obu z nich chodzi o skarżącego, jako ojca obowiązanego do łożenia świadczeń alimentacyjnych na dzieci. Autor skargi kasacyjnej nie zaoferował dowodu, z którego wynika, że nie jest on ojcem małoletnich. Nie jest również zasadny zarzut naruszenia art. 30 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, jako że przepis ten zgodne z treścią art. 33 u.p.e.a. nie mógł stanowić podstawy zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 1 marca 2018
- Symbol z opisem
- 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3 ustawy o f
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Artur Adamiec Hanna Kamińska /przewodniczący sprawozdawca/ Henryk Wach
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Sygnatura: I SA/Bd 657/18 · 27 marca 2019
Wyrok WSA w Bydgoszczy z 27 marca 2019 r., I SA/Bd 657/18 – egzekucja należności pieniężnych
Sygnatura: III SA/Wr 587/18 · 27 marca 2019
Wyrok WSA we Wrocławiu z 27 marca 2019 r., III SA/Wr 587/18 – egzekucja należności pieniężnych
Sygnatura: I SA/Kr 31/19 · 27 marca 2019
Wyrok WSA w Krakowie z 27 marca 2019 r., I SA/Kr 31/19 – egzekucja należności pieniężnych
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny