I GSK 1061/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik (spr.) Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia del. WSA Piotr Przybysz Protokolant Ewa Czajkowska po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T Sp. z o.o. z siedzibą w K od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 czerwca 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 3949/15 w sprawie ze skargi T Sp. z o.o. z siedzibą w K na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [..] sierpnia 2015 r. nr [..] w przedmiocie wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od T B Sp. z o.o. z siedzibą w K na rzecz Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Wyrokiem z dnia 16 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA w Warszawie lub Sąd I instancji) oddalił skargę T B Sp. z o.o. z siedzibą w K (dalej: skarżąca lub spółka) na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej (dalej: Minister) z dnia [..] sierpnia 2015 r. w sprawie odmowy wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że skarżąca przekazała za pośrednictwem systemu obsługi dofinansowań i refundacji do PFRON wnioski o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za październik 2014 r. Decyzją z [...] czerwca 2015 r. Prezes PFRON odmówił wypłaty dofinansowania wskazując, że zgodnie z art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy z 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 ze zm.), dalej: u.o.r., pomoc ze środków Funduszu nie może zostać udzielona stronie będącej w trudnej sytuacji ekonomicznej. Z przedstawionych przez skarżącą dokumentów wynika, że wartość niepokrytych strat przedsiębiorstwa stanowi ponad 50% kapitału zarejestrowanego, w tym wysokość straty w ostatnim roku obrotowym (2013) przewyższa 25 % tego kapitału. Zgodnie z pkt 10 lit. a/ Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw (Dz. Urz. UE C Nr 244 z 1 października 2004 r., str. 2), dalej: wytyczne, spółkę należy uznać za zagrożoną, jeżeli ponad połowa jej zarejestrowanego kapitału została utracona, w tym ponad jedna czwarta w okresie poprzedzających 12 miesięcy. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. Minister, po rozpatrzeniu odwołania strony, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. WSA w Warszawie oddalił skargę na powyższą decyzję. Sąd I instancji przypomniał, że art. 48a ust. 3 pkt 1 u.o.r. wyklucza możliwość udzielania pomocy ze środków Funduszu pracodawcy znajdującemu się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej. Pomoc ze środków PFRON stanowiąca dofinansowanie dla pracodawców do wynagrodzeń zatrudnianych przez nich osób niepełnosprawnych stanowi pomoc na zatrudnianie pracowników niepełnosprawnych w rozumieniu rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych) (Dz.U.UE.L.2008.214.3), dalej: rozporządzenie 800/2008, a dofinansowanie powinno być zgodne z postanowieniami tego rozporządzenia. Do uznania, że przedsiębiorstwo znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej należy więc stosować kryteria określone w tym rozporządzeniu. Sąd I instancji przypomniał, że zgodnie z motywem 15 preambuły rozporządzenia nr 800/2008, pomoc przyznawana przedsiębiorstwom zagrożonym w rozumieniu wytycznych powinna być oceniana na podstawie tych wytycznych, aby uniknąć ich obchodzenia. Bezsporne jest, że spółka jest dużym przedsiębiorstwem, gdyż nie spełnia przesłanki z definicji zawartej w art. 2 ust. 1 załącznika I do rozporządzenia nr 800/2008, tj. m.in. zatrudnia więcej niż 250 pracowników. Pkt 10 lit. a/ wytycznych stanowi, że przedsiębiorstwo zagrożone to takie, którego ponad połowa zarejestrowanego kapitału została utracona, w tym ponad jedna czwarta tego kapitału w okresie poprzedzających 12 miesięcy. W ocenie Sądu I instancji, organy prawidłowo przyjęły, że w sprawie wystąpiła przesłanka, o której mowa w pkt 10 lit. a/ wytycznych. Organy zasadnie wskazały, powołując się na dokumenty przedstawione przez stronę, że wartość zarejestrowanego kapitału spółki wynosiła 1.203.949,73 zł (suma kapitałów: podstawowego – 50.000 zł i zapasowego – 1.153.949,73 zł), a wartość niepokrytych strat spółki wraz ze stratą za okres 01-10/2014 wynosiła – 2.998.065,20 zł, co stanowi utratę 249,02% zarejestrowanego kapitału. Natomiast strata w ciągu ostatnich 12 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosku za październik 2014 r. wynosiła 1.221.743,81 zł, co oznacza utratę 101,48% kapitału. WSA podkreślił, że ocena sytuacji ekonomicznej podmiotu ubiegającego się o pomoc jest badana na dzień złożenia wniosku. Sąd podał, że zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 29 marca 2010 r. w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc inną niż pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie (Dz. U. Nr 53, poz. 312, ze zm.) wnioskodawca zobowiązany jest przedstawić podmiotowi udzielającemu pomoc informacje dotyczące swojej sytuacji ekonomicznej, w tym sprawozdania finansowe za okres 3 ostatnich lat obrotowych, sporządzone zgodnie z przepisami o rachunkowości. Zgodnie natomiast z art. 45 ust. 2 ustawy o rachunkowości sprawozdanie finansowe składa się z: 1) bilansu; 2) rachunku zysków i strat; 3) informacji dodatkowej, obejmującej wprowadzenie do sprawozdania finansowego oraz dodatkowe informacje i objaśnienia (odnoszące się bezpośrednio do bilansu lub rachunku zysków i strat). Wymienione dokumenty stanowią podstawę rozpoznania wniosku o wypłatę dofinansowania. To na ich podstawie organ ocenia również, czy wnioskodawca jest przedsiębiorstwem zagrożonym w rozumieniu pkt 10 lit. a/ wytycznych. Sąd I instancji wyjaśnił, że skoro pomoc publiczna w formie dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych wiąże się z zatrudnieniem pracownika w określonym miesiącu, to prawo do tej pomocy jest nabywane z ostatnim dniem okresu sprawozdawczego, a pomoc jest udzielana, jeżeli od tej daty jest możliwe ustalenie, czy zostały spełnione warunki do wystąpienia o wypłatę pomocy. Spółka zaskarżyła wyrok w całości, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi Spółka zarzuciła na podstawie art.174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej: p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się do pełnego materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, co w konsekwencji skutkowało przyjęciem błędnej przesłanki o trudnej sytuacji ekonomicznej skarżącego oraz oddaleniem skargi. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA lub Sąd II instancji) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem spełnione zostały warunki do rozpoznania skargi kasacyjnej. Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna spółki oparta została na podstawie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. W ramach stawianego zarzutu strona skarżąca kasacyjnie twierdzi, że wyrok Sądu I instancji narusza art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. Naruszenie polega na braku odniesienia się przez organy do pełnego materiału dowodowego, zatem akceptowanie tej sytuacji przez Sąd I instancji i oddalenie skargi spółki jest działaniem niezgodnym z prawem, czego konsekwencją powinno być uchylenie wyroku w postępowaniu kasacyjnym. Skarga kasacyjna spółki nie ma usprawiedliwionych podstaw, zatem nie mogła prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku. Zarzut kasacyjny podniesiony przez spółkę jest formalnie wadliwy, a merytorycznie nietrafny. Mimo formalnej wadliwości zarzutu Sąd II instancji nie mógł odrzucić skargi, ze względu na treść uchwały NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09, ONSAiWSA nr 1/2010, poz. 1, natomiast formalna wadliwość tej skargi nie pozwala poddać pełnej kontroli zaskarżonego wyroku. Sąd II instancji w tym zakresie może odnieść się tylko do tych kwestii, które dają się ustalić na podstawie treści uzasadnienia skargi kasacyjnej. W tym zakresie spółka twierdzi, że wyrok Sądu I instancji narusza treść art. 141 § 4 p.p.s.a., bo akceptuje ustalenia organów w zakresie sytuacji ekonomicznej spółki i na tej podstawie przyjmuje, że spółka w chwili złożenia wniosku znajdowała się w trudnej sytuacji ekonomicznej w rozumieniu przepisów unijnych, a to było wystarczającą przesłanką do odmowy udzielenia pomocy. Odnosząc się do tak postawionego zarzutu stwierdzić należy, że nie może on być skuteczny, przede wszystkim dlatego, że tak ujęty zarzut nie może być stawiany w ramach naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Z treści wskazanego przepisu wynikają formalne warunki uzasadnienia wyroku. Inaczej rzecz ujmując, przepis ten wskazuje na konieczne elementy (składniki) poprawnie sporządzonego uzasadnienia. Naruszenie jego treści ma miejsce wówczas, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera prawem nakazanych elementów. Analiza skarżonego wyroku, jego uzasadnienia, prowadzi do wniosku, że Sąd I instancji wypełnił warunki z art. 141 § 4 p.p.s.a., zatem nie naruszył jego treści. Z tego powodu zarzut kasacyjny należało uznać za niezasadny. Co więcej, niezasadny jest również dlatego, że nie spełnia wymogu określonego w art. 176 § 1 pkt 1 b/ p.p.s.a., a to jest brak formalny, który nie może być uzupełniany przez Sąd II instancji w innym zakresie, jak tylko takim, który daje się ustalić na podstawie treści uzasadnienia skargi kasacyjnej. Analiza tej treści prowadzi do wniosku, że spółka uzasadnia naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. wadliwością stanowiska Sądu I instancji w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy. Problem ten, a więc poprawność podstawy faktycznej wyrokowania lub błąd w zakresie ocen formułowanych przez Sąd I instancji nie są wadami postępowania, które mogą być podnoszone w ramach naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Takie naruszenia są konsekwencją wadliwego stosowania konkretnych przepisów materialnych lub procesowych, a zatem powinny być podnoszone w ramach prawidłowo ujętej podstawy kasacyjnej oraz zarzutu wskazującego te naruszenia przy wykazaniu istoty naruszenia i jego wpływu na rozstrzygnięcie. Rozpoznawana skarga kasacyjna tych warunków nie realizuje, dlatego nie mogła prowadzić do uchylenia wyroku. Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie. O kosztach postanowiono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.