I FZ 94/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zubrzycki (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 13 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 listopada 2021 r., sygn. akt I SPP/Gd 97/21 w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi J. H. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 30 grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące: grudzień 2007 r., styczeń 2008 r. oraz od grudnia 2008 r. do grudnia 2010 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 15 listopada 2021 r. w sprawie o sygn. I SPP/Gd 97/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (dalej: WSA) odrzucił zażalenie J. H. (dalej: Strona, Skarżący) na postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 6 września 2021 r. o utrzymaniu w mocy postanowienia referendarza sądowego z dnia 7 lipca 2021 r. o odmowie przyznania Skarżącemu prawa pomocy. Przedstawiając stan faktyczny sprawy Sąd podał, że wniosek Skarżącego o przyznanie prawa pomocy został prawomocnie rozstrzygnięty postanowieniem z 6 września 2021 r. WSA w Gdańsku, działając jako sąd drugiej instancji rozpoznał merytorycznie sprzeciw Skarżącego od postanowienia referendarza sądowego z dnia 7 lipca 2021 r. o odmowie przyznania prawa pomocy, utrzymując w mocy wskazane wyżej postanowienie referendarza sądowego. Skarżący wniósł zażalenie na prawomocne postanowienie, od którego przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329; dalej: P.p.s.a.) nie przewidują środka odwoławczego, z uwagi na fakt, że nie zostało ujęte w katalogu postanowień art. 194 § 1 pkt 1-10 P.p.s.a., a żaden inny przepis tej ustawy nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia od tego rodzaju postanowienia. W związku z powyższym WSA w Gdańsku odrzucił zażalenie Skarżącego jako niedopuszczalne na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. Skarżący zaskarżył wyżej opisane postanowienie, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, wyznaczenie dla niego – w związku z obowiązkiem adwokacko-radcowskim – pełnomocnika z urzędu w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym oraz zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania i kosztów zastępstwa procesowego. Skarżący w złożonym środku odwoławczym zarzucił naruszenie nieprawidłowego zastosowania art. 178 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. poprzez nieprawidłowe odrzucenie zażalenia z uwagi na błędną ocenę, że przedmiotowe zażalenie jest niedopuszczalne, podczas gdy w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym WSA w Gdańsku powinien uznać, że zażalenie wywiedzione przez Skarżącego jest dopuszczalne, a tym samym ww. przepisy nie znajdują zastosowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie podlegało oddaleniu. Zgodnie z art. 260 § 1 P.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6–8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Z kolei na podstawie art. 260 § 2 zd. drugie P.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Ponadto trafnie Sąd pierwszej instancji wskazał, że przepisy art. 194 § 1 pkt 1-10 P.p.s.a., ani żaden inny przepis tej ustawy nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia od postanowienia wydanego przez WSA w trybie art. 260 § 1 i 2 P.p.s.a. Z powyższych uregulowań jednoznacznie wynika, że ustawodawca nie przewidział środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, które zapadły po rozpoznaniu sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 P.p.s.a., w tym po rozpoznaniu sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie przyznania, cofnięcia, odmowy przyznania prawa pomocy albo umorzenia postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy, o jakim mowa w art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. Także żaden przepis szczególny nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na tego rodzaju postanowienia (por. postanowienie NSA z 31 sierpnia 2022 r., III FZ 374/22). Zasadnie zatem WSA w Gdańsku przyjął, że na postanowienie WSA w Gdańsku – wydane po rozpoznaniu sprzeciwu od postanowienie referendarza sądowego tego Sądu w przedmiocie odmowy przyznania Skarżącemu prawa pomocy – zażalenie nie przysługuje. Mając na uwadze powyższe, należało stwierdzić, że prawidłowo WSA w Gdańsku, odrzucił jako niedopuszczalne zażalenie na postanowienie tego Sądu z dnia 6 września 2021 r., ponieważ od wydanego przez ten Sąd działający jako Sąd drugiej instancji postanowienia nie przysługiwał żaden środek zaskarżenia. Mając na uwadze przedstawioną argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.