I FZ 93/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Danuta Oleś, , , po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia O. sp. z o.o. z siedzibą w T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 stycznia 2021 r. sygn. akt I SA/Gl 634/19 odmawiające przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi O. sp. z o.o. z siedzibą w T. na decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. z dnia 15 marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty, marzec i kwiecień 2017 r. postanawia oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z 25 stycznia 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 634/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił O. sp. z o.o. z siedzibą w T. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła spółka, zarzucając naruszenie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 1 w związku z art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.") poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że spółka nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, co tym samym czyni jej wniosek niezasadnym, podczas gdy pełnomocnik wskazał, że Prezes zarządu w chwili zobowiązania spółki do uiszczenia opłaty przebywał i nadal przebywa w areszcie, a oświadczenie pełnomocnika o tym fakcie nie jest uprawdopodobnieniem okoliczności, podczas gdy z przepisów prawa nie wynika konieczność udowodnienia, a jedynie uprawdopodobnienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Instytucją procesową, której celem jest ochrona strony przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu do dokonania określonej czynności procesowej jest instytucja przywrócenia terminu. W świetle art. 86 § 1 i art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. przywrócenie terminu następuje na wniosek uprawnionego złożony do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W składanym wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu oraz wykonać czynność, której termin został uchybiony. Zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie przyjmuje się rygorystyczne kryteria ocen postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie. Wiążą się one z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, a o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. W konsekwencji brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, oceniając merytorycznie wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał brak podstaw do jego uwzględnienia. W przedmiotowej sprawie na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 22 października 2020 r. wezwano pełnomocnika skarżącej, będącego radcą prawnym, do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Przesyłka zawierająca odpis zarządzenia 12 listopada 2020 r. wydana została pełnomocnikowi pocztowemu adresata. Wpis od skargi kasacyjnej uiszczony został w dniu 23 listopada 2020 r. W piśmie z 24 listopada 2020 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Uzasadniając wniosek podnosił, że niezwłocznie przesłał informację o konieczności uiszczenia wpisu reprezentowanej spółce w sposób przyjęty we wzajemnej komunikacji. W dniu 23 listopada 2020 r. dowiedział się od osób związanych ze spółką, iż jej jedyny członek zarządu i większościowy wspólnik został tymczasowo aresztowany, w związku z czym spółka nie mogła uiścić wymaganego wpisu (ze względu na brak dostępu do środków finansowych i osób w tym zakresie upoważnionych). Po dowiedzeniu się o zaistniałej sytuacji pełnomocnik dokonał wpłaty na konto bankowe Sądu w imieniu skarżącej. W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd pierwszej instancji słusznie podkreślił, że twierdzenia pełnomocnika nie zostało poparte jakimkolwiek dokumentem potwierdzającym podnoszona okoliczność. Nie można uznać za uprawdopodobnioną zaistniałą sytuację jedynie na podstawie twierdzeń pełnomocnika. Ponadto pełnomocnik nie wskazał od jakiej daty prezes spółki przebywał w areszcie. Uniemożliwiło to ocenę czy przed datą aresztowania istniała możliwość uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej we wskazanym terminie. We wniosku o przywrócenie terminu wskazano jedynie ze 23 listopada 2020 r. pełnomocnik uzyskał informację o tymczasowym aresztowaniu prezesa spółki. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie, którym odmówiono przywrócenia terminu do wniesienia skargi jest prawidłowe. Brak było przesłanki z art. 87 § 2 P.p.s.a. by wniosek ten Sąd pierwszej instancji mógł uwzględnić. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.