I FZ 85/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Pęk po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W.K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 26 marca 2026 r., sygn. akt I SA/Rz 130/26 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi W.K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w R. z dnia 22 grudnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik, listopad, grudzień 2017 r. i styczeń 2018 r. postanawia oddalić zażalenie.

1. Postanowieniem z 26 marca 2026 r., sygn. akt I SA/Rz 130/26 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie po rozpoznaniu wniosku W.K. (dalej skarżący), odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej do tego Sądu decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w R. z 22 grudnia 2025 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik, listopad, grudzień 2017 r. oraz styczeń 2018 r. 2. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że skarżący złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W jego uzasadnieniu argumentował, że "na podstawie decyzji z 22 grudnia 2025 r. wystawiono w dniu 30 stycznia 2026 r. tytuły wykonawcze, a zajęcia zabezpieczające przekształcono w zajęcia egzekucyjne. Prowadzona egzekucja powoduje realne ryzyko znacznej szkody i skutków trudnych do odwrócenia, w szczególności zajęcia środków pieniężnych, dalszego naliczania kosztów egzekucyjnych i odsetek". Skarżący ponadto odniósł się do przedmiotu sporu, jak i podniósł, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie narusza interesu publicznego. 3. Sąd pierwszej instancji, powołując się na art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2026r., poz. 143 ze zm. dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) przyjął, że skarżący nie wykazał we wniosku przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że wprawdzie powołał się na okoliczności, które w jego ocenie uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, tj. "okoliczności prowadzonej egzekucji administracyjnej" jednak poza tym nie przedstawił stosownej dokumentacji, która uprawdopodobniłyby, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. 4. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. 5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 5.1. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. 5.2. Należy w pełni zgodzić się z oceną przyjętą przez Sąd pierwszej instancji, który stwierdził, że skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie wykazał, że w niniejszej sprawie na skutek wykonania zaskarżonej decyzji zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. 5.3. Podkreślić należy, że sąd administracyjny, rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji złożony na podstawie art. 61 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie jest uprawniony do samodzielnego poszukiwania okoliczności spełniających kryteria przyznania ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji. To skarżący, w celu uzyskania ochrony własnego interesu, występując z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji przez sąd administracyjny, powinien wykazać istnienie oraz uzasadnienie ustawowych przesłanek. Twierdzenia skarżącego powinny być przy tym poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 13 maja 2010 r., II FZ 182/10, z 4 lipca 2012 r., II OSK 1522/12, z 11 października 2012 r., II OZ 877/12, z 11 stycznia 2013 r., II OSK 2895/12, z 15 stycznia 2013 r.: II OSK 3070/12, I FZ 589/12, I GZ 423/12, II GSK 2086/12, z 22 stycznia 2013 r., II GSK 1990/12, z 29 stycznia 2013 r., II FZ 1048/12, z 15 marca 2013 r., II FSK 410/13, z 4 lipca 2013 r., II GZ 323/13; orzeczenia dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl – CBOSA). 5.4. Zauważyć należy, że sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. gdy stwierdzono, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody albo niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie podkreślono, że chodzi o znaczną szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 lutego 2013 r., sygn. akt II FSK 1064/12, dostępne – CBOSA). Ponadto powstanie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej, podobnie jak fakt regulowania zobowiązań. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 stycznia 2014 r., II FZ 1350/13 dostępne – CBOSA). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 kwietnia 2010 r. sygn. akt II FZ 110/10, dostępne – CBOSA). 5.5. W świetle powyższego nie naruszała treści art. 61 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyjęta przez Sąd pierwszej instancji ocena, że skarżący w złożonym wniosku nie uprawdopodobnił należycie istnienia przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd pierwszej instancji nie miał obowiązku z urzędu ustalać, czy egzekucja kwoty wynikającej z decyzji spowoduje "realne ryzyko znacznej szkody i skutków trudnych do odwrócenia". Aby możliwym było podjęcie rozstrzygnięcia, którego domagał się skarżący, powinien był uprawdopodobnić okoliczności mieszczące się w granicach danych przesłanek i przedstawić na tą okoliczność stosowną dokumentację obrazującą jej, co istotne, pełną sytuację finansową i materialną, czego nie uczynił. Ponadto skutki egzekucji danej kwoty zależą nie tylko od jej wysokości ale również od wartości majątku z której egzekucja jest dokonywana. Oznacza to, że inaczej sytuacja miałaby się w przypadku osoby, która nie posiada żadnego istotnego majątku i utrzymuje się z pensji minimalnej, inaczej zaś osoby, która będąc zobowiązana do uiszczenia identycznej kwoty, osiąga znaczny dochód w skali roku. 5.6. Na powyższą ocenę nie ma wpływu przedstawiona w uzasadnieniu zażalenia dodatkowa argumentacja popierająca wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając zażalenie bierze pod uwagę okoliczności przedstawione we wniosku o wtrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i na ich tle ocenia czy sąd pierwszej instancji oddalając wniosek nie naruszył art. 61 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. 5.8. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił zażalenie, jako nieuzasadnione.