I FZ 83/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sylwester Marciniak, po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia D. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lutego 2024 r. sygn. akt III SA/Wa 2125/23 odrzucające skargę D. P. na decyzję Naczelnika Mazowieckiego Urzędu Celno-Skarbowego w Warszawie z dnia 17 lipca 2023 r., nr 448000-COP.4103.10.2023.9.SP, w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2018 r., 2019 r. i 2020 r. postanawia odrzucić zażalenie. Sylwester Marciniak Sędzia NSA

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 16 lutego 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 2125/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: sąd pierwszej instancji) odrzucił skargę D. P. (dalej: skarżący) na decyzję Naczelnika Mazowieckiego Urzędu Celno-Skarbowego w Warszawie z dnia 17 lipca 2023 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2018 r, 2019 r. i 2020 r. Powodem odrzucenia skargi było nieuiszczenie należnego wpisu sądowego w zakreślonym w wezwaniu terminie, tj. podstawa z art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.). Odpis postanowienia (wraz z pouczeniem o trybie i terminie zaskarżenia orzeczenia) został doręczony na wskazany przez skarżącego adres w dniu 22 lutego 2024 r. W piśmie z dnia 28 lutego 2024 r. skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, kierując przesyłkę zawierającą to zażalenie bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przesyłka ta, nadana w placówce Poczty Polskiej w dniu 29 lutego 2024 r., wpłynęła do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 6 marca 2024 r. Na mocy zarządzenia Zastępcy Przewodniczącej Wydziału I Izby Finansowej NSA z dnia 7 marca 2024 r. wskazane zażalenie zostało tego samego dnia przekazane do Wydziału III WSA w Warszawie – pismo z NSA wraz z załącznikami (zażaleniem skarżącego i załącznikami) wpłynęło do WSA w Warszawie w dniu 8 marca 2024 r. W zarządzeniu z dnia 15 marca 2024 r. (pkt 2) Przewodnicząca Wydziału III WSA w Warszawie uznała zażalenie za wniesione w terminie. Organ podatkowy nie skorzystał z możliwości wniesienia odpowiedzi na zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. Do przepisów stosowanych na podstawie art. 197 § 2 p.p.s.a. należą m.in. art. 177 § 1, art. 178 i art. 180 p.p.s.a. Z art. 177 § 1 p.p.s.a. wynika, że skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Przepisy ustawy dotyczące zażalenia przewidują inny termin na wniesienie tego środka odwoławczego (siedem dni od doręczenia postanowienia – zob. art. 194 § 2 p.p.s.a.) jednak nie zmieniają pośredniego trybu wnoszenia zażalenia, tj. konieczności wniesienia takiego pisma do sądu, który wydał zaskarżone postanowienie. Tryb taki potwierdzają regulacje art. 195 p.p.s.a., przewidujące czynności podejmowane przez wojewódzki sąd administracyjny w związku z wniesionym zażaleniem, w tym m.in. przesłanie akt sprawy wraz z zażaleniem do NSA. W okolicznościach sprawy nie ulega wątpliwości, że odpis postanowienia z dnia 16 lutego 2024 r. został skarżącemu doręczony w dniu 22 lutego 2024 r. (potwierdza to znajdujące się w aktach sprawy potwierdzenie odbioru). Skarżący został też przez WSA pouczony o prawidłowym trybie wniesienia ewentualnego zażalenia na postanowienie z dnia 16 lutego 2024 r. ("za pośrednictwem tutejszego Sądu"). Termin do wniesienia zażalenia upływał z dniem 29 lutego 2024 r. (czwartek). W ostatnim dniu terminu skarżący nadał w urzędzie pocztowym przesyłkę zawierającą zażalenie. Adresatem przesyłki pocztowej był – zgodnie z danymi wskazanymi na kopercie – Naczelny Sąd Administracyjny, mimo prawidłowego pouczenia skarżącego w właściwości WSA w Warszawie w tym względzie. W doktrynie oraz orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominuje pogląd, że w razie skierowania zażalenia bezpośrednio do NSA za datę wniesienia zażalenia należy uznać datę przekazania pisma strony do wojewódzkiego sądu administracyjnego (por. np. postanowienia NSA z dnia: 22 września 2023 r., III OZ 411/23; 14 lipca 2023 r., III OZ 342/23; 19 grudnia 2019 r., I GZ 438/19; 19 marca 2012 r., II FZ 37/12). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający przedmiotową sprawę podziela to stanowisko w pełni. Skoro skarżący został pouczony o prawidłowym trybie wniesienia zażalenia i pomimo to zażalenie zostało bezpośrednio wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego, a nie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, termin do wniesienia zażalenia byłby zachowany jedynie w przypadku, gdyby Naczelny Sąd Administracyjny przesłał zażalenie do właściwego sądu wojewódzkiego przed upływem terminu do jego wniesienia (por. np. postanowienie NSA z dnia 23 lutego 2011 r., I OZ 118/11). W okolicznościach niniejszej sprawy przesłanie zażalenia skarżącego przed upływem terminu do jego wniesienia do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego nie było jednak możliwe, bowiem skarżący przesyłkę zawierającą ten środek zaskarżenia nadał w ostatnim dniu terminu. Z art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. wynika powinność wojewódzkiego sądu administracyjnego do odrzucenia zażalenia wniesionego po upływie terminu. W przypadku, gdy sąd ten błędnie nie dostrzeże, że została spełniona przesłanka do odrzucenia zażalenia, orzeczenie takie wydaje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie bowiem z art. 180 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny na posiedzeniu niejawnym odrzuca zażalenie, jeżeli ulegało ono odrzuceniu przez wojewódzki sąd administracyjny. Taka też sytuacja wystąpiła w okolicznościach sprawy, gdyż nieprawidłowe zaadresowanie przesyłki pocztowej przez skarżącego spowodowało, że za datę wniesienia zażalenia należy uznać dzień 7 marca 2024 r., tj. dzień przekazania zażalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Ponieważ termin do wniesienia zażalenia upływał w dniu 29 lutego 2024 r., wniesienie tego środka odwoławczego w dniu 7 marca 2024 r. jest czynnością dokonaną po terminie, co w rezultacie prowadzi do odrzucenia zażalenia. Ze wskazanych przyczyn, działając na podstawie art. 180 w zw. z art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił zażalenie. Sylwester Marciniak Sędzia NSA