I FZ 8/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sylwester Golec po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B. sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 listopada 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 1664/24 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi B. sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 22 maja 2024 r., nr 1401-IOV-5.4103.17.2023.8.EKu w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2019 r. i 2020 r. postanawia: 1. oddalić zażalenie, 2. sprostować oczywistą omyłkę w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 listopada 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 1664/24 w ten sposób, iż w sentencji postanowienia w miejsce numeru decyzji: "nr 1401-IOV-5.4103.17.8.2023.8.Eku" wpisać numer decyzji: "nr 1401-IOV-5.4103.17.2023.8.Eku".

Postanowieniem z 20 listopada 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 1664/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę B. sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w W. (dalej: spółka) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 22 maja 2024 r., w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2019 r. i 2020 r. Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazał, iż zarządzeniem z 26 września 2024 r. spółka została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 15 000 zł, pod rygorem jej odrzucenia, w terminie 7 dni. Powyższe wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi spółki 2 października 2024 r., zatem termin uzupełnienia braków upływał 9 października 2024 r. Wpis od skargi nie został uiszczony. W efekcie powyższego sąd pierwszej instancji wobec nieuzupełnienia braków fiskalnych skargi, na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej: "P.p.s.a."), skargę tę odrzucił. W zażaleniu na powyższe postanowienie spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania tj.: art. 220 § 3 i art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji poprzez odmówienie spółce prawa do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie z art. 230 § 1 P.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismem wszczynającym postępowanie jest między innymi skarga (art. 230 § 1 P.p.s.a.). Natomiast zgodnie z art. 220 § 1 P.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo do uiszczenia opłaty w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (§ 3). W związku z powyższym skoro skarga nie została opłacona, to Przewodniczący Wydziału stosownie do art. 220 § 1 P.p.s.a. zobligowany był wezwać spółkę do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Wezwanie w tym przedmiocie doręczono skutecznie pełnomocnikowi spółki 2 października 2024 r., na co wskazuje zwrotne poświadczenie odbioru wezwania. Termin do uzupełnienia braku fiskalnego skargi, upływał zatem, jak słusznie stwierdził sąd pierwszej instancji, 9 października 2024 r. Spółka do dnia wydania zaskarżonego postanowienia, wpisu nie uiściła. Z tych też względów skoro spółka nie uiściła wpisu sądowego od skargi w terminie, to sąd pierwszej instancji zobowiązany był, na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a., skargę odrzucić. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji RP wyjaśnić należy, iż strona – decydując się na wszczęcie postępowania sądowego – musi liczyć się z koniecznością podjęcia pewnej aktywności procesowej, respektując zasady i tryb wnoszenia skargi i środków odwoławczych do sądu administracyjnego, zaś w przypadku niedopełnienia tych obowiązków musi liczyć się z zamknięciem dostępu do sądu. Uiszczenie wpisu sądowego od skargi jest jednym z elementów obligatoryjnych pisma inicjującego postępowanie w danej instancji. Tego rodzaju warunki realizacji prawa do sądu służą dobru wymiaru sprawiedliwości. Co więcej, przy terminowym dochowaniu wymogów formalnych pism procesowych prawo jednostki do sądu może być w pełni realizowane. Tak więc wymagania dotyczące warunków formalnych dopuszczalności wniesienia skargi do sądu nie stanowią niedopuszczalnego ograniczenia prawa do sądu gwarantowanego m.in. przez art. 45 Konstytucji RP (por. postanowienie NSA z 18 lipca 2024 r., sygn. akt I OZ 346/24). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, argumentacja podniesiona w zażaleniu nie zmienia powyższego zapatrywania. Okoliczność, że spółka nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów sądowych nie może odnieść zamierzonego skutku na obecnym etapie postępowania. W postępowaniu zażaleniowym dotyczącym postanowienia o odrzuceniu skargi nie jest możliwe badanie legalności prawomocnego rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji w przedmiocie prawa pomocy – do czego w istocie zmierza argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu zażalenia spółki. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Naczelny Sąd Administracyjny działając z urzędu na podstawie art. 156 § 1 i § 3 w związku z art. 193 P.p.s.a. prostuje oczywistą omyłkę zawartą postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 listopada 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 1664/24, w ten sposób, iż w sentencji postanowienia w miejsce numeru decyzji: "nr 1401-IOV-5.4103.17.8.2023.8.Eku" wpisuje prawidłowy numer decyzji: "nr 1401-IOV-5.4103.17.2023.8.Eku". Sędzia NSA Sylwester Golec