I FZ 74/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Zirk-Sadowski, po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia N. [...] sp. z o.o. w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 lutego 2018 r. sygn. akt I SA/Po 1222/17 w sprawie ze skargi N. [...] sp. z o.o. w P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w P. z dnia 19 października 2017 r. nr [...] w przedmiocie odroczenia terminu do przekazania w formie jednolitych plików kontrolnych informacji o prowadzonej ewidencji postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z 7 lutego 2018 r., I SA/Po 1222/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę N. [...] sp. z o.o. w P. z uwagi na nieuzupełnienie jej braków formalnych poprzez niezłożenie odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego, tj. na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Ppsa). W zażaleniu na powyższe postanowienie zarzucono naruszenie: - art. 28 § 1 w zw. z art. 35 § 1 Ppsa poprzez nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie, że adwokat nie posiadał umocowania do reprezentowania spółki, podczas gdy został on upoważniony do jej reprezentowania, natomiast w aktach sprawy znajdują się wydruki z Centralnej Informacji KRS potwierdzające prawidłowość udzielonych pełnomocnictw, - art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 49 § 1 Ppsa poprzez nieprawidłowe zastosowanie i odrzucenie skargi z powodu nieuzupełnienia braków formalnych, podczas gdy zostały one uzupełnione pismem z 17 stycznia 2018 r., jak też poprzez niewzięcie przez Sąd pod uwagę z urzędu treści dotyczącej skarżącej ujawnionej w Krajowym Rejestrze Sądowym jako faktu powszechnie znanego, podczas gdy Sąd jest do tego zobowiązany oraz przez pominięcie wydruków z Centralnej Informacji KRS znajdujących się w aktach sprawy, - art. 7 w zw. z art. 178 Konstytucji poprzez błędne zastosowanie i nieuwzględnienie przez Sąd treści art. 15 ust. 1 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, - art. 45 ust. 1 Konstytucji poprzez błędne zastosowanie i niewyjaśnienie przyczyn, dla których skardze nie można nadać biegu oraz pozbawienie strony prawa do sądu, - art. 15 ust. 1 w zw. z art. 13 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym poprzez uznanie, że niedołączenie przez skarżącą odpisu z KRS uniemożliwia nadanie skardze biegu i stanowi podstawę do jej odrzucenia, podczas gdy nikt nie może zasłaniać się nieznajomością wpisów dokonanych w rejestrze. Powołując się na powyższe strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, jak też o zwrot kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na wstępie wskazać należy, że okoliczność nieprzedłożenia na wezwanie Sądu odpisu z rejestru przedsiębiorców KRS nie budzi w sprawie wątpliwości (k. 15-22 akt sądowych). W ramach zażalenia strona podnosi jednakże, że "dokumenty pełnomocnictwa (...) zostały dołączone do pisma skarżącej z 17 stycznia 2018 r., co było wystarczające dla potwierdzenia legitymacji procesowej pełnomocnika", zaś "sankcja w postaci odrzucenia skargi jest tak daleko idąca, że nie daje się pogodzić z publiczną funkcją rejestrów" (s. 3-4 zażalenia). Przypomnieć wobec tego należy, że w świetle art. 28 § 1 w zw. z art. 29 Ppsa, osoby uprawnione do działania w imieniu osób prawnych powinny wykazać to prawo stosownym dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Dokumentem tym w przypadku spółki prawa handlowego jest co do zasady odpis z rejestru przedsiębiorców KRS, czyli dokument, o przedstawienie którego została wezwana skarżąca. Zaniechanie w tym zakresie stanowi brak formalny skargi, podlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 Ppsa, a w sytuacji, gdy strona nie uczyni zadość wezwaniu w ww. zakresie, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 Ppsa. Powyższej wykładni nie zmienia treść przepisów ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 700 ze zm.), normujących kwestię (powszechnego) dostępu (i jego skutków) do treści ujawnionych w Rejestrze, w tym powołane przez skarżącą art. 13 ust. 1 oraz art. 15 ust. 1, czy art. 4 ust. 4a ww. ustawy. Przepisy te nie czynią "pustą" normy zawartej w art. 29 Ppsa. Dostępność do KRS nie oznacza bowiem, że Sąd ma co do zasady zastępować strony w ich obowiązkach procesowych, tj. uzupełniać braki formalne składanych pism. Twierdzenia skarżącej można w tym względzie traktować co najwyżej jako postulat de lege ferenda względem ustawodawcy, nie zaś jako zarzut wobec Sądu, który postępuje w zgodzie z procedurą właściwą dla danego postępowania. Powołane w tym kontekście w zażaleniu orzecznictwo zapadło na tle odmiennych okoliczności faktycznych, dotycząc sytuacji gdy sąd dysponował stosowną informacją, czy to na skutek nadesłania odpisu KRS na cyfrowym nośniku danych (sprawa o sygn. akt I OSK 677/12), czy też wobec posiadania w aktach sprawy odpisu aktualnego na dzień udzielenia pełnomocnictwa (sprawa o sygn. II OZ 521/17). Do sytuacji analogicznej do występującej w niniejszym przypadku odnosi się natomiast szereg orzeczeń zbieżnych z zaskarżonym rozstrzygnięciem (por. np. post. NSA z 15 maja 2018 r., II FZ 107/18, CBOSA). Niezgodne z prawdą jest przy tym również twierdzenie, jakoby akta postępowania zawierały (przed ich nadesłaniem przy zażaleniu) wydruki z Centralnej Informacji KRS. Wobec tego niesporny w okolicznościach sprawy brak uzupełnienia skargi o stosowny odpis z KRS został przez Sąd pierwszej instancji prawidłowo zakwalifikowany jako skutkujący koniecznością jej odrzucenia, w związku z czym należało – na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa – orzec o oddaleniu zażalenia.