I FZ 73/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Kołaczek po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lutego 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 3430/14 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 15 września 2014 r., nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2007 r. postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Postanowieniem z dnia 16 lutego 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 3430/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącemu wstrzymania wykonania, zaskarżonej przez niego decyzji Dyrektora Izby Skarbowej. Zdaniem Sądu pierwszej instancji skarżący nie uprawdopodobnił, iż w stosunku do niego zachodzą, wskazane w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej powoływana również jako "P.p.s.a."), przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, zarzucił naruszenie w nim art. 61 § 3 P.p.s.a. W uzasadnieniu zażalenia skarżący nie zgodził się z uwagą Sądu pierwszej instancji, że w październiku 2016 r. uzyskał dochód w kwocie 13.461,77 zł. Jak odnotował w tym zakresie zarówno w podatkowej księdze przychodów i rozchodów, jak i w rozliczeniu miesięcznej zaliczki na podatek dochodowy wg stawki 19%, kwoty przychodu, kosztów uzyskania przychodu oraz dochód wykazywane są w kwotach narastających od początku roku. W tym przypadku - dochód 13.461,77 zł osiągnięty został za dziesięć miesięcy tj. od stycznia do października 2016 r. Zauważył, że z dochodu tego opłacone zostały składki na ubezpieczenie społeczne w kwocie 7.711,31 zł, a przed opodatkowaniem uwzględniono również stratę z łat ubiegłych w kwocie 2.640 zł. Pozostający dochód - 3.110 zł. generował podatek 590,96 zł, który jednakowoż został zniwelowany składką na ubezpieczenie zdrowotne, która za 10 m-cy wyniosła 2.479,98 zł. Faktycznie dochód netto - do dyspozycji skarżącego za 10 m-cy 2016 r. wyniósł 630 zł. - nie zaś, jak wynika z uzasadnienia postanowienia -13.461,77 zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie. Z ugruntowanej już w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni art. 61 § 3 P.p.s.a. wynika, że obowiązek uprawdopodobnienia zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, spoczywa na wnoszącym o zastosowanie tymczasowej ochrony, uregulowanej w tym przepisie P.p.s.a. (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2011 r., sygn. akt I FSK 1427/11, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z art. 61 § 1 P.p.s.a. wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Zasadą jest zatem wykonalność decyzji ostatecznej. Sąd jednak może, choć nie musi, stosownie do treści art. 61 § 3 P.p.s.a. na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 P.p.s.a., przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, warunkiem jednak – o czym była mowa wyżej - wydania takiego postanowienia jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W analizowanym przepisie chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot wyegzekwowanego świadczenia, albo przez przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy. Natomiast trudne do odwrócenia skutki mogą być zarówno prawne, jak i faktyczne. Rodzaj i zakres wystąpienia tych skutków musi być oceniony na podstawie obowiązującego prawa oraz sytuacji faktycznej, w jakiej znalazła się strona obciążona obowiązkami określonymi w decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 17 lipca 2008 r., II GZ 139/08, LEX nr 493849). Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione (B. Gruszczyński (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 206). Ponadto wniosek poparty zostać powinien stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje – jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy – możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego. W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawarta w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia konstatacja Sądu pierwszej instancji, że skarżący nie uprawdopodobnił, iż w stosunku do niego zachodzą, wskazane w art. 61 § 3 P.p.s.a., przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, nie znalazła dostatecznego potwierdzenia w motywach tego orzeczenia. Po pierwsze bowiem nie można było zgodzić się z Sądem pierwszej instancji, że skarżący nie wskazał okoliczności, które przez wykonanie ww. decyzji Dyrektora Izby Skarbowej mogłyby doprowadzić do wyrządzenia mu niepowetowanej szkody, lub spowodować trudne do odwrócenia skutki materialne. Strona tymczasem wskazywała, że uniemożliwi to jej prowadzenie działalności gospodarczej. Okoliczność ta jest równoznaczna z groźbą utraty środków utrzymania dla siebie i będącej w potrzebie rodziny (córki i żony). Po drugie trudno z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wywnioskować, co ostatecznie spowodowało negatywne rozpatrzenie wniosku podatnika. Z jednej bowiem strony Sąd pierwszej instancji wskazuje, że skarżący nie wskazał okoliczności, które przez wykonanie ww. decyzji Dyrektora Izby Skarbowej mogłyby doprowadzić do wyrządzenia mu niepowetowanej szkody, lub spowodować trudne do odwrócenia skutki materialne. Z drugiej jednak strony podnosi kwestię dochodu skarżącego, a więc analizuje wniosek merytorycznie. Czego jednak również nie czyni w sposób pełny nie odnosząc tego dochodu do kwoty egzekwowanych przez organ zobowiązań podatkowych, co dopiero pozwoliłoby ocenić, czy taka egzekucja mogłaby doprowadzić do ziszczenia przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Konieczne zatem stało się rozstrzygnięcie jak w sentencji w celu ponownej oceny przez WSA wniosku skarżącego. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.