I FZ 68/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA: Izabela Najda-Ossowska, , po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B. I. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 12 lutego 2025 r., sygn. akt I SA/Rz 82/25 w zakresie odmowy wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi B. I. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 13 grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie rozliczenia podatku od towarów i usług za okresy od października do grudnia 2019 r. i za marzec 2020 r. postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 12 lutego 2025 r., sygn. akt I SA/Rz 82/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, po rozpoznaniu wniosku B. I. (dalej: Skarżący) odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z 13 grudnia 2024 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od października do grudnia 2019 r. i za marzec 2020 r. Skarżący w skardze skierowanej do Sądu pierwszej instancji złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd pierwszej instancji, powołując się na art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: P.p.s.a.) podkreślił, że Skarżący nie wykazał w sformułowanym przez siebie wniosku przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, bowiem wniosek przez niego złożony nie zawierał jakiegokolwiek uzasadnienia umożliwiającego jego merytoryczną ocenę, jak również do wniosku nie dołączono żadnych dokumentów, które uprawdopodobniałyby okoliczności przewidziane w art. 61 § 3 P.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył Skarżący wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a., poprzez błędne stwierdzenie, iż wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługiwał na uwzględnienie podczas gdy w sprawie wypełnione zostały wszelkie przesłanki wyrażone w przepisie dla uwzględnienia wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zauważyć, że wstrzymanie przez sąd administracyjny wykonania zaskarżonego aktu – ostatecznej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, będące formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, jest wyjątkiem od zasady wykonalności takiego aktu lub czynności, wyrażonej w art. 61 § 1 P.p.s.a, według którego wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których stanowi § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z uwagi na przytoczone wyżej brzmienie art. 61 § 3 P.p.s.a. decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania i uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku przez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej (por. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07 oraz z 9 września 2010 r., sygn. I OZ 671/10 i z 5 grudnia 2012 r. sygn. akt II FZ 988/12; dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: orzeczenia.nsa.gov.pl). Brak uzasadnienia wniosku lub jego nieodpowiednie uzasadnienie uniemożliwia jego merytoryczną ocenę i tym samym wniosek taki – jako nieuzasadniony – podlega oddaleniu (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 4, Warszawa 2010, s. 206). Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy odnotować, że Skarżący wnosząc o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie uprawdopodobnił, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje nieuzasadnioną szkodę w jego majątku. Uzasadniając swój wniosek Skarżący wskazał, że brak wstrzymania wykonalności przedmiotowej decyzji pozwoli na utrzymanie negatywnej praktyki organów związanej z naruszeniem zasady skorzystania z prawa do odliczenia VAT, co w konsekwencji skutkować będzie powstaniem nieodwracalnych skutków finansowych zarówno w sferze prywatnej jak i zawodowej skarżącego. Przytoczone przez Skarżącego twierdzenia nie zostały przez niego w żaden sposób sprecyzowane i wykazane. W świetle powyższego nie naruszała art. 61 § 3 P.p.s.a przyjęta przez Sąd pierwszej instancji ocena, że Skarżący w złożonym wniosku nie uprawdopodobnił należycie istnienia przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd nie miał bowiem obowiązku z urzędu ustalać, w czym Skarżący upatruje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Aby możliwym było podjęcie rozstrzygnięcia, którego domagał się Skarżący, powinien był uprawdopodobnić okoliczności mieszczące się w granicach danych przesłanek i przedstawić na tą okoliczność stosowną dokumentację obrazującą jego sytuację finansową i materialną, czego też Skarżący nie uczynił. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a oddalił zażalenie, jako nieuzasadnione. Odnosząc się z kolei do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należy, że nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, bowiem art. 203 i 204 p.p.s.a, które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji.