I FZ 63/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Janusz Zubrzycki (sprawozdawca), , , po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 3594/17 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi B. N. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 1 września 2017 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2014 r. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie w całości i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

Postanowieniem z 13 grudnia 2017 r., w sprawie III SA/Wa 3594/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił B.N. wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 1 września 2017 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2014 r. Sąd I instancji podał, że w skardze na opisaną wyżej decyzję oraz w piśmie z 5 października 2017 r. Skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania przedmiotowej decyzji, powołując się na ryzyko wyrządzenia znacznej szkody oraz możliwość spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w postaci niewypłacalności i upadłości prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa oraz pozbawienia przychodów samego Skarżącego oraz zatrudnionych przez niego pracowników. Dodatkowo wyjaśnił, że obszerna dokumentacja na potwierdzenie okoliczności powołanych we wniosku została dołączona do akt sprawy III SA/Wa 1936/17 (zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, tytułów wykonawczych, zawiadomienia o zajęciu środków transportu, sprawozdania finansowe, bilanse, deklaracje PIT, informacje o zajęciu nieruchomości, itp.). Sąd analizując dokumentację finansową przedstawioną przez Skarżącego stwierdził, iż Skarżący poza towarami handlowymi (obrotowymi) o szacowanej niewielkiej wartości 5866,34 zł, posiadał znaczne należności krótkoterminowe wielkości 1.358.943,31 zł (stan na koniec 2016 r.) oraz środki trwałe 13.998.970 zł (stan na koniec 2015 r.) Z kolei z rachunku zysków i strat za 2014 r. wynika, iż Skarżący miał na koniec 2014 r. zyski wielkości 2.232.691,42 zł. Sąd zwrócił również uwagę na znaczne przychody Skarżącego, wynoszące odpowiednio za lata 2014-2016: 102.594.182,69 zł, 4.044.983,91 zł oraz 5.793.744,44 zł, które są miarodajne dla oceny sytuacji finansowej podmiotów prowadzących działalności gospodarczą i przeczą tezie o trudnej sytuacji finansowej Skarżącego. Sąd podkreślił przy tym, że "(...) sprzedaż zajętych nieruchomości w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym odbywa się w drodze licytacji, a nieruchomość zostaje sprzedana osobie, która zaoferuje najwyższą cenę. Nie można pomijać, że przed dokonaniem licytacji nieruchomości organ egzekucyjny przystąpi do opisu i oszacowania nieruchomości, a Skarżący uważając, że wartość nieruchomości została zaniżona, może podnieść stosowne zarzuty.". W zażaleniu na opisane wyżej postanowienie Skarżący zarzucił WSA w Warszawie naruszenie: a) art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: P.p.s.a.), poprzez niewłaściwe jego zastosowanie i błędne przyjęcie, iż dokonane zajęcia kont bankowych, ruchomości oraz nieruchomości nie wywołuje trudnych do odwrócenia skutków; b) art. 106 § 5 P.p.s.a. w związku z art. 228 i 233 Kodeksu postępowania cywilnego, poprzez naruszenie zasady oceny dowodów, ich ocenę niezgodną z doświadczeniem życiowym oraz pominięcie oczywistych (powszechnie znanych) faktów dotyczących płynności finansowej działalności gospodarczej; c) art. 111e ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez jego błędną interpretację i pominięcie faktu oczywistej straty poniesionej przez Skarżącego, wskutek licytacji nieruchomości po cenie niższej niż jej wartość rynkowa; d) art. 141 § 4 w związku z art. 166 P.p.s.a., poprzez brak odniesienia się do wskazywanych przez pełnomocników Skarżącego faktów i dowodów, potwierdzających grożącą szkodę i trudne do odwrócenia skutki, oraz brak wyjaśnienia dlaczego twierdzeniom tym odmówiono wiarygodności. Skarżący wniósł przy tym o uchylenie kwestionowanego postanowienia w całości i rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, ewentualnie uchylenie tego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, przede wszystkim z uwagi na trafność sformułowanego w nim zarzutu naruszenia przepisu art. 141 § 4 w związku z art. 166 P.p.s.a. Na wstępie wskazać trzeba, że z treści art. 141 § 4 zd. 1. P.p.s.a. wynika, iż uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Po myśli art. 166 powołanej ustawy, do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy o wyrokach, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zaskarżone postanowienie WSA w Warszawie nie odpowiada wymogom z art. 141 § 4 P.p.s.a., ze względu na jego lakoniczność i brak odniesienia się w wystarczającym stopniu do stanowiska Skarżącego zaprezentowanego we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji organu podatkowego oraz przedłożonej dokumentacji, mającej - według Skarżącego - potwierdzać argumentację przedmiotowego wniosku. W tym miejscu podkreślenia wymaga, na co zresztą zwrócono uwagę w zażaleniu, że Strona do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przedłożyła szereg dokumentów (we wniosku wymieniono 53 pozycje). Tymczasem z uzasadnienia kwestionowanego postanowienia WSA w Warszawie nie wynika, czy Sąd ten dokonał rzetelnej analizy tychże dokumentów, skoro jego argumentacja koncentruje się właściwie na omówieniu dosłownie kilku z nich (rachunki zysków i strat za lata 2014-2016) i prześledzeniu danych w nich zawartych. Zaznaczyć przy tym trzeba, że są to dane dotyczące najpóźniej roku 2016, co w sytuacji, gdy Strona do wniosku załączyła również dokumentację z prowadzonego wobec niej postępowania egzekucyjnego datowaną na maj/czerwiec 2017 r., oceniając przesłanki wstrzymania wykonania kwestionowanej decyzji należałoby przeanalizować (w kontekście okoliczności powołanych przez Stronę we wniosku jako przesłanki z art. 61 § 3 P.p.s.a.) również te dane aktualne na dzień złożenia wniosku (październik 2017 r.) i - co istotne - skonfrontować je w całokształcie z wysokością zobowiązań podatkowych objętych decyzją ostateczną, której wstrzymania wykonania domaga się Strona. Z uzasadnienia skarżonego postanowienia nie wynika, aby takiej analizy podjął się Sąd I instancji, co - zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego - wskazuje na naruszenie przepisu art. 141 § 4 P.p.s.a. Na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że za zupełnie niezrozumiałe, w kontekście okoliczności faktycznych powoływanych w charakterze przesłanek uzasadniających - zdaniem Strony - uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, należy uznać teoretyczne rozważania Sądu I instancji (bez żadnego odniesienia się do stanu faktycznego sprawy i przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej, o której mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a.) odnośnie możliwej sprzedaży nieruchomości w ramach egzekucji administracyjnej. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. - orzekł jak w sentencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając sprawę ponownie obowiązany będzie do szczegółowego przeanalizowania argumentacji Strony i dokumentacji dołączonej przez nią do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, w zestawieniu z wysokością należności podatkowych objętych tą decyzją, w kontekście przepisu art. 61 § 3 P.p.s.a., czemu Sąd ten powinien dać wyraz w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia.