I FZ 62/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA: Ryszard Pęk (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 11 sierpnia 2016 r., sygn. akt I SA/Gd 770/16 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 25 kwietnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do listopada 2013 r. postanawia: oddalić zażalenie.

1. Postanowieniem z 11 sierpnia 2016 r., sygn. akt I SA/Gd 770/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił K. K. (dalej zwany "skarżący") wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w G. z 25 kwietnia 2016 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do listopada 2013 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z 17 września 2015 r. 2. Z przedstawionego przez sąd I instancji stanu sprawy wynikało, że skarżący w złożonym wniosku nie wykazał, że zaistniały okoliczności świadczące o możliwości wstrzymania wykonania decyzji. Sąd I instancji przyjął, że samo wskazanie, że na skutek wykonania decyzji może dojść do wyrządzenia znacznej szkody, nie stanowi wystarczającej przesłanki do uwzględniania wniosku gdyż niezbędne jest zobrazowanie w pełni sytuacji majątkowej i osobistej, dając możliwość oceny tego, czy wykonanie decyzji może prowadzić do wskazywanych skutków. Z uwagi na brak tych danych sąd I instancji stwierdził, że skarżący nie wykazał zaistnienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 j.t., dalej zwana w skrócie "ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi"). 3. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący, wnosząc o jego zmianę poprzez uchylenie zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia a także o rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zarzucił sądowi I instancji naruszenie art. 61 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez błędne przyjęcie jakoby w stosunku do skarżącego nie zachodziły przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego a nadto że skarżący winien udowodnić a nie uprawdopodobnić okoliczności stanowiące o zastosowaniu powołanego przepisu przedstawiając dokumenty obrazujące jego sytuację majątkową. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4.1. Zażalenie skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż podniesiony w nim zarzut naruszenia art. 61 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi był nieuzasadniony. 4.2. Wbrew wywodom podniesionym w zażaleniu sąd I instancji nie popełnił błędu przyjmując, że skarżący w złożonym w skardze wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie wykazał aby zaistniały okoliczności świadczące o zasadności wniosku. W szczególności sąd I instancji trafnie stwierdził, że "samo wskazanie, że z zapłatą należności wynikających z decyzji wiąże się ryzyko uszczuplenia finansów wnioskodawcy, z uwagi na konieczność przeznaczenia środków pieniężnych na zapłatę podatku, a nie np. na pokrycie kosztów prowadzonej działalności, nie oznacza automatycznie, że wystąpiła przesłanka uzasadniająca wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu". Nie ulega przy tym wątpliwości, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji i jego uzasadnienie powinien odnosić się do konkretnych (realnych) zdarzeń (okoliczności, które mogą wystąpić w przyszłości), pozwalających przyjąć, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Innymi słowo skarżący powinien należycie uzasadnić złożony wniosek, tj. poprzeć go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami. 4.3. Jak wynikało z uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jedynym argumentem, na który powoływał się skarżący było to, że prowadzenie egzekucji administracyjnej i zajęcie wszystkich środków finansowych przez organ egzekucyjny doprowadzi do sytuacji, w której na dalsze prowadzenie działalności będzie zmuszony zapożyczać się w instytucjach pozabankowych, co wiąże się z lichwiarskim oprocentowaniem. Argumenty te zostały powtórzone w uzasadnieniu zażalenia, w którym podniesiono dodatkowo, że "(...) zgromadzone środki pieniężne na rachunkach bankowych skarżącego często pochodzą z wpłat klientów Kancelarii na opłaty sądowe do prowadzenia spraw cywilnych, a ich zajęcie spowodowałoby paraliż działalności, masowe odrzucanie pozwów i w konsekwencji odpowiedzialność cywilną skarżącego". Powyższe argumenty – jak trafnie przyjął sąd I instancji – nie mogły prowadzić do uwzględnia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący nie podważył skutecznie bowiem tego co podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, tj. że nie można wykluczyć, że pomimo znacznej kwoty należności, do zapłaty której skarżący jest zobowiązany, dysponuje on środkami majątkowymi w takiej wysokości, że pozwolą mu one na zaspokojenie należności publicznoprawnej, przy jednoczesnym zagwarantowaniu sobie zabezpieczenia finansowego. 4.4. Nieporozumieniem było powołanie się przez skarżącego w uzasadnieniu zażalenia na to, że wykonuje zawód zaufania publicznego i z uwagi na treść art. 6 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze objęty jest tajemnicą adwokacką i "(...) nie może przekazać organom podatkowym czy Sądom informacji dotyczących klientów Kancelarii, jak choćby posiadanych numerów bankowych (...)". Zakres przedmiotowy tajemnicy adwokackiej wyznacza przede wszystkim związek pozyskania informacji przez adwokata z wykonywaniem merytorycznych czynności zawodowych (tak m.in. Sąd Najwyższy w wyroku z 1 grudnia 2016 r., sygn. akt SDI 65/16, LEX nr 2182292). Wykonywanie przez skarżącego zawodu adwokata nie ma natomiast wpływu na ustalenie, czy wobec niego, jako adresata ostatecznej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług, występuje sytuacja, o której mowa w art. 61 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. że na skutek wykonania tej decyzji zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wykonanie tej decyzji nie ma bowiem związku z wykonywaniem skarżącego, jako adwokata, merytorycznych czynności zawodowych, gdyż dotyczy skutków związanych z wykonaniem decyzji, której skarżący (a nie jego klient) jest adresatem. 4.5. Reasumując, skoro skarżący poza złożeniem stosownego wniosku i powołaniem się na wykonywanie zawodu adwokata, nie przedstawił żadnych okoliczności dotyczącej swojej sytuacji majątkowej i osobistej, mogących uprawdopodobnić wystąpienie wskazanych przez niego skutków wykonania decyzji, to – jak słusznie przyjął sąd I instancji - ocena tego, czy wykonanie zaskarżonej decyzji w sposób rzeczywisty może zagrozić funkcjonowaniu skarżącego, prowadząc do utraty środków niezbędnych do prowadzenia działalności i skutkując koniecznością zaciągania pożyczek nie jest możliwa. Nie ulega bowiem wątpliwości, że skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił okoliczności mających przemawiać za przyznaniem ochrony tymczasowej, chociażby za pomocą dokumentów, które umożliwiłyby ocenić w jaki sposób wykonanie decyzji wpłynie na jego sytuację majątkową. 4.5. Z tych też względów, nie znajdując podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia. 4.6. Odnosząc się na zakończenie do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należy, że nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, bowiem przepisy art. 203 i 204 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji. (por. także uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt I OPS 4/07, opubl. ONSAiWSA z 2008 r., nr 2, poz. 23).