I FZ 61/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 2460/18 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 16 sierpnia 2018 r., nr 1401-IOV-4.4103.156.2018.KSz w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2013 i 2014 r. postanawia oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z 21 listopada 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 2460/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", oddalił zawarty w skardze wniosek M. P., o wstrzymanie wykonania, wymienionej w sentencji niniejszego orzeczenia, decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie. Zdaniem Sądu pierwszej instancji Skarżący w żaden bowiem sposób nie uzasadnił, ani nawet nie wskazał, która przesłanka z art. 61 § 3 P.p.s.a. została spełniona. Przy czym brak uzasadnienia wniosku, zdaniem WSA, nie jest jego brakiem formalnym. Stąd też Sąd nie był zobligowany do wzywania Skarżącego, aby podał takie uzasadnienie. W zażaleniu, zastępujący Stronę radca prawny, zaskarżył powyższe postanowienie Sądu pierwszej instancji w całości. Wniósł o jego zmianę, przez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Zarzucił przy tym WSA naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a., poprzez uznanie, że brak jest przesłanek do wstrzymania wykonania skarżonej decyzji, pomimo, iż sytuacja osobista, majątkowa i rodzinna Skarżącego jest bardzo trudna, a przymusowe wykonanie decyzji realnie zagraża powstaniem znacznej szkody oraz trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Z ugruntowanej już w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni art. 61 § 3 P.p.s.a. wynika, że obowiązek uprawdopodobnienia zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, spoczywa na wnoszącym o zastosowanie tymczasowej ochrony, uregulowanej w tym przepisie P.p.s.a. (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2011 r., sygn. akt I FSK 1427/11, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z art. 61 § 1 P.p.s.a. wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Zasadą jest zatem wykonalność decyzji ostatecznej. Sąd jednak może, choć nie musi, stosownie do art. 61 § 3 P.p.s.a. na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem jednak – o czym była mowa wyżej - wydania takiego postanowienia jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W analizowanym przepisie chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot wyegzekwowanego świadczenia albo przez przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy. Natomiast trudne do odwrócenia skutki mogą być zarówno prawne, jak i faktyczne. Rodzaj i zakres wystąpienia tych skutków musi być oceniony na podstawie obowiązującego prawa oraz sytuacji faktycznej, w jakiej znalazła się strona obciążona obowiązkami określonymi w decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 17 lipca 2008 r., II GZ 139/08, LEX nr 493849). Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności winno przy tym odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione. Ponadto wniosek poparty powinien zostać stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje – jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy – możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego. W rozpoznawanej sprawie, zawarty w skardze wniosek Strony o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej nie został w żaden sposób uzasadniony. Trudno zatem uznać aby spełniał on wskazane wyżej wymogi, w zakresie wykazania okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W konsekwencji wniosek taki nie mógł przynieść pożądanych dla strony skutków w postaci wstrzymania wykonania decyzji. Również powołana w zażaleniu argumentacja nie mogła zmienić powyższej oceny wniosku Strony. W sytuacji bowiem, gdy wykonanie decyzji polega na obowiązku zapłaty kwoty pieniężnej, wnioskujący winien dokładnie zobrazować swoją sytuację majątkową. W takim przypadku niebezpieczeństwo zaistnienia szkody wiąże się bowiem ściśle ze stanem braku środków na pokrycie należności publicznoprawnych. Rzeczą zatem podatnika domagającego się wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu jest wykazanie w sposób jednoznaczny, że takich środków majątkowych nie posiada. Tymczasem Skarżący do wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji organu podatkowego nie załączył żadnych dokumentów wskazujących na jego aktualną sytuację majątkową i osobistą. Brak jest również takich dokumentów w aktach sądowych sprawy. Mając na uwadze powyżej przedstawione względy Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, stosownie do art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a.