I FZ 60/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krystyna Chustecka po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 27 grudnia 2016 r., sygn. akt I SA/Sz 11/16 odmawiające przywrócenia terminu wniesienia zażalenia w sprawie ze skargi A. A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 27 października 2015 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do sierpnia 2013 r. postanawia oddalić zażalenie.

POSTANOWIENIE Postanowieniem z dnia 27 grudnia 2016 r., sygn. akt I SA/Sz 11/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu z dnia 20 września 2016 r. odrzucające skargę A. A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 27 października 2015 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do sierpnia 2013 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż postanowieniem z dnia 20 września 2016 r. odrzucił skargę skarżącego z uwagi na nieuiszczenie wpisu od skargi. Odpis tego orzeczenia został przesłany pełnomocnikowi skarżącego na wskazany w aktach adres do doręczeń, lecz wobec nieobecności adresata, przesyłka była dwukrotnie awizowana (w dniach 23 września i 3 października 2016 r.). Następnie w dniu 3 listopada 2016 r. pełnomocnik skarżącego wniósł wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie Sądu. W uzasadnieniu wskazał, że o odrzuceniu skargi dowiedział się w dniu 27 października 2016 r., przeglądając akta niniejszej sprawy. Pełnomocnik podniósł, że uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 20 września 2016 r. było przez niego niezawinione, a spowodowane nieprawidłowym działaniem Poczty Polskiej. Pełnomocnik wskazał, że o awizowaniu przesyłek zawierających wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego oraz postanowienie o odrzuceniu skargi dowiedział się również na podstawie akt spawy. Zdaniem pełnomocnika nie dokonano prawidłowego doręczenia w trybie zastępczym na jego adres, gdyż przesyłki nie były awizowane. Wskazano także na pozostałe nieprawidłowości w działaniu pracownika Poczty, polegające na niezachowaniu trybu dwukrotnego awizowania przesyłek oraz na niepodawaniu numeru przesyłki poleconej na awizie. W ocenie Sądu okoliczności przedstawione we wniosku nie uprawdopodabniają dostatecznie, iż do uchybienia terminu do dokonania powyższej czynności doszło bez winy pełnomocnika skarżącego, w związku z powyższym złożony wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie, co skutkowało odmową przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na ww. postanowienie z dnia 20 września 2016 r., na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". W rezultacie Sąd uznał, że nie ma podstaw aby kwestionować prawidłowość doręczenia korespondencji. Sąd podniósł, że w każdej sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizo poprzez zwykłe oświadczenie, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej. Dlatego też nieodbieranie przez pełnomocnika skarżącego korespondencji wskazuje jednoznacznie na brak należytej dbałości o swoje sprawy, a tym samym nie można uznać, że nie zaistniała w sprawie przesłanka winy. Powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącego uczynił przedmiotem zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez jego uchylenie i przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W świetle art. 87 § 1 i § 2 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zaś w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Oznacza to, że sąd może przywrócić termin jedynie pod warunkiem wniesienia prośby o jego przywrócenie w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu z równoczesnym dopełnieniem czynności, dla której termin był określony oraz uprawdopodobnieniem przez wnioskodawcę braku winy w uchybieniu terminu. Wyjaśnić należy, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy oraz przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Może mieć zatem miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2008 r. sygn. akt. II OZ 712/08, https://cbois.nsa.gov.pl). Warunkiem przywrócenia terminu jest zatem uprawdopodobnienie braku winy strony w jego uchybieniu, przy czym pojęcie winy należy rozumieć w sposób obiektywny – wymagający od strony staranności (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2000 r. I CKN 1261/99, publ. Biuletyn SN 2000/5/12). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji zasadnie odmówił pełnomocnikowi skarżącego przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 20 września 2016 r. sygn. akt I SA/Sz 11/16. Pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił bowiem, że uchybienie terminu do wniesienia zażalenia nastąpiło bez jego winy. Za okoliczność braku winy w uchybieniu terminu nie może być bowiem uznany powołany przez pełnomocnika skarżącego fakt, że nie odebrał dwukrotnie awizowanej przesyłki, a w konsekwencji, że nie wiedział o fakcie doręczenia mu postanowienia Sądu z dnia 20 września 2016 r., ponieważ w skrzynce oddawczej awiza nie było. Podkreślić należy, że w aktach sądowych znajduje się prawidłowo awizowana przesyłka: pierwsze awizowanie miało miejsce dnia 23 września 2016 r., zaś ponowne – w dniu 3 października 2016 r. Sąd pierwszej instancji, na podstawie art. 73 P.p.s.a., słusznie uznał zatem przesyłkę za skutecznie doręczoną z dniem 7 października 2016 r. Stwierdzenie pełnomocnika skarżącego, że awiza nie było w skrzynce może być uznane jedynie za przypuszczenie, jednak aby przyznać mu charakter faktu, adresat przesyłki musi uprawdopodobnić, że tak rzeczywiście było. Jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, pełnomocnik nie uprawdopodobnił wystąpienia zaniedbań i naruszenia przepisów o doręczeniach przy doręczeniu przesyłki zawierającej wyrok Sądu pierwszej instancji wraz z uzasadnieniem. Podzielić należy stanowisko Sądu pierwszej instancji, że z odpowiedzi na reklamację pełnomocnika skarżącego wynika bowiem, że w wyniku ponownie podjętych czynności oraz otrzymanych wyjaśnień od Naczelnika UP [...], podtrzymał on stanowisko dotyczące poprzedniej reklamacji, wskazując, iż listonosz obsługujący rejon doręczeń, do którego należy wskazany adres ponownie zapewnił, że w przypadku nieobecności osób uprawnionych do przyjęcia przesyłki rejestrowanej, każdorazowo podejmuje próbę doręczenia i wystawia zawiadomienia o nadejściu przesyłek, które umieszcza w skrzynce usytuowanej na bramie posesji. Z załączonego pisma Urzędu Pocztowego z dnia 21 listopada 2016 r. nie wynika, aby zaistniała jakakolwiek okoliczność, na podstawie której można byłoby powziąć wątpliwość, co do nieprawidłowego działania pracownika poczty polskiej doręczającego przesyłki postanowienia Sądu z dnia 20 września 2016 r. i tym samym podważenia skuteczności doręczenia spornej przesyłki. Powyższe wskazuje, że pełnomocnik skarżącego, będąc poinformowany o piśmie Poczty Polskiej nie odniósł się do jego treści i nie podjął dalszych prób mających na celu wykazanie tezy o nieotrzymaniu żadnego z awiz. Należy ponadto podkreślić, że przywrócenie terminu tylko na podstawie twierdzenia, że awiza nie pozostawiono prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji doręczenia zastępczego, tym bardziej, że jak wynika z adnotacji znajdujących się na zwróconej do WSA przesyłce była ona dwukrotnie, prawidłowo awizowana. Jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, w każdej takiej sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizowania poprzez zwykłe oświadczenie, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej. W związku z powyższym należało uznać, że pełnomocnik skarżącego nie wykazał, by uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie słusznie odmówił stronie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. W konsekwencji poczynionych ustaleń, uznając zarzuty zażalenia za nieuzasadnione, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.