I FZ 59/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Hieronim Sęk, po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia [...] sp. z o.o. w G. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 stycznia 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 1558/21 o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. w G. na decyzję na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 29 września 2021 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za IV kwartał 2015 r. postanawia: oddalić zażalenie.

1. Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w ramach dochodzenie prowadzonego w trybie art. 218 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.; dalej: P.p.s.a.) sprawdził wartość przedmiotu zaskarżenia i na tej podstawie zarządzeniem z dnia 25 stycznia 2022 r. ustalił tę wartość na 611.317 zł. Była to wartość sporna podana przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach w odpowiedzi na skargę wniesioną przez [...] sp. z o.o. w G. (dalej: Spółka), która w skardze wskazała na brak wartości przedmiotu zaskarżenia. 2. W konsekwencji powyższego drugim zarządzeniem z dnia 25 stycznia 2022 r. Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wezwał Spółkę do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 6.114 zł. Kwota ta została wyliczona na podstawie wcześniej przyjętej wartości przedmiotu zaskarżenia według stawki 1% i stosownego zaokrąglenia w górę do 1 zł. 3. Spółka pismem z dnia 1 marca 2022 r. wniosła zażalenie na zarządzenie w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu, kwestionując podstawę jego wyliczenia. Wskazała, że wartość przedmiotu sporu wynosi "0" zł, gdyż zaskarżoną decyzją organ podatkowy nie określił wysokości zobowiązania podatkowego, lecz kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy, w kwocie niższej od zadeklarowanej przez Spółkę. Z tego powodu przyjąć należało, że sprawa objęta jest wpisem stałym 500 zł. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4.1. Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. 4.2. Należało odnotować, że od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, pobiera się wpis stosunkowy lub stały, a w każdym piśmie wszczynającym tego rodzaju postępowanie strona ma obowiązek podać "wartość przedmiotu zaskarżenia", jeżeli od tej wartości zależy wysokość opłaty. Natomiast jeżeli "przedmiotem zaskarżenia" jest należność pieniężna, stanowi ona "wartość przedmiotu zaskarżenia". (zob. art. 230 § 1, art. 215 i art. 216 P.p.s.a.). Takie sformułowanie przepisów przy dosłownym odczytaniu rodzi pewne wątpliwości, gdyż przedmiotem zaskarżenia nie mogą być należności pieniężne. Przedmiotem zaskarżenia są wyłącznie akty i czynności, o których mowa w art. 3 § 2 i § 3 P.p.s.a. Z tej przyczyny zwrot "przedmiot zaskarżenia" należy rozumieć kontekstowo, jako przedmiot postępowania objęty zaskarżonym aktem bądź czynnością, o którym mowa w art. 3 § 2 i § 3 p.p.s.a. Prawodawca legislacyjnie o wiele zręczniej wypowiedział się w powyższej kwestii w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193, z późn. zm.). W jego § 1 wskazał, że "wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem". 4.4. Treść powołanych przepisów nakazuje wyliczenie wpisu według wysokość należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem. Niemniej jednak nie można zapominać, że wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi tylko ta część należności pieniężnej, która stanowi faktyczny przedmiot sporu zakreślony wniesioną skargą. Takie rozumienie wnika z treści uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2008 r., sygn. akt I FPS 7/07 (ONSAiWSA z 2008 r. nr 2, poz. 24). Nie oznacza to jednak, że sąd administracyjny wiąże wskazana przez skarżącego w tym zakresie podstawa wyliczenia wpisu stosunkowego, tudzież podany rodzaj wpisu jako wpis stały. Przepis art. 218 P.p.s.a. daje przewodniczącemu kompetencję do sprawdzenia wartości przedmiotu zaskarżenia i ewentualnego ustalenia jej w innej wysokości od podanej w skardze, co z kolei może skutkować określeniem wpisu od pisma w kwocie innej od przewidywanej przez skarżącego. 4.5. W niniejszej sprawie Przewodniczący Wydziału I prawidłowo zbadał, co stanowi przedmiot sporu. Przedmiotem skargi wniesionej przez Spółkę do WSA w Gliwicach była decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 29 września 2021 r., utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia 26 lutego 2021 r., nr [...], określającą kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za IV kwartał 2015 r. do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 629 zł. 4.6. W deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT-7K za wskazany okres rozliczeniowy (złożonej w [...] Urzędzie Skarbowym w G.), Spółka wykazała nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 611.946 zł. 4.7. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, częścią należności pieniężnej stanowiącą faktyczny przedmiot sporu zakreślony wniesioną skargą, będzie różnica między kwotami 611.946 zł, a 629 zł, czyli 611.317 zł. Taka też wartość została prawidłowo przyjęta przy wyliczeniu należnego wpisu, który wskazany został w zaskarżonym zarządzeniu wzywającym do jego uiszczenia. 4.6. W orzecznictwie trafnie przyjmuje się, że przez "sprawy, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne" należy rozumieć te, w których przedmiotem zaskarżenia są akty lub czynności kreujące określoną należność pieniężną bądź stwierdzające jej istnienie (por. postanowienie NSA z dnia 23 czerwca 2008 r., sygn. akt II FZ 227/08). Natomiast jeżeli przedmiotem zaskarżenia nie jest akt kreujący (albo stwierdzający istnienie) należności pieniężnej, to stosownie do art. 231 p.p.s.a. należny jest wpis stały. W tym kontekście wywód Spółki na temat istnienia wynikowo odmiennych postaci rozliczania podatku VAT, tj. określenie/wyliczenie różnicy podatku do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy i określenie/wyliczenie zobowiązania w podatku VAT, nie mógł prowadzić do podważania zaskarżonego zarządzenia. Tak jeden, jak i drugi przypadek obejmowane są wpisem stosunkowym. 4.7. Dla porządku należało również odnotować, chociaż w tym kierunku zarzutów nie stawiano (ten zgłoszony był bowiem zarzutem dalej idącym), że w niniejszej sprawie Przewodniczący Wydziału I prawidłowo określił również samą wysokość wpisu na kwotę 6.114 zł. Wyliczył ją zgodnie z § 1 pkt 4 ww. rozporządzenia, zgodnie z którym w sprawach, gdzie należność pieniężna objęta zaskarżonym aktem przewyższa kwotę 100.000 zł, wpis stosunkowy wynosi 1% wartości przedmiotu zaskarżenia, jednak nie mniej niż 2000 zł i nie więcej niż 100.000 zł. 4.8. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził zatem brak podstaw do uwzględnienia zażalenia i dlatego na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.