I FZ 59/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia N. Sp. z o.o. z siedzibą w C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 7 lutego 2018 r. sygn. akt I SA/Bk 1802/17 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi N. Sp. z o.o. z siedzibą w C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia 26 września 2017 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec i sierpień 2015 r. postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 7 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Bk 1802/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odmówił N. Sp. z o.o. z siedzibą w C. (zwana dalej jako: "skarżąca" lub "Spółka") wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług za lipiec i sierpień 2015 r. WSA w motywach rozstrzygnięcia stwierdził, że Spółka nie wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby wyrządzić jej znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Sąd zwrócił uwagę, że Spółka zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, nie posiada żadnych nieruchomości jak i rzeczy ruchomych. WSA uznał, że nie można zgodzić się ze skarżącą, że wykonanie zaskarżonej decyzji pozbawiłoby ją środków do prowadzenia działalności gospodarczej, skoro Spółka tej działalności już nie prowadzi. W ocenie Sądu brak jest również zagrożenia upadłością Spółki, bowiem z postanowienia Sądu Rejonowego w B. z 21 grudnia 2017 r., wynika, że Spółka nie posiada majątku, który mógłby zostać przeznaczony na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego, nie mówiąc już o zaspokojeniu wierzycieli, choćby w minimalnym stopniu. W zażaleniu Spółka domagała się uchylenia powyższego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a ponadto zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Spółka zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenie: - art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) dalej jako: "p.p.s.a." poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że skarżąca nieuzasadniła należycie złożonego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, a nadto iż wskazywane okoliczności stanu faktycznego sprawy nie uzasadniają wstrzymania wykonania skarżonej decyzji; - art. 141 § 4 p.p.s.a poprzez jego niezastosowanie i sporządzenie lakonicznego i enigmatycznego uzasadnienia, nie odnoszącego się do stanu faktycznego sprawy, nie rozstrzygającego istoty sprawy, a nadto uzasadnienia, które nie spełnia podstawowych przesłanek określonych w przywołanym przepisie, które winno zawierać uzasadnienie wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., Sąd, przed którym toczy się postępowanie kontrolujące akt lub czynność organu administracji publicznej jest uprawniony do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części, jeżeli w stosunku do strony – wnioskodawcy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa na żądającym wstrzymania aktu administracyjnego. Podkreślić należy, iż dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do okoliczności pozwalających uznać, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Powinno, zatem wskazywać na konkretne okoliczności powodujące, że wykonanie aktu lub czynności będącej przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej spowoduje w stosunku do wnioskodawcy wystąpienie jednej lub obu przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Jak bowiem wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 22 marca 2012 r., sygn. akt I FSK 182/12 "obowiązkiem sądu jest ocena argumentów przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie zaś prowadzenie postępowania dowodowego co do przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a.". Postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji prowadzi do wyłomu od zasady wykonalności decyzji, zatem strona nie może ograniczyć się w uzasadnieniu wniosku do ogólnikowego stwierdzenia, lecz precyzyjnie musi wskazać na zagrożenia płynące z wykonania decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 11 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 768/12). Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że słusznie Sąd pierwszej instancji przyjął, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, sformułowany w wywiedzionej przez Spółkę skardze nie mógł zostać uwzględniony już z powodu uchybienia przez skarżącą opisanemu wyżej obowiązkowi wynikającemu z art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżąca, jako uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazała, że jej wykonanie grozi niepowetowaną stratą w postaci faktycznej likwidacji spółki – zaprzestania prowadzenia przez nią działalności gospodarczej z uwagi na całkowity brak środków pieniężnych koniecznych do bieżącego funkcjonowania. Mając na względzie powyższe zwrócić uwagę należy, że choć sytuacja materialna podmiotu wnioskującego może być czynnikiem wpływającym na ocenę zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania aktu administracji publicznej, to sama zła kondycja finansowa strony nie przesądza jeszcze o konieczności uwzględnienia zgłoszonego żądania. Wbrew temu co twierdzi skarżąca, bardzo trudna sytuacja majątkowa Spółki, która legła u podstaw zwolnienia strony od kosztów sądowych, nie uzasadnia jeszcze wstrzymania wykonania decyzji. Przesłanki przyznania prawa pomocy i wstrzymania wykonania aktu nie są bowiem tożsame. Poza powołanie się na okoliczność spowodowania niepowetowanej straty w postaci likwidacji spółki, skarżąca nie przedstawiła szerszego uzasadnienia wskazującego na możliwość zaistnienia takich okoliczności w związku z wykonaniem decyzji podatkowej. Oznacza to, że postanowienie Sądu pierwszej instancji odmawiające udzielenia skarżącej ochrony tymczasowej jest co do zasady prawidłowe. Rację ma Sąd pierwszej instancji, posiłkując się informacjami ujawnionymi przez stronę w związku z wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy, że skoro spółka faktycznie, nie prowadzi działalności gospodarczej, nie posiada żadnych nieruchomości jak i rzeczy ruchomych, to wykonanie decyzji podatkowej nie spowoduje zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej, czy też likwidację spółki. Trafnie również Sąd pierwszej instancji wskazał, że nie można przyjąć, iż wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje upadłość skarżącej spółki, skoro nie prowadząc działalności formalnie nadal funkcjonuje ona w obrocie prawnym. Niezasadny jest także zarzut zażalenia dotyczący naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia w sposób lakoniczny i enigmatyczny, nieodnoszący się do okoliczności faktycznych sprawy wskazywanych przez skarżącą. Takiemu stanowisku skarżącej przeczy bowiem treść uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, z którego wynika, że Sąd pierwszej instancji - wydając to postanowienie - uwzględnił podnoszone przez spółkę okoliczności oceniając je przez pryzmat przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Uzasadnienie to nie stanowi zatem - jak twierdzi skarżąca - swoistego wzoru, który można by odnieść do dowolnej sprawy, ale zostało sporządzone w sposób zindywidualizowany, odnoszący się bezpośrednio do sprawy spółki. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.