I FZ 57/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Sędzia NSA Marek Kołaczek, , , po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia H.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 listopada 2018 r. sygn. akt I SA/Łd 471/18 odrzucające skargę H. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 22 maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie określenia podatku od towarów i usług za luty i czerwiec 2012 r. postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 13 listopada 2018 r., sygn. akt I SA/Łd 471/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę H. K. (dalej jako: "podatnik", "strona skarżąca" lub "skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 22 maja 2018 r. w przedmiocie określenia podatku od towarów i usług za luty i czerwiec 2012 r. Sąd I instancji wyjaśnił bowiem, że zaskarżona decyzja została doręczona na adres kancelarii pełnomocnika skarżącego 22 maja 2018 r., tymczasem skarga na powyższą decyzję została nadana 22 czerwca 2018 r. Ponieważ w niniejszej sprawie termin do wniesienia skargi nie został zachowany Sąd I instancji stwierdził, że zaszły podstawy z art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej - "p.p.s.a.") do odrzucenia skargi. Za niezasadne uznał zarzuty podniesione w skardze oraz uzupełnione w piśmie procesowym datowanym na 7 listopada 2018 r., odnoszące się do naruszenia art. 144 § 3 i § 5 oraz art. 145 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm.; dalej - "O.p."), poprzez brak skutecznego doręczenia zaskarżonej decyzji, a tym samym brak wywołania skutków prawnych w postaci wejścia jej do obrotu prawnego i rozpoczęcia biegu do wniesienia przedmiotowej skargi, co winno w ocenie skarżącego skutkować jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd I instancji odwołał się do treści postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 maja 2018 r., sygn. akt I FSK 852/18, wskazując, że uchybienie przepisom o formie doręczenia decyzji nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. W złożonym zażaleniu pełnomocnik strony skarżącej zarzucił powyższemu postanowieniu naruszenie przepisów postępowania, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 58 § 1 pkt 2 w związku z art. 53 § 1 p.p.s.a. oraz art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w związku z art. 144 § 5, art. 144 § 3 i art. 145 § 2 O.p. W uzasadnieniu podnosił m.in., że zaskarżona decyzja nie została skutecznie doręczona, przez co nie weszła do obrotu prawnego. Z uwagi na brak doręczenia decyzji zachodziła zatem niedopuszczalność wniesienia skargi (art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.), gdyż brak było w obrocie prawnym samej decyzji. Ponadto podkreślono, że powyższe uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem skarżący nie mógł skutecznie wnieść i nie wniósł z zachowaniem terminu skargi na decyzję organu II instancji, a w konsekwencji w obrocie prawnym ostała się decyzja, która została wydana po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za miesiące luty i czerwiec 2012 r., czego w istocie nie zbadał WSA w Łodzi wydając zaskarżone postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zaznaczyć, że przedmiotem kontroli instancyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego jest postanowienie WSA w Łodzi z 13 listopada 2018 r., sygn. akt I SA/Łd 472/18, którym odrzucono skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 22 maja 2018 r. z uwagi na przekroczenie 30-dniowego terminu do jej wniesienia, o którym mowa w treści art. 53 § 1 p.p.s.a. Kwestie związane z przedawnieniem zobowiązania podatkowego za luty i czerwiec 2012 r., które są szeroko omówione w treści zażalenia pozostają poza zakresem przedmiotowym prowadzonego obecnie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Zgodzić należy się z autorem zażalenia, że w sprawie doszło do nieprawidłowości przy doręczaniu zaskarżonej decyzji. Z art. 144 § 5 O.p. wynika bowiem, że doradcom podatkowym, radcom prawnym, adwokatom oraz organom administracji publicznej pisma doręczane są za pomocą środków komunikacji elektronicznej albo w siedzibie organu podatkowego. Z powyższego wynika, że w przypadku ustanowienia przez podatnika profesjonalnego należy doręczać mu pisma za pomocą środków komunikacji elektronicznej - czyli odmiennie niż pozostałym osobom fizycznym, osobom prawym oraz jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej. Jak słusznie wywodził pełnomocnik strony doręczanie pism w postaci tradycyjnej, tj. papierowej, podmiotom wymienionym w art. 144 § 5 O.p., co do zasady, jest możliwe tylko w jednym przypadku, a mianowicie gdy pełnomocnik lub organ administracji publicznej znajdują się w siedzibie organu podatkowego, co nie miało miejsca w rozpatrywanej sprawie. Niewątpliwym błędem było zatem doręczenie decyzji w formie papierowej, w sytuacji, gdy w aktach administracyjnych znajdowało się pełnomocnictwo szczególne złożone na formularzu PPS-1, w treści którego wskazano adres elektroniczny. Nie mniej jednak Sąd w składzie niniejszym podziela pogląd, że uchybienie przepisom o formie doręczenia decyzji ostatecznej organu administracji podatkowej powinno mieć istotny wpływ na możliwość zapoznania się z jej treścią przez adresata (por. postanowienie NSA z 23 maja 2018 r., I FSK 852/18, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z taką sytuacją mielibyśmy do czynienia w szczególności wówczas, gdyby na skutek zastosowania wadliwego trybu doręczenia (sprzecznego z treścią art. 138c § 1 w zw. z art. 144 § 3 i 5 O.p.) profesjonalny pełnomocnik w ogóle nie mógł zapoznać się z treścią decyzji (przykładowo pełnomocnik spodziewając się doręczenia drogą elektroniczną zaplanował urlop i nie odebrał awizowanej w tym czasie przesyłki). Nie można jednak mówić o takim wpływie wówczas, gdy fakt doręczenia decyzji jest niewątpliwy, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Pełnomocnik strony skarżącej otrzymał bowiem decyzję, tyle że w formie papierowej, co jest okolicznością bezsporną. Jednocześnie pełnomocnik strony nie kwestionuje w złożonym zażaleniu okoliczności, że zapoznał się z treścią otrzymanej decyzji bądź miał ograniczony dostęp do jej treści. Podnosi bowiem jedynie, że "[...] uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skarżący nie mógł skutecznie wnieść i nie wniósł z zachowaniem terminu skargi na decyzję organu II instancji". Zdaniem składu orzekającego tego rodzaju argumentacja nie może jednak prowadzić do podważenia materialnych skutków wynikających z art. 212 O.p., tj. przyjęcia, że nie doszło do związania organu rozstrzygnięciem, które zostało przesłane do adresata w sposób umożliwiający mu zapoznanie się z jego treścią. W efekcie należało przyjąć, że ocena prawna dokonana przez Sąd pierwszej instancji w treści zaskarżonego postanowienia była prawidłowa, a okoliczności powołane w zażaleniu nie podważyły jej. Nie znajdując zatem podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. .