I FZ 55/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Danuta Oleś, , , po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 stycznia 2023 r. sygn. akt III SA/Wa 2624/22 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi B.K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 22 września 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia korekt deklaracji w podatku od towarów i usług postanawia oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z 13 stycznia 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 2624/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił B.K. wstrzymania wykonania postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 22 września 2022 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia korekt deklaracji w podatku od towarów i usług. Sąd wskazał, że postanowienie objęte skargą dotyczy odmowy wszczęcia postępowania, a więc rozstrzygnięcia, które nie zmienia sytuacji prawnej strony skarżącej w żadnej mierze, a instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności może być zastosowana tylko i wyłącznie do takich z nich, które nadają się do wykonania i tego wykonania wymagają. Wykonaniu podlegać może sama zaległość podatkowa, nie zaś postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia korekt deklaracji, które nie posiada przymiotu wykonalności. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca zaskarżyła je w całości, zarzucając naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej "p.p.s.a.") poprzez bezpodstawne uznanie, że postanowienie organu jest aktem administracyjnym niekwalifikującym się do wykonania, a więc nie można orzec o wstrzymaniu jego wykonania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem Sąd pierwszej instancji odmówił wstrzymania wykonania przedmiotowego postanowienia nie zbadawszy w ogóle przesłanek wstrzymania wykonania określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia WSA i wstrzymanie wykonania postanowienia organu, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Przez wykonanie aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji administracyjnej) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Wstrzymanie wykonania dotyczy więc sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje skutki materialnoprawne. Konieczne jest zatem by zaskarżony akt nadawał się do wykonania tzn. by można było na jego podstawie zobowiązać adresata aktu do określonego zachowania lub powstrzymania się od wskazanego zachowania. W sytuacji kiedy akt takich skutków nie wywiera nie podlega on wykonaniu, a orzeczenie o wstrzymaniu jego wykonania staje się bezcelowe. Postanowieniem takim jest miedzy innymi postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie przywrócenia terminu. Nie wywołuje ono skutków materialnoprawnych, nie podlega wykonaniu w postępowaniu egzekucyjnym. Nie wiąże się dla strony z obowiązkiem działania, zaniechania, czy też nakazem znoszenia zachowania innych podmiotów. Skoro jak wykazano powyżej postanowienie będące przedmiotem skargi do sądu administracyjnego nie posiada przymiotu wykonalności to Sąd pierwszej instancji nie miał możliwości wydania pozytywnego dla strony orzeczenia. Z tego też względu Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dokonywał oceny wniosku pod kątem wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Z powyższych przyczyn, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.