I FZ 54/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Kołaczek po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S. Sp. z o.o. z siedzibą w M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 21 października 2025 r., sygn. akt I SA/Ke 230/25 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi S. Sp. z o.o. z siedzibą w M. na decyzję Naczelnika Świętokrzyskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Kielcach z dnia 19 marca 2025 r., nr 348000-CKK-3.4103.1.2024 w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2019 r. oraz styczeń i luty 2020 r. postanawia: umorzyć postępowanie zażaleniowe.

Postanowieniem z 21 października 2025 r., sygn. akt I SA/Ke 230/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach (dalej: Sąd pierwszej instancji) odmówił S. Sp. z o.o. z siedzibą w M. (dalej: Skarżąca, Spółka) wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Naczelnika Świętokrzyskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Kielcach (dalej: Organ) z 19 marca 2025 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2019 r. oraz styczeń i luty 2020 r. W dniu 31 października 2025 r. od powyższego postanowienia zażalenie wywiodła Spółka. Wyrokiem z 18 grudnia 2025 r. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę Spółki na ww. decyzję Organu z 19 marca 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Postępowanie należało umorzyć jako bezprzedmiotowe. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: p.p.s.a.) po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Istotą ochrony tymczasowej udzielanej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. jest zabezpieczenie interesów strony przez wstrzymanie wykonalności aktu administracyjnego do czasu zakończenia postępowania przed sądem. Zakończenie postępowania sądowoadministracyjnego przed sądem pierwszej instancji wskutek wydania wyroku lub postanowienia powoduje, że sąd ten nie ma już uprawnienia do udzielenia ochrony tymczasowej, a w przypadku wniesienia skargi kasacyjnej kompetencja w tym zakresie przechodzi na Naczelny Sąd Administracyjny, co jednak wymaga złożenia przez stronę odrębnego wniosku (zob. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 marca 2026 r., sygn. akt I GZ 88/26). Zgodnie z art. 61 § 6 p.p.s.a., wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci moc z dniem wydania orzeczenia uwzględniającego skargę lub uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę. Zatem z interpretacji art. 61 § 6 p.p.s.a. wynika, że Sąd może orzec o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności do czasu wydania orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji, czyli co do zasady do czasu wydania wyroku. Wprawdzie art. 61 § 6 p.p.s.a. nie stosuje się w niniejszej sprawie wprost z uwagi na to, że skargę oddalono, a orzeczenie nie jest prawomocne, ale należy mieć na względzie, że możliwość wstrzymania na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd pierwszej instancji ma do czasu wydania orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. Po tym czasie (w trakcie postępowania kasacyjnego) strona może kierować wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego, orzekającego w tym przedmiocie na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. (zob. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 czerwca 2022 r., sygn. akt I FZ 55/22). Wobec powyższego w zaistniałym w sprawie stanie faktycznym niecelowe jest rozpatrywanie zażalenia na zaskarżone postanowienie Sądu pierwszej instancji, ponieważ Sąd ten po wydaniu wyroku nie może orzekać na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Na marginesie należy wskazać, że na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego Skarżący może ponowić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji kierując go bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 193 i art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.