I FZ 5/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwester Golec po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 4 grudnia 2023 r., sygn. akt I SA/Sz 586/23 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dnia 22 sierpnia 2023 r., nr 3201-IOA.4105.6.2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania postanawia: zwrócić zażalenie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie w celu usunięcia dostrzeżonych braków.

Pismem z dnia 4 października 2023 r. M. D. (powoływany dalej jako: skarżący lub strona) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dnia 22 sierpnia 2023 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 24 października 2023 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł. Odpis zarządzenia został wysłany na adres skarżącego wskazany w skardze. Przesyłka zawierająca wezwanie, mimo dwukrotnego awizowania w dniach 31 października 2023 r. oraz 8 listopada 2023 r. nie została podjęta w terminie. Tym samym pozostawiono ją w aktach ze skutkiem doręczenia na dzień 14 listopada 2023 r. Skarżący nie uiścił wymaganego wpisu od skargi w zakreślonym terminie. Postanowieniem z dnia 4 grudnia 2023 roku, sygn. akt I SA/Sz 586/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę. W uzasadnieniu postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego został doręczony skarżącemu po dwukrotnym awizowaniu w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634) powoływanej dalej jako P.p.s.a. w dniu 14 listopada 2023 r. Tym samym siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu upłynął w dniu 21 listopada 2023 r. (wtorek). W związku z powyższym sąd pierwszej instancji odrzucił skargę z uwagi na brak uiszczenia wpisu od skargi w zakreślonym terminie. Skarżący wniósł do sądu pismo z 27 grudnia 2023 r. nazwane jako "sprzeciw". W jego uzasadnieniu wskazał, że w trakcie doręczenia odpisu zarządzenia w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego przebywał poza miejscem zamieszkania w związku z działalnością dobroczynną. Do pisma dołączono dokument mający potwierdzić tę okoliczność. Skarżący podniósł również, że odpis pisma z dnia 5 grudnia 2023 r., jak i akta sprawy zawierają braki formalne w postaci nieprawidłowych podpisów. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 28 grudnia 2023 r. sprzeciw z 27 grudnia 2023 r. zarejestrowano jako zażalenia na ww. postanowienie z 4 grudnia 2023 r. i przekazano do rozpoznania Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W wyniku badania wstępnego zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny dostrzegł braki uniemożliwiające nadanie sprawie dalszego biegu. Zgodnie z treścią art. 194 § 3 P.p.s.a. zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać wskazanie zaskarżonego postanowienia i wniosek o jego zmianę lub uchylenie, jak również zwięzłe uzasadnienie zażalenia. Brak jednego z tych wymogów formalnych może być uzupełniony w trybie określonym w art. 49 § 1 w zw. z art. 193 i art. 197 § 2 P.p.s.a. Nieuzupełnienie zaś braków w wyznaczonym terminie skutkuje odrzuceniem zażalenia na podstawie art. 178 P.p.s.a. art. 197 § 2 P.p.s.a. Z treści ww. pisma skarżącego, zarejestrowanego przez sąd pierwszej instancji jako zażalenie, nie wynika w sposób jednoznaczny, jaki jest cel tego pisma. Z pisma tego nie wynika, czy intencją skarżącego związaną z wniesieniem tego pisma było zaskarżenie postanowienia z dnia 4 grudnia 2023 r., czy też może złożenie wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Na to, że celem tego pisma mogło być przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi wskazuje treść tego pisma odnosząca się do braku możliwości odebrania przez skarżącego wezwania do uiszczenia wpisu i zapłaty wpisu w wyznaczonym terminie. Ponadto opisane powyżej pismo skarżącego nazwane jako "sprzeciw" nie spełnia wszystkich wymogów zażalenia, które określone są w art. 194 § 3 P.p.s.a. Nie zawiera ono wskazania zaskarżonego postanowienia, jak również wniosku o jego zmianę lub uchylenie. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 180 w zw. z art. 197 P.p.s.a. postanowił zwrócić zażalenie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie w celu wyjaśnienia z udziałem skarżącego charakteru ww. pisma. Sąd pierwszej instancji powinien z udziałem skarżącego wyjaśnić jaki był cel złożenia tego pisma i ustalić, czy pismem tym skarżący skorzystał ze środka procesowego określonego przepisami P.p.s.a. W przypadku stwierdzenia, że wnosząc to pismo skarżący miał na celu skorzystanie z konkretnego środka procesowego, sąd powinien ustalić czy zostały spełnione wymogi formalne dla tego rodzaju pisma oraz podjąć odpowiednie działania przewidziane w tym zakresie przez przepisy P.p.s.a. w celu usunięcia ewentualnych braków formalnych. Sędzia NSA Sylwester Golec