I FZ 483/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Arkadiusz Cudak (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia U.O. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 23 października 2014 r. sygn. akt I SA/Sz 791/14 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi w sprawie ze skargi U.O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 16 maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2008 r. postanawia: oddalić zażalenie

I FZ 483/14 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 23 października 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w sprawie o sygnaturze akt I SA/Sz 791/14, działając na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku, poz. 1270) dalej p.p.s.a., odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi w sprawie ze skargi U.O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 16 maja 2014 roku w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2008 roku. Postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, odrzucił skargę U.O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 16 maja 2014 roku z powodu nieuzupełnienia jednego z braków formalnych skargi w postaci podania wartości przedmiotu zaskarżenia. Odpis powyższego postanowienia wraz z uzasadnieniem doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 5 września 2014 roku. Pismem z dnia 12 września 2014 roku skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi, równocześnie wskazując wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 33.426,00 zł. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że nieuzupełnienie braku formalnego skargi nastąpiło z przyczyn związanych z nieznajomością prawa przez stronę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazując na art. 86 § 1 p.p.s.a. podniósł, że wniosek skarżącej został wniesiony w terminie siedmiu dni od daty ustania przyczyny uchybienia terminowi. Skarżąca wskazała również wartość przedmiotu zaskarżenia czyli dokonała czynności, której nie dokonała w przewidzianym terminie. Dawało to Sądowi możliwość dokonania merytorycznej oceny wniosku w świetle istnienia przesłanki braku winy w uchybieniu terminu. Sąd dodał następnie, że z akt sprawy wynika, że wezwaniem Sądu z dnia 14 lipca 2014 r. zobowiązano skarżącą do usunięcia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, braków formalnych skargi przez podpisanie skargi oraz podanie wartości przedmiotu zaskarżenia. W wezwaniu tym zawarto pouczenie, że nieusunięcie braków formalnych skargi w terminie spowoduje odrzucenie skargi. W odpowiedzi na wezwanie Sądu, pełnomocnik strony przesłał podpisaną skargę oraz pełnomocnictwo. Brak formalny w postaci podania wartości przedmiotu sporu nie został uzupełniony. Sąd argumentował, że we wniosku o przywrócenie terminu skarżąca wskazała, że nieuzupełnienie braku formalnego skargi w postaci wskazania wartości przedmiotu sporu, nastąpiło z przyczyn związanych z nieznajomością prawa przez skarżącą. Natomiast z treści odpowiedzi pełnomocnika skarżącej z dnia 23 lipca 2014 roku (k.11) na wezwanie Sądu do uzupełnienia braków skargi wynika wprost, że pełnomocnik wykonał zobowiązanie Sądu z dnia 14 lipca 2014 roku (k.8) w przedmiocie uzupełnienia braków formalnych skargi w którym wyjaśnia, że uzupełnia braki formalne skargi poprzez jej podpisanie. Dodatkowo pełnomocnik wskazał adres do korespondencji. Dopiero zaś w piśmie z dnia 12 września 2014 roku, nadanym listem poleconym tego samego dnia pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi w postaci podania wartości przedmiotu sporu. Wedle opinii Sądu, powyższa okoliczność faktyczna wskazywała jednoznacznie, że pełnomocnik skarżącej wykonał częściowo wezwanie Sądu z dnia 14 lipca 2014 roku, poprzez jej podpisanie. Zaniechał zaś uzupełnienia drugiego braku formalnego, to jest wskazania wartości przedmiotu sporu. Zdaniem Sądu świadczyło to o tym że, przyczyna wskazana przez pełnomocnika co do nieznajomości prawa przez skarżącą i niedopatrzenia strony, nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy. W zażaleniu na powyższe postanowienie strona skarżąca zaskarżyła to rozstrzygnięcie w całości, zarzucając mu naruszenie art. 77 ust. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP poprzez ograniczenie skarżącej prawa do sądu, naruszenie art. 86 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie oraz naruszenie art. 7 i 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2014 roku, poz. 183 ze zm.,). Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie. Nie zgodziła się z twierdzeniem Sądu, że skarżąca oraz jej pełnomocnik nie wykazali należytej staranności w uzupełnianiu braków formalnych skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, a zatem na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. należało je oddalić. Podniesione przez skarżącą w zażaleniu okoliczności nie mogą świadczyć o uprawdopodobnieniu braku winy w rozumieniu art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a. w uchybieniu terminu do uzupełnienia drugiego z dwóch wymienionych w wezwaniu Sądu z dnia 14 lipca 2014 roku braków formalnych skargi. Brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi konieczną, a zarazem podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Artykuł 86 § 1 p.p.s.a. nie określa jednak, wedle jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Daje to sądowi rozpoznającemu wniosek o przywrócenie terminu możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za stosowne (postanowienie SN z 22 lipca 1999 roku, I PKN 273/99, lex nr 42322). Oznacza to, że brak winy w uchybieniu terminowi powinien być oceniany z wykorzystaniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych także nawet lekkim niedbalstwem (postanowienie SN z dnia 14 stycznia 1972 r., III CRN 448/71, lex nr 4763). Sąd w Zarządzeniu Przewodniczącego Wydziału z dnia 9 lipca 2014 roku (karta 1) wykonanym wezwaniem z dnia 14 lipca 2014 roku, w sposób jasny i nie budzący wątpliwości określił na czym polegały dostrzeżone braki skargi oraz w jaki sposób należy uzupełnić każdy z nich. Skoro zatem strona skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zdołała uzupełnić pierwszy ze wskazanych w wezwaniu braków, to nie można uznać za uzasadnione twierdzenie, że z braku znajomości prawa, a więc w sposób niezawiniony, nie uzupełniła drugiego z nich. Sąd wezwał do ich uzupełnienia jednym Zarządzeniem wykonanym jednym Wezwaniem. Nieuzupełnienie zatem braku skargi polegającego na wskazaniu wartości przedmiotu zaskarżenia należy tłumaczyć niestarannością działania strony skarżącej, w tym niedokonaniem należytej staranności w działaniu pełnomocnika podatniczki, niż jej niewiedzą o istnieniu drugiego dostrzeżonego przez Sąd braku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie słusznie zatem uznał, że w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła przesłanka braku winy skarżącej w niedochowaniu terminu przy czynności polegającej na uzupełnieniu braku skargi poprzez wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia i tym samym nie można mu w sposób uzasadniony zarzucić uchybienia art. 77 ust. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP ani dopatrywać się ograniczenia stronie dostępu do prawa do sądu. Za całkowicie chybiony uznać należało też ostatni podniesiony w zażaleniu zarzut naruszenia przez Sąd art. 7 i art. 8 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Przedmiotem postępowania wywołanego wniesieniem zażalenia w rozpoznawanej sprawie jest stosownie do art. 194 § 1 i art. 86 § 3 p.p.s.a. postanowienie sądu pierwszej instancji o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braku skargi. A zatem w treści zażalenia, stosownie do art. 194 § 3 p.p.s.a., należało podnieść zarzuty niewłaściwego działania Sądu pierwszej instancji wynikającego z błędnego stosowania norm ujętych przede wszystkim w Rozdziale 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a nie Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis art. 7 i art. 8 kpa, tak jak inne przepisy tej ustawy, są normami stosowanymi jedynie w postępowaniu przed organami administracyjnymi administracyjnym, o czym wyraźnie stanowi art. 1 kpa. Sąd administracyjny nie jest więc adresatem norm wyrażonych w art. 7 i art. 8 kpa. Przepis ten nie był stosowany w postępowaniu poprzedzającym wydanie objętego zażaleniem postanowienia i nie mógł być naruszony przez Sąd. Wskazując na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.