I FZ 394/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA: Roman Wiatrowski (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 15 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 sierpnia 2014 r., sygn. akt III SA/Wa 1465/14 w przedmiocie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 22 grudnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do sierpnia 2005 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2014 r., sygn. akt: III SA/Wa 1465/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek J. M. (dalej: "strona", "skarżący") o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 22 grudnia 2011 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do sierpnia 2005 r. Przedstawiając okoliczności faktyczne w jakich zapadło powyższe rozstrzygnięcie Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący pismem z dnia 27 marca 2014 r. wraz ze skargą na ww. decyzję doręczoną w dniu 11 stycznia 2012 r. złożył wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W osnowie wniosku wskazał, że w wielu postępowaniach był reprezentowany przez S. K. – dotychczasowego pełnomocnika i zarazem pracownika strony, który co jakiś czas informował go o stanie spraw. Wyjaśnił, że pierwsze podejrzenia co do braku należytej staranności po stronie ówczesnego pełnomocnika powziął na przełomie czerwca i lipca 2013 r., jako że miał coraz większe problemy z uzyskaniem kontaktu z ww. pełnomocnikiem. Ostatecznie o braku dokonania powyższej czynności w terminie, tj. złożenia przedmiotowej skargi, strona dowiedziała się 21 marca 2014 r. po zapoznaniu się przez nowego pełnomocnika z aktami sprawy. W ocenie skarżącego powyższe okoliczności uprawdopodobniały, czego wymaga art. 86 § 2 p.p.s.a., iż nie ponosi on winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia odrzucającego wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi zauważył, że zgodnie z art. 87 § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej: P.p.s.a.") po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych. Tymczasem skarżący wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tejże czynności w dniu 27 marca 2014 r., tj. po upływie roku od uchybionego terminu. Natomiast Sąd nie dopatrzył się w niniejszej sprawie w świetle argumentacji przywołanej przez pełnomocnika skarżącego, szczególnych okoliczności które stosownie do treści przepisu art. 87 § 5 P.p.s.a. pozwalałaby uznać, że zachodzi w omawianej sytuacji wyjątkowy przypadek uzasadniający przywrócenie terminu. Tym samym wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi podlegał odrzuceniu stosownie do treści art. 88 P.p.s.a. W zażaleniu na powyższe postanowienie, sporządzonym przez pełnomocnika skarżącego, wniesiono o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzucono naruszenia art. 86 § 1 i art. 87 § 5 P.p.s.a. poprzez ich nie zastosowanie i nie przywrócenie skarżącemu terminu do złożenia skargi na skutek uznania, że skarżący ponosi winę w uchybieniu terminu bowiem odpowiada za błędy swojego pełnomocnika, a fakt zatajania przez pełnomocnika braku odbioru przesyłki sądowej z wezwaniem do uiszczenia wpisu sądowego nie stanowi szczególnej okoliczności, która pozwalałaby na przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu po upływie roku od uchybienia terminowi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Przedmiotem kontroli instancyjnej w niniejszym postępowaniu wpadkowym jest postanowienie Sądu pierwszej instancji odrzucające wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia skargi na decyzje organu odwoławczego z uwagi na przekroczenie terminu do jej wniesienia a w szczególności to, czy Sąd ten właściwie ocenił, przy bezspornym założeniu, że wniosek ten został złożony po upływie ponad 2,5 roku od doręczenia przedmiotowej decyzji, iż podane przez stronę okoliczności nie stanowiły wyjątkowego przypadku uzasadniającego przywrócenie terminu (art. 87 § 5 P.p.s.a.). Mając to na względzie przypomnieć w pierwszej kolejności należy, że w myśl art. 85 P.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna, przy czym zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jednakże, jak stanowi art. 88 P.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Zaznaczyć również należy, że stosownie do art. 87 § 5 P.p.s.a. po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego trafnie Sąd pierwszej instancji uznał, że powoływane przez stronę okoliczności, tj. zaniechania swojego pracownika nie stanowią szczególnych okoliczności pozwalających na przywrócenie terminu. W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie już wyjaśniano, że w przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze działania pełnomocnika oraz to, że zaniedbania osób, którymi on się posługuje, obciążają jego samego, a zatem nie uwalniają one strony od winy w niezachowaniu terminu (por. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2002 r. I SA/Gd 1676/99, POP 2002, nr 12, poz. 148). Trafnie także Sąd pierwszej instancji zauważył, że samo subiektywne przekonanie skarżącego, że jego jedyną winą jest to, iż zaufał osobie, która tego zaufania nadużyła, a wręcz świadomie wprowadzała go w błąd, nie świadczy o zaistnieniu sytuacji wyjątkowej, uniemożliwiającej złożenie takiego wniosku. W tym stanie rzeczy zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego brak należytej staranności po stronie pełnomocnika skarżącego nie może stanowić o wystąpieniu wyjątkowego przypadku pozwalającego na przywrócenie terminu do wniesienia skargi, stosownie do treści przepisu art. 87 § 5 P.p.s.a. Powoływanie się w sprawie na okoliczność zatajania przez swojego pracownika faktu braku skutecznego złożenia skargi, nie świadczy bowiem o zaistnieniu sytuacji wyjątkowej, pozwalającej na przywrócenie terminu do złożenia skargi od decyzji organu odwoławczego. W sprawie nie zostało zatem uprawdopodobnione, że skarżący działaniu takiemu, przy największej nawet staranności, nie mógł zapobiec, gdyż np. zachowanie pełnomocnika miało charakter przestępczy. Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a.