I FZ 390/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Roman Wiatrowski po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. W. na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 2898/16 w przedmiocie wezwania do uzupełnienia wpisu od skargi w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 11 lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2006 r. postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie.

1. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 27 września 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wezwał A. W. (dalej: skarżąca, strona) do uzupełnienia braków formalnych skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z 11 lipca 2016 r. nr [...] poprzez podanie wartości sporu w sprawie o sygn. akt III Sa/Wa 2898/16. 2. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca pismem z 11 października 2016 r. określiła wartość przedmiotu sporu na kwotę 16.880 zł. 3. Zarządzeniem z 19 października 2016 r. Sąd pierwszej instancji ustalił wysokość wpisu od skargi w wysokości 507 zł, stosownie do § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193; dalej: rozporządzenie RM), przy uwzględnieniu wartości przedmiotu zaskarżenia w kwocie 16.880 zł, tj. kwocie należności pieniężnej objętej zaskarżoną decyzją oraz zobowiązał skarżącą do uzupełnienia wpisu sądowego pod rygorem odrzucenia skargi. 4. Na powyższe zarządzenie skarżąca wniosła zażalenie, w którym zarzuciła: 1) błędne przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, że w sprawie od skargi należny jest wpis stosunkowy, a nie wpis stały, zgodnie § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia RM; 2) błędne przyjęcie jako podstawy od ustalenia wpisu sądowego w sprawie kwoty 16.880 zł wynikającej z decyzji z 4 marca 2016 r. Naczelnika Urzędu Skarbowego w P., którą określono skarżącej kwotę zobowiązania podatkowego za grudzień 2006 r. W ocenie skarżącej w rozpatrywanej sprawie dotyczącej zobowiązań podatkowych, wysokość wpisu od skargi powinna zostać określona na podstawie § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia RM – a więc w wysokości 500 zł (wpis stały). Skarżąca podniosła ponadto, że w decyzji z 4 marca 2016 r. Naczelnik US w P. określił wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu VAT na kwotę 16.880 zł. Jednak w późniejszym terminie organ wystawiając tytuł wykonawczy za ten okres wysokość zobowiązania określił na kwotę znacznie niższą. Tym samym w ocenie skarżącej, na co wskazywała w piśmie z 11 października 2016 r., kwota wskazana w decyzji organu pierwszej instancji jest nie tylko kwotą zawyżoną ale również niczym nieudokumentowaną. 5. W zażaleniu skarżąca wniosła w pierwszej kolejności o ustalenie wysokości wpisu sądowego w sprawie w wysokości określonej w § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia RM, a w dalszej kolejności – o ustalenie wysokości wpisu stosunkowego w wysokości wynikającej z tytułu wykonawczego wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. wskazanego w piśmie – zawiadomieniu o zajęciu wierzytelności z 4 października 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 6. Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie. 6.1. Istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do kwestionowania przez skarżącą wysokości wpisu od skargi skarżącej na decyzję DIS określającej skarżącej kwotę zobowiązania podatkowego za grudzień 2006 r. W sprawie bezsporne jest, że prawidłowo Sąd pierwszej instancji wezwał skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez podanie wartości przedmiotu sporu. Poza sporem pozostaje również, że skarżąca w odpowiedzi na wezwanie sądu uzupełniła ww. brak formalny. Spór sprowadza się do przesądzenia, czy w okolicznościach rozpatrywanej sprawy Sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił wysokość wpisu od skargi w zarządzeniu wzywającym skarżącą do jego uiszczenia. 6.2. W pierwszej kolejności należy wskazać, że w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowo przyjął Sąd pierwszej instancji, że w rozpatrywanej sprawie wpis od skargi jest wpisem stosunkowym. Zaskarżoną decyzją określono skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego, a więc stosownie do postanowień § 1 rozporządzenia RM, wysokość wpisu w rozpatrywanej sprawie uzależniona będzie od kwoty należności pieniężnej objętej zaskarżoną decyzją. Wbrew stanowisku skarżącej, w rozpatrywanej sprawie nie znajdzie więc zastosowania § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia RM określający zasady pobierania tzw. wpisu stałego. 6.3. Należy natomiast zgodzić się ze skarżącą, że w rozpatrywanej sprawie istnieją istotne wątpliwości odnośnie do wartości przedmiotu zaskarżenia. Jak wynika z akt sprawy, skarżąca uzupełniając brak formalny skargi określiła wartość przedmiotu zaskarżenia w rozpatrywanej sprawie w wysokości wynikającej z decyzji organu pierwszej instancji, jednocześnie kwestionując tak określoną wartość przedmiotu zaskarżenia (k. 40 akt sądowych). Jak wynika z akt sprawy podana przez skarżącą wartość przedmiotu zaskarżenia jest zdecydowanie wyższa niż wartość przedmiotu zaskarżenia wskazana przez organ w odpowiedzi na skargę (k. 27 akt sądowych). 6.4. W sytuacji istnienia rozbieżności co do wartości przedmiotu sporu wynikających ze stanowisk stron postępowania, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpatrywanej sprawie zachodziły przesłanki do przeprowadzenia procedury określonej w art. 218 p.p.s.a. Zgodnie tym przepisem Przewodniczący może sprawdzić wartość przedmiotu zaskarżenia oznaczoną w piśmie i zarządzić w tym celu dochodzenie. Należy w tym miejscu podkreślić, że uprawnienie, o którym mowa w art. 218 p.p.s.a. ma charakter uznaniowy i jego zastosowanie zależy od podjęcia przez Przewodniczącego wątpliwości co do wartości przedmiotu sporu określonej przez skarżącego w skardze. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, okoliczności rozpatrywanej sprawy, w szczególności istniejąca rozbieżność w wartości przedmiotu sporu pomiędzy wartością podaną przez skarżącą w uzupełnieniu braków formalnych skargi a wartością wynikającą z odpowiedzi na skargę uzasadniały skorzystanie przez przewodniczącego Sądu pierwszej instancji z instytucji określonej w art. 218 p.p.s.a. W tym miejscu należy wskazać, że strona odpowiadając na wezwanie sądu do wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia – w sytuacji, w której kwestionuje tę wartość określoną przez organ pierwszej instancji, uprawniona była do samodzielnego określenia wartości przedmiotu zaskarżenia, w wysokości, która w jej ocenie jest prawidłowa. Powołanie się przez skarżącą na wartość przedmiotu zaskarżenia wynikającej z decyzji organu pierwszej instancji, nie usuwa jednak wątpliwości dotyczących prawidłowości określenia wartości przedmiotu sporu w rozpatrywanej sprawie. Należy po raz kolejny przypomnieć, że w rozpatrywanej sprawie w odpowiedzi na skargę DIS wskazał znacznie niższą wartość przedmiotu sporu, pomimo utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazane okoliczności faktyczne rozpatrywanej sprawy stanowiły istotne przesłanki uzasadniające przeprowadzenie postępowania sprawdzającego w trybie art. 218 p.p.s.a. Istniejąca rozbieżność w wartości przedmiotu zaskarżenia wskazanej przez skarżącą oraz wskazanej przez organ w odpowiedzi na skargę powodują, że brak przeprowadzenia przez przewodniczącego postępowania sprawdzającego nie pozwala na stwierdzenie, czy zaistniała rozbieżność była analizowana oraz czy podniesione przez skarżącą wątpliwości co do sposobu wyliczenia i określenia wartości przedmiotu zaskarżenia, a w konsekwencji wysokości wpisu od skargi zostały przez Sąd pierwszej instancji poddane ocenie przy wydawaniu zaskarżonego zarządzenia o wezwaniu skarżącej do uiszczenia wpisu od skargi, co uniemożliwia dokonanie sądowej kontroli zaskarżonego zarządzenia. W świetle powyższego, w ocenie Naczelnego Sadu Administracyjnego, zaskarżone zarządzenie wydane zostało przedwcześnie i w konsekwencji podlegało uchyleniu na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 i art. 198 p.p.s.a.