I FZ 35/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Kołaczek po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia G. sp. z o.o. z siedzibą w B. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o wezwaniu do uiszczania wpisu sądowego z dnia 11 grudnia 2023 r. sygn. akt I SA/Gl 524/23 w sprawie ze skargi G. sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 25 stycznia 2023 r. znak 2401-IOV2.4103.314.2021/IB w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec 2016 r. postanawia oddalić zażalenie.

1.1. Zarządzeniem z 11 grudnia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wezwał G. sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej jako: Skarżąca, Spółka) do uiszczenia wpisu sądowego od skargi Spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 25 stycznia 2023 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec 2016 r. 1.2. Sąd pierwszej instancji przedstawił następująco stan sprawy. Skarżąca wraz z wniesioną w niniejszej sprawie skargą wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z 11 grudnia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z 9 listopada 2023 r. odmawiające przyznania prawa pomocy Skarżącej w postaci zwolnienia jej od kosztów sądowych. W związku z powyższym Przewodniczący Wydziału wskazanym na wstępie zarządzeniem wezwał Skarżącą na podst. art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) do uiszczenia wpisu sądowego wskazując, że od skargi Spółki należny jest wpis stosunkowy w kwocie 4603 złotych stosownie do § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r., poz. 535, dalej jako: Rozporządzenie). 1.3. Na powyższe zarządzenie Skarżąca wniosła zażalenie, wnosząc o jego uchylenie i zwolnienie jej z kosztów sądowych w zakresie przedmiotowego wpisu sądowego. W zakresie sformułowanego wniosku Skarżącej o zwolnienie jej z kosztów sądowych, Sąd I instancji zarejestrował zażalenie również jako wniosek o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu zażalenia zarzucono "brak obiektywnego spojrzenia na sprawę, brak indywidualnej ludzkiej oceny sytuacji spółki i jej udziałowca". Podnosi się, ze Skarżąca nie jest w stanie zgromadzić środków na uiszczenie wpisu sądowego. 2.1. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. 2.2. Zgodnie z treścią art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W takim przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Z kolei stosownie do treści art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a. od wniesionej skargi pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Zaskarżone w niniejszej sprawie zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu dotyczy wpisu od skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach. Zgodnie z § 1 Rozporządzenia wpis stosunkowy od skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i stosownie do pkt. 4 powołanego przepisu, w przypadku należności na kwotę ponad 100.000 zł, wynosi on 1% wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 2.000 zł i nie więcej niż 100.000 zł. 2.3. Mając na uwadze, że wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi w rozpoznawanej sprawie 460.230 zł, prawidłowo w zaskarżonym zarządzeniu obliczono wysokość należnego wpisu na 4603 zł. Autor zażalenia nie powołał w istocie żadnych argumentów mogących stanowić merytoryczną polemikę z zaskarżonym zarządzeniem. Ogranicza się on jedynie do gołosłownego stwierdzenia o braku obiektywnej oceny sytuacji spółki przez WSA, nie odnosząc się ani do zasadności wezwania go do uiszczenia wpisu, ani do jego wysokości. W istocie argumentacja podniesiona w uzasadnieniu wywiedzionego zażalenia odnosi się do okoliczności świadczących zdaniem skarżącej spółki o zasadności przyznania jej prawa pomocy, która to kwestia została uprzednio prawomocnie rozstrzygnięta we właściwym postępowaniu, czego następstwem było wydanie zaskarżonego zarządzenia i wezwania skarżącej spółki do uiszczenia wpisu od skargi. Przepisy postępowania sądowoadministracyjnego nie przewidują w tym zakresie działania z urzędu – to zainteresowana strona powinna złożyć ewentualny wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości lub w części, zaś ocena jego zasadności odbywać się będzie w ramach oddzielnego postępowania wpadkowego. Przewodniczący Wydziału nie mógł na etapie wydawania zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu oceniać ewentualnie przesłanek przyznania prawa pomocy, gdyż stanowi to przedmiot oddzielnej procedury wszczynanej wyłącznie na wniosek zainteresowanej strony. Argumentacja zażalenia nie odnosi się w ogóle do zasadności i wysokości należnego w sprawie wpisu, a tylko takie argumenty mogłyby skutecznie wpłynąć na uchylenie zaskarżonego zarządzenia. W konsekwencji stwierdzić należało, że zaskarżone zarządzenie w pełni odpowiada przepisom obowiązującego prawa. 2.4. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 i art. 198 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.