I FZ 32/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sylwester Marciniak, po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia T. sp. z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 listopada 2022 r. sygn. akt III SA/Wa 1575/20 odrzucające zażalenie w sprawie ze skargi T. sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 19 czerwca 2020 r., nr 1401-IOV-4.4103.214.2019.IZK w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od kwietnia do czerwca 2015 r. postanawia uchylić zaskarżone postanowienie. Sylwester Marciniak Sędzia NSA

I FZ 32/23 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 10 listopada 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 1575/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: sąd pierwszej instancji) odrzucił zażalenie T. sp. z o.o. w W. (dalej: skarżąca lub spółka) na postanowienie tego sądu z dnia 29 września 2022 r. w sprawie ze skargi spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 19 czerwca 2020 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od kwietnia do czerwca 2015 r. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że odpis postanowienia z dnia 29 września 2022 r. został pełnomocnikowi spółki doręczony w dniu 7 października 2022 r., natomiast przesyłka zawierająca zażalenie na to postanowienie została nadana w dniu 14 października 2022 r. Na przesyłce jako adresat został wskazany Naczelny Sąd Administracyjny. Naczelny Sąd Administracyjny przekazał zażalenie do sądu pierwszej instancji w dniu 21 października 2022 r. Sąd wskazał, że termin do wniesienia zażalenia – zgodnie z art. 194 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: p.p.s.a.) – upływał z dniem 14 października 2022 r., a z orzecznictwa wynika, że w razie skierowania zażalenia bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego (zamiast do sądu pierwszej instancji) za datę wniesienia zażalenia należy uznać datę przekazania pisma strony do wojewódzkiego sądu administracyjnego. W okolicznościach sprawy, wobec przekazania przez Naczelny Sąd Administracyjny zażalenia do sądu pierwszej instancji w dniu 21 października 2022 r., należało uznać, że doszło do uchybienia terminu z art. 194 § 2 p.p.s.a., a w konsekwencji zażalenie podlegało odrzuceniu. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik spółki wskazał, że przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stan faktyczny jest odmienny od rzeczywistego, a twierdzenia o niezachowaniu terminu są nieuprawnione. W dniu 14 października 2022 r. strona nadała w polskiej placówce pocztowej pismo zawierające zażalenie na postanowienie z dnia 22 września 2022 r. Adres wskazany na piśmie to ul. Jasna 2/4, 01-013 Warszawa, natomiast adresatem pisma był Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie z adnotacją: "Za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie". Pełnomocnik przedłożył kopię potwierdzenia nadania spornej przesyłki poleconej, gdzie jako adresat pisma poleconego wskazany został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ze wskazanym wyżej adresem. Pełnomocnik zaznaczył, że według uzyskanych przez niego informacji przesyłka, dla której zostało poświadczone potwierdzenie nadania ze wskazanym na nim adresem, doręczana jest na ten adres. Pełnomocnik wskazał, że nie chce spekulować na temat błędów w zakresie doręczania przesyłek, rekomenduje natomiast dokładne zapoznawanie się z treścią otrzymywanej korespondencji, w tym treścią adresu znajdującego się na kopercie. W uzupełnieniu braków formalnych zażalenia pełnomocnik spółki wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. W okolicznościach sprawy zażalenie na postanowienie z dnia 29 września 2022 r. zostało odrzucone jako wniesione z uchybieniem ustawowego terminu z art. 194 § 2 p.p.s.a. Nie jest sporne, że odpis postanowienia z dnia 29 września 2022 r. został prawidłowo doręczony w dniu 7 października 2022 r. ani to, że przesyłka zawierająca zażalenie została – z zachowaniem siedmiodniowego terminu – nadana w placówce Poczty Polskiej. Sporne natomiast jest to, czy przesyłka ta została prawidłowo doręczona Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. Decydująca dla przesądzenia tej kwestii jest treść koperty zawierającej zażalenie. Z akt sprawy wynika, że jako adresat przesyłki nadanej w dniu 14 października 2022 r. wskazany został "Naczelny Sąd Administracyjny za pośrednictwem W.S.A. w Warszawie", a podany adres to "ul. Jasna 2/4 00-013 Warszawa". Niewątpliwie jest to błędny sposób adresowania kopert, czym innym jest bowiem wnoszenie pisma procesowego do sądu (dla której to czynności użycie powyższej formuły – na samym piśmie – jest typowe i poprawne), czym innym adresowanie koperty na potrzeby fizycznego doręczenia pisma do właściwej instytucji. Pełnomocnik spółki (lub osoba przez niego upoważniona) wskazał na kopercie dane adresowe w sposób, który mógł wprowadzić w błąd zarówno pracowników poczty, jak i pracowników sądu. W konwencji wpisywania danych adresowych na kopercie w pierwszej linii adresowej wpisywana jest pełna nazwa adresata (imię i nazwisko w przypadku osób fizycznych) – na analizowanej kopercie w pierwszej linii adresowej bezsprzecznie wskazany został "Naczelny Sąd Administracyjny". Z oczywistych względów Naczelny Sąd Administracyjny jest instytucją będącą adresatem wielu przesyłek pocztowych, stąd samo wskazanie na ten Sąd będzie dla pracowników operatora pocztowego obsługujących teren, na którym znajduje Sąd, informacją wystarczającą do doręczenia przesyłki do Naczelnego Sądu Administracyjnego, tj. nie będzie konieczne kierowanie się adresem wskazanym przez nadawcę. Określone reguły poprawnego adresowania przesyłek – niewątpliwie w sprawie naruszone przez pełnomocnika spółki – zapewniają szybką i sprawną obsługę korespondencji, w tym zwłaszcza prawidłowe sortowanie przesyłek w placówkach pocztowych. To właśnie w odbiorczej placówce pocztowej przesyłka z dnia 14 października 2022 r. została przeznaczona do doręczenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdyż to ten Sąd został wskazany jako adresat przesyłki. Należy zatem stwierdzić, że bezspornie działanie osoby adresującej kopertę (pełnomocnika lub osoby przez niego upoważnionej) przyczyniło się do błędnego doręczenia przesyłki. Stąd też nie na miejscu są uwagi pełnomocnika spółki, który "rekomenduje" Sądowi dokładne zapoznawanie się z treścią kopert. Niemniej trzeba mieć na względzie, że trafnie autor zażalenia wskazuje, że adres podany na kopercie to ul. Jasna 2/4, siedziba Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, nie ul. Gabriela Piotra Boduena 3/5, pod którym mieści się Naczelny Sąd Administracyjny. Całość informacji podanych na kopercie potwierdza, że intencją nadawcy (choć była to intencja zrealizowania niestarannie) było przesłanie przesyłki do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a zatem sądu właściwego do fizycznego otrzymania zażalenia na postanowienie z dnia 29 września 2022 r. W takiej sytuacji należy uznać, że oddanie pisma w dniu 14 października 2022 r. w placówce Poczty Polskiej ze wskazaniem na kopercie adresu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest równoznaczne z wniesieniem we wskazanym dniu zażalenia do tego właśnie sądu. Skoro tak, to zażalenie zostało wniesione w ustawowym siedmiodniowym terminie, a jego odrzucenie jest niezgodne z art. 194 § 2 i art. 178 p.p.s.a. Końcowo, odnosząc się do wniosku pełnomocnika spółki o zmianę zaskarżonego postanowienia, należy wskazać, że w ramach niniejszego postępowania zażaleniowego niemożliwe jest rozpoznanie merytoryczne zażalenia na postanowienie z dnia 29 września 2022 r. (zażalenia na różne postanowienia podlegają odrębnej rejestracji i są rozpoznawane w osobnych postępowaniach zażaleniowych). Z akt sprawy wynika też, że z powodu odrzucenia tego zażalenia jako spóźnionego sąd pierwszej instancji nie dokonał czynności wstępnych, które należą do jego obowiązków po otrzymaniu zażalenia (jak np. sprawdzenie, czy zażalenie nie zawiera braków formalnych lub fiskalnych, jak też doręczenie zażalenia organowi podatkowemu). Dopiero po skutecznym wykonaniu niezbędnych czynności w tym zakresie możliwe jest nadanie biegu zażaleniu, tj. przekazanie go do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Stąd niemożliwe było zrealizowanie wniosku procesowego spółki o zmianę zaskarżonego postanowienia. Ze wskazanych przyczyn, działając na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie. Sylwester Marciniak Sędzia NSA