I FZ 318/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Sędzia NSA Barbara Wasilewska, , , po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Gminy D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 czerwca 2014 r. sygn. akt I SA/Łd 652/14 zawieszające postępowanie sądowe w sprawie ze skargi Gminy D. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 20 lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia uchylić zaskarżone postanowienie.

Postanowieniem z dnia 13 czerwca 2014 roku, sygn. akt I SA/Łd 652/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zawiesił postępowanie sądowe w sprawie ze skargi Gminy D. (zwaną w dalszej części uzasadnienia "Gminą") na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 20 lutego 2014 roku w przedmiocie podatku od towarów i usług. Sąd wskazał, że Gmina wystąpiła z wnioskiem o wydanie indywidualnej interpretacji dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia tego podatku w związku z budową i modernizacją gminnej infrastruktury wodno-kanalizacyjnej. W uzasadnieniu wyjaśniła, że w trakcie realizacji inwestycji poniosła wydatki na zakup towarów i usług i dotychczas nie odliczyła podatku naliczonego wynikającego z faktur zakupowych. Wskazała też, że z momentem zakończenia poszczególnych projektów, sukcesywnie przekazywała do nieodpłatnego używania powstałe elementy infrastruktury na rzecz Zakładu Usług Komunalnych w D., który jest samorządowym zakładem budżetowym. Zakład ten jest zarejestrowanym podatnikiem VAT i składa deklaracje, w których wykazuje sprzedaż opodatkowaną z tytułu dostawy wody i odbioru ścieków. Gmina zapytała, czy ma prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących nabycie towarów i usług związanych z inwestycją, która została przekazana do gminnego zakładu budżetowego i jest przez niego wykorzystywana do sprzedaży opodatkowanej. W ocenie wnioskodawczyni, może ona skorzystać z takiego prawa. Sąd przypomniał następnie, że w skardze na wydaną interpretację, w której organ uznał stanowisko Gminy za nieprawidłowe, strona argumentowała m.in., że działalność samorządowego zakładu budżetowego jest kontynuacją działalności Gminy, a podmiot ten jest jedynie narzędziem, za pomocą którego Gmina realizuje nałożone na nią obowiązki. W ocenie Sądu I instancji tak zakreślony problem będący przedmiotem interpretacji, bezpośrednio wiąże się z zagadnieniem zawartym w pytaniu prejudycjalnym Naczelnego Sądu Administracyjnego (postanowienie z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt I FSK 311/12) i ewentualna odpowiedź Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej "TSUE") na zadane pytanie będzie miała istotne znaczenie dla kierunku rozstrzygnięcia sprawy. W pytaniu tym wskazano bowiem, że uchwałą NSA z dnia 24 czerwca 2013 r., sygn. I FPS 1/13, przesądzono, że na gruncie krajowych regulacji dotyczących VAT gminna jednostka budżetowa nie jest podatnikiem VAT z uwagi na brak cechy samodzielności prowadzonej działalności gospodarczej. W ocenie Sądu I instancji NSA za niejasne uznał jednak nadal to, czy na gruncie prawa unijnego cecha taka jest zawsze konieczna w odniesieniu do podmiotów prawa publicznego dokonujących czynności mieszczących się w sferze VAT. Sąd I instancji argumentował, że w pytaniu podkreślono, że rozstrzygnięcie tej kwestii ma istotne znaczenie dla modelu opodatkowania podatkiem od towarów i usług innych podmiotów prawa publicznego dokonujących czynności w sferze VAT. W złożonym zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik Spółki zwrócił się o jego uchylenie w całości. Zdaniem strony skarżącej pytanie prejudycjalne skierowane przez NSA do TSUE nie dotyczyło sytuacji zakładów budżetowych, lecz jednostek budżetowych. Ponadto wskazano, że nawet gdyby przyjąć, że obejmowało ono również gminne zakłady budżetowe – to orzeczenie TSUE nie będzie miało żadnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy ze skargi Gminy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zawieszenie postępowania określone w art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwaną dalej "P.p.s.a.", ma charakter fakultatywny, bowiem ocena jego zasadności pozostawiona została uznaniu sądu, który wydając postanowienie w tej kwestii powinien rozważyć, czy w danym przypadku celowe jest wstrzymanie biegu sprawy. Fakultatywność zawieszenia nie oznacza jednak dowolności działania sądu w tej merze. Konieczna jest bowiem ocena, czy rozstrzygnięcie kwestii, z uwagi na którą następuje zawieszenie, będzie miało wpływ na wynik sprawy zawieszanej. Nie chodzi przy tym jedynie o wpływ rzeczywisty, ale również o wpływ potencjalny, który na danym etapie nie jest jeszcze wiadomy, ale występuje prawdopodobieństwo istotnej wagi tego wpływu na rozpatrywaną sprawę (zob. postanowienie NSA z dnia 23 maja 2014 , sygn. akt I FZ 138/14, dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). Oceniając opisaną we wniosku sytuację strony skarżącej w świetle problemu nakreślonego pytaniem prejudycjalnym zawartym w postanowieniu z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt I FSK 311/12, nie można zgodzić się ze stanowiskiem zawartym w zaskarżonym postanowieniu, że zadane pytanie mogło obejmować w sposób bezpośredni, czy nawet potencjalny niniejszą sprawę. Sąd I instancji, uzasadniając swoje stanowisko, wskazał, że w uchwale NSA z dnia 24 czerwca 2013 r., sygn. I FPS 1/13, przesądzono, że na gruncie krajowych regulacji dotyczących VAT gminna jednostka budżetowa nie jest podatnikiem VAT, niemniej jednak błędnie przyjął, że postanowienie z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt I FSK 311/12, obejmowało swoim zakresem, podobnie jak w uchwale, również samorządowe zakłady budżetowe. Brak uwzględnienia samorządowych zakładów budżetowych w treści pytania prejudycjalnego wynika wprost z postawionego w postanowieniu tym pytania, a także z jego uzasadnienia. Nie wnikając przy tym w problem czy to Gminie, czy też jej zakładowi budżetowemu będzie lub nie będzie przysługiwać prawo do zwrotu podatku naliczonego, gdyż rozważania w tym zakresie mogłyby stanowić swoisty "przedsąd" przed właściwym rozpoznaniem sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny uznał żądanie strony skarżącej za zasadne, stąd też, na podstawie art. 185 § 1 w związku art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.