I FZ 317/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Arkadiusz Cudak (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 6 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia D. Z. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 sierpnia 2016 r. sygn. akt I SA/Lu 691/16 w zakresie wpisu od skargi w sprawie ze skargi D. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 4 czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia rozwiązanej spółce cywilnej kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy oraz do zwrotu na rachunek bankowy odpowiednio za I i II kwartał 2014 r. oraz orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłych wspólników spółki za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za II kwartał 2014 r. wraz z odsetkami postanawia oddalić zażalenie.

W dniu 8 lipca 2016 r. D. Z. (dalej: strona lub skarżąca) wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. (dalej: Dyrektor Izby Skarbowej) z dnia 4 czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia rozwiązanej spółce cywilnej A. (dalej: spółka) nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy oraz do zwrotu na rachunek bankowy odpowiednio za I i II kwartał 2014 r. oraz orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłych wspólników spółki za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za II kwartał 2014 r. wraz z odsetkami za zwłokę. W skardze nie wskazano wartości przedmiotu zaskarżenia, przy jednoczesnym uiszczeniu wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł. Po wyjaśnieniu z udziałem skarżącej, że wartość przedmiotu zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie wynosi 78.819 zł, Przewodniczący Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie (dalej: Przewodniczący Wydziału), zarządzeniem z dnia 29 sierpnia 2016 r., sygn. akt I SA/Lu 691/16, wydanym na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej: "p.p.s.a.", wezwał pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi w wysokości obliczonej stosownie do § 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), dalej: "rozporządzenie". Skarżąca uczyniła zadość przedmiotowemu wezwaniu. Mimo to złożyła zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 29 sierpnia 2016 r., w którym zarzuciła: – naruszenie przepisu § 1 pkt 3 rozporządzenia, – błąd poprzez niezastosowanie przepisu § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia, który w sprawie powinien mieć zastosowanie, – pobieranie wpisu dwa razy od tej samej sprawy, ponieważ decyzja administracyjna wymierzająca zobowiązanie podatkowe została skierowana solidarnie do dwóch osób, stąd sprawa powinna być rozpatrywana jako jedna, a nie dwie odrębne, – naruszenie przepisu art. 231 p.p.s.a., poprzez uznanie, że w sprawie przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna. Skoro w przedmiotowej sprawie przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna, to od skargi należy pobierać wpis stały. W kontekście tak sformułowanych zarzutów strona wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przystępując do oceny zasadności zażalenia wskazać należy, że kwestię kosztów postępowania przed sądami administracyjnymi regulują przepisy Działu V p.p.s.a. oraz wydane na podstawie dyspozycji art. 233 tejże ustawy rozporządzenie Rady Ministrów. Zgodnie z art. 215 § 1 p.p.s.a. w każdym piśmie wszczynającym postępowanie sądowe w danej instancji należy podać wartość przedmiotu zaskarżenia, jeżeli od tej wartości zależy wysokość opłaty. Ponadto w myśl art. 216 cytowanej ustawy jeżeli przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, stanowi ona wartość przedmiotu zaskarżenia. Od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały (art. 230 p.p.s.a.). Wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W innych sprawach pobiera się wpis stały (art. 231 p.p.s.a.). Zgodnie zaś z § 1 zdanie pierwsze rozporządzenia wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem. Mając na uwadze tak zakreślone ramy prawne Sąd rozpoznający zażalenie zauważa, iż skarżąca kwestionuje w nim po pierwsze - prawidłowość stanowiska Sądu pierwszej instancji (Przewodniczącego Wydziału) w zakresie przedmiotu zaskarżenia (czy jest to należność pieniężna, czy też nie) i będącą konsekwencją tego stanowiska prawidłowość ustalenia wpisu od skargi (stosunkowy, czy stały), a po drugie - zasadność wielokrotnego pobierania wpisu od skargi w sytuacji, gdy przedmiotem zaskarżenia jest jedna decyzja organu administracji, skierowana do kilku stron, z których każda (lub kilka) wnosi skargę. Odnosząc się zatem w pierwszej kolejności do kwestii dotyczącej wyjaśnienia, co jest przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny uznaje za zasadne wskazać, że w sprawach podatkowych należności pieniężne są przedmiotem zaskarżenia tylko w przypadku skargi na decyzje dotyczące wymiaru (określenia lub ustalenia) podatku, nadpłaty, a także kwoty zwrotu podatku lub kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U z 2004 r., Nr 54, poz. 535, ze zm.). We wszystkich innych sprawach pobiera się wpis stały. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej, utrzymująca w mocy decyzję pierwszo-instancyjną, w której zawarto łącznie dwa rozstrzygnięcia, tj.: określono zlikwidowanej spółce cywilnej (wspólnikiem której była skarżąca) prawidłowy sposób rozliczenia z tytułu podatku od towarów i usług za I i II kwartał 2014 r. oraz orzeczono wobec skarżącej - jako byłego wspólnika zlikwidowanej spółki - o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe tej spółki. Sporna decyzja organu podatkowego nie ogranicza się zatem tylko do orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej. Wskazać bowiem należy, że w świetle art. 115 § 1 - 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j.: z 2012 r., poz. 749, ze zm.), dalej: O.p. określenie wysokości zobowiązania podatkowego rozwiązanej spółki cywilnej z tytułu podatku od towarów i usług może nastąpić tylko w postępowaniu dotyczącym odpowiedzialności osób trzecich, w którym uczestniczą byli wspólnicy spółki cywilnej, a postępowanie to powinno być zwieńczone wydaniem decyzji na podstawie ww. przepisów oraz art. 108 § 1 O.p. o odpowiedzialności solidarnej wskazanych z imienia i nazwiska byłych wspólników za określone co do wielkości za dany okres rozliczeniowy zaległości podatkowe rozwiązanej spółki cywilnej. Nie ulega w związku z tym wątpliwości, że decyzja taka, jak zaskarżona w przedmiotowej sprawie, w sposób bezpośredni wiąże się z należnością pieniężną, tj. konkretnie wskazaną (określoną) kwotą zobowiązania podatkowego (nadwyżki podatku naliczonego nad należnym), a dodatkowo orzeka o odpowiedzialności osób trzecich - byłych wspólników spółki cywilnej - za zaległości podatkowe spółki. Tym samym, mając na uwadze treść art. 231 p.p.s.a., należy uznać, że przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest należność pieniężna, toteż właściwy jest w niej wpis stosunkowy (jak prawidłowo przyjął Przewodniczący Wydziału), a nie stały (jak uważa skarżąca). Stanowisko aprobujące prawidłowość przedstawionego powyżej rozumowania jest co do zasady akceptowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. postanowienia NSA: z dnia 24 stycznia 2012 r., I FZ 521/11, z dnia 13 lutego 2013 r., I FSK 1764/12, z dnia 9 stycznia 2014 r., I FZ 470/13, CBOSA). Ponadto - jak już zauważono we wcześniejszej części uzasadnienia niniejszego postanowienia - wpis stosunkowy jest determinowany ściśle wartością przedmiotu zaskarżenia. W rozpoznawanej sprawie zarówno skarżąca (po uprzednim wezwaniu przez Sąd pierwszej instancji), jak i organ podatkowy określili zgodnie tę wartość na kwotę 78.819 zł, co powoduje, że wpis od skargi wynosi 2% tej kwoty (§ 1 pkt 3 rozporządzenia), tj. po odpowiednim zaokrągleniu 1577 zł. Skoro skarżąca wraz ze skargą uiściła wpis w niepełnej wysokości (500 zł), zasadnie Przewodniczący Wydziału wezwał ją do uzupełnienia tego wpisu. Przechodząc zaś do drugiej podniesionej w zażaleniu kwestii, sprowadzającej się do zarzutu nieuprawnionego dwukrotnego pobrania wpisu od skargi na decyzję organu podatkowego, co zdaniem strony jest przejawem nadmiernego fiskalizmu, Naczelny Sad Administracyjny stwierdza, iż jest on chybiony. Jak już wskazano na wstępie, wpis od skargi pobiera się od każdego pisma wszczynającego postępowanie w danej instancji. Do tego rodzaju pism przepisy p.p.s.a. zaliczają m. in. skargę (art. 230 § 2 p.p.s.a.). Z treści zażalenia wynika, że decyzja stanowiąca w rozpoznawanej sprawie przedmiot skargi do Sądu pierwszej instancji została zaskarżona również przez drugiego ze wspólników rozwiązanej spółki cywilnej. Podkreślenia wymaga jednak, że skarga wniesiona przez drugiego byłego wspólnika spółki wszczęła odrębne od zainicjowanego przez stronę postępowanie sądowo-administracyjne, a zatem podlega opisanej w p.p.s.a. procedurze niezależnie od działań podejmowanych w sprawie zawisłej aktualnie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W opisanej sytuacji mamy zatem do czynienia z dwiema odrębnymi sprawami administracyjnymi, które mają wprawdzie ten sam zakres przedmiotowy (decyzja Dyrektora Izby Skarbowej), ale inny zakres podmiotowy (strona oraz drugi ze wspólników rozwiązanej spółki cywilnej). Każda z tych spraw, stosownie do art. 220 § 1 zdanie 1 p.p.s.a. musi być odrębnie opłacona, ażeby można było nadać jej dalszy bieg. W świetle powyższych rozważań zarzuty zażalenia należało uznać za bezzasadne, skutkiem czego Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 oraz art. 198 p.p.s.a - orzekł jak w sentencji.