I FZ 315/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwester Golec po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 kwietnia 2022 r., sygn. akt I SA/Kr 115/22 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 17 listopada 2021 r., nr 1201-IOP2-1.4103.39.2020.46 w przedmiocie podatku od towarów i usług za IV kwartał 2016 r., styczeń – kwiecień 2017 r. postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2022 r., sygn. akt I SA/Kr 115/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę B. Sp. z o.o. z siedzibą w K. (powoływanej dalej jako: skarżąca spółka) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 17 listopada 2021 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za IV kwartał 2016 r., styczeń – kwiecień 2017 r. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że skarżąca spółka pismem z 13 grudnia 2021 r. wniosła do WSA w Krakowie skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 17 listopada 2021 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za IV kwartał 2016 r., styczeń - kwiecień 2017 r. Zarządzeniem z 2 lutego 2022 r. pełnomocnik skarżącej spółki został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi przez przedłożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego sposób reprezentacji strony skarżącej np. z KRS - w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Doręczenie przesyłki nastąpiło 8 lutego 2022 r. Wyznaczony termin upłynął bezskutecznie 15 lutego 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z 20 kwietnia 2022 r. odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 P.p.s.a. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, powoływanej dalej jako ,,P.p.s.a."). Sąd wskazał, że w rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżącej spółki został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi przez przedłożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego sposób reprezentacji strony skarżącej np. KRS - w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Pomimo upływu terminu nie przedłożono stosownych dokumentów, a zatem brak formalny skargi nie został uzupełniony. Na powyższe postanowienie skarżąca spółka wniosła zażalenie, w którym zarzuciła sądowi pierwszej instancji błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że skarżąca spółka została wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi zarządzeniem z 2 lutego 2022 r., w sytuacji w której zarządzenie to nie zostało doręczone. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że sąd nieprawidłowo ustalił, że zarządzeniem z 2 lutego 2022 r. pełnomocnik skarżącej spółki został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi, a wezwanie to doręczone zostało pełnomocnikowi skarżącej spółki 8 lutego 2022 r. W rzeczywistości w kopercie adresowanej z sądu znajdowało się pismo "doręczenie odpisu odpowiedzi na skargę" z 3 lutego 2022 r., oraz odpis odpowiedzi na skargę. Pełnomocnik skarżącej spółki zaznaczył, że po otrzymaniu postanowienia z 20 kwietnia 2022 r. w przedmiocie odrzucenia skargi, jego sekretarka K. S. podjęła poszukiwania zarządzenia z 2 lutego 2022 r. Takiego zarządzenia nie odnaleziono. Ponadto, pełnomocnik skarżącej spółki 11 lutego 2022 r. przeglądał akta sprawy i pokazał swojemu pracownikowi przedmiotowe wezwanie. Pracownik oświadczył, że wezwanie to nie wpłynęło do kancelarii. Nie zalegało ono również w aktach podręcznych pełnomocnika skarżącej spółki. W związku z powyższym, skarżąca spółka wniosła o uchylenie postanowienia w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Podstawę odrzucenia skargi w rozpoznawanej sprawie stanowił art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Sąd pierwszej instancji przyjął, że skarżąca spółka została zobowiązana, prawidłowo doręczonym wezwaniem z 2 lutego 2022 r., do złożenia do akt sprawy odpisu z KRS, z którego wynikać będzie umocowanie do jej reprezentowania, i zobowiązaniu temu nie uczyniła zadość. Skarżąca spółka w zażaleniu kwestionuje zaś prawidłowość doręczenia powyższego wezwania. Skarżąca spółka jest osobą prawną, mającą formę organizacyjną spółki prawa handlowego. Zgodnie treścią z art. 28 § 1 P.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Stosownie do art. 29 P.p.s.a. przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Z brzmienia powołanego przepisu wynika, że wykazanie umocowania w postępowaniu przed sądem należy do obowiązków osób wymienionych w art. 29 P.p.s.a. i nie mogą one być zastępowane w realizacji tego obowiązku przez sąd (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 stycznia 2015 r., sygn. akt I FSK 2007/14 oraz z 28 maja 2015 r., sygn. akt I FSK 823/15 r.; opubl., CBOSA). Ponadto, zgodnie z treścią art. 34 P.p.s.a. strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Jeżeli strona decyduje się uczestniczyć w postępowaniu sądowoadministracyjnym za pośrednictwem pełnomocnika, pełnomocnik ten jest obowiązany przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa (art. 37 § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a.). W świetle powołanych powyżej przepisów należy stwierdzić, że w sytuacji, gdy za pośrednictwem pełnomocnika w postępowaniu sądowym działa strona będąca podmiotem innym, niż osoba fizyczna (tj. osobą prawną lub jednostką organizacyjną niemającą osobowości prawnej), wraz z dokumentem pełnomocnictwa należy wykazać umocowanie osób, które go udzieliły, do reprezentowania strony skarżącej. Nienależyte udokumentowanie stosunku pełnomocnictwa stanowi brak formalny pisma procesowego (tu: skargi) uniemożliwiający nadanie mu dalszego biegu, usuwalny w trybie i terminie określonym w art. 49 § 1 P.p.s.a. W myśl tego przepisu jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej (w przypadku skargi przepisy P.p.s.a. przewidują rygor w postaci odrzucenia tego pisma procesowego). Ustawodawca zobligował w ten sposób sąd do wzywania strony do uzupełnienia pisma, jeśli nie może ono otrzymać biegu wskutek niezachowania warunków formalnych. Pełnomocnik skarżącej spółki uważa, że przesyłka z 3 lutego 2022 r. nie zawierała ww. wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi. Konsekwencją czego jest brak przesłanki do jej odrzucenia w postaci nieusunięcia braku formalnego skargi, pomimo wezwania do tego przez sąd. Zasadą jest, że sąd wydaje rozstrzygnięcie na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 zd. 1 P.p.s.a.). Wynika z tego, że podstawą ustaleń sądu w zakresie przebiegu czynności procesowych mających miejsce w trakcie prowadzonego postępowania przed sądami administracyjnymi są prowadzone akta sądowe. Z akt sądowych niniejszej sprawy wynika, że zarządzeniem z 2 lutego 2022 r. skarżąca spółka za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika została wezwana do usunięcia braków formalnej skargi w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia przez złożenie stosownego dokumentu określającego sposób reprezentowania strony skarżącej (KRS) pod rygorem odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Przedmiotowe wezwanie zostało odebrane 8 lutego 2022 r. przez pełnomocnika skarżącej spółki (ZPO k. 31). Wyznaczony termin upłynął bezskutecznie 15 lutego 2022 r. Na zarządzeniu z 2 lutego 2022 r. znajduje się adnotacja, że zarządzenie zostało wykonane 3 lutego 2022 r. Doręczenie tego zarządzenia dokumentuje też k. 30 będąca pismem z 3 lutego 2022 r. W treści powyższego pisma znajduje się wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi przez złożenie dokumentu określającego sposób reprezentowania strony skarżącej (informacja z KRS). W wezwaniu tym zakreślono termin 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Na wezwaniu tym znajduje się adnotacja przekazano do biura podawczego 3 lutego 2022 r. Ww. dokumenty są podpisane przez pracownika sekretariatu sądu. Zwrotne potwierdzenie odbioru ww. wezwania znajduje się na k. 31 akt. Dokument ten zawierał określenie rodzaju przesyłanego pisma tj. wezwanie do wykazania sposobu reprezentacji i odpis odpowiedzi na skargę oraz został opatrzony własnoręcznym podpisem pełnomocnika spółki skarżącej. Pełnomocnik nie zgłosił rozbieżności pomiędzy treścią potwierdzenia odbioru, a zawartością pokwitowanej przesyłki. Z uzasadnienia zażalenia wynika, że pełnomocnik skarżącej spółki przeglądał akta sprawy 11 lutego 2022 r. i dostrzegł ww. zarządzenie. Pomimo tego nie zgłosił braku doręczenia zarządzenia. Wobec powyższego należało stwierdzić, że w sprawie nie wykazano, że doręczenie ww. zarządzenia nie nastąpiło 8 lutego 2022 r. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny uważa, że w okolicznościach tej sprawy za niezasadne należy uznać stanowisko pełnomocnika skarżącej spółki, że zarządzenie z 2 lutego 2022 r. wzywające do złożenia dokumentu określającego sposób reprezentowania strony skarżącej (informacja z KRS) nie zostało jemu skutecznie doręczone w korespondencji przesłanej do niego 3 lutego 2022 r. a odebranej 8 lutego 2022 r. W tym stanie rzeczy należało uznać, że sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że wyznaczony termin upłynął bezskutecznie 15 lutego 2022 r. W związku z niezłożeniem stosownego dokumentu określającego sposób reprezentowania skarżącej spółki (KRS) przez pełnomocnika skarżącej spółki, sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował przyjęty rygor i odrzucił skargę. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.