I FZ 304/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA: Izabela Najda-Ossowska, , po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 2244/22 w zakresie odmowy wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 24 sierpnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2019 r. i 2020 r. oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 19 października 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 2244/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił A.K. (Strona/Skarżący) wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (Organ) z 24 sierpnia 2022 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2019 r. i 2020 r. Sąd pierwszej instancji, uzasadniając motywy swojego rozstrzygnięcia, wskazał, że Strona w skardze na opisaną decyzję Organu zawarła wniosek o wstrzymanie jej wykonania. Argumentując wniosek Skarżący podał, że wykonanie kwestionowanej decyzji w całości może spowodować trudne do odwrócenia skutki w zakresie utraty składników majątku i dramatycznego pogorszenia jej indywidualnej sytuacji poprzez sprzedaż majątku osobistego, zaciągnięcie pożyczek. Zdaniem Sądu argumentacja Strony nie dała podstaw do uznania, że w sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. WSA w Warszawie stwierdził, że wobec tego, iż Skarżący nie przedłożył z wnioskiem szczegółowej dokumentacji, która obrazowałaby okoliczności powołane w tymże wniosku jako przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania decyzji, w szczególności dokumentacji dotyczącej sytuacji finansowej Skarżącego, nie można przyjąć, że wykazał on zasadność udzielenia jej ochrony tymczasowej przewidzianej w art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: P.p.s.a.). W złożonym zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżący, podniósł zarzut naruszenia art. 61 § 3 P.p.s.a. polegającego na niewłaściwym zastosowaniu i zaniechaniu przez Sąd pierwszej instancji pełnej oceny akt sprawy i wniosku. W oparciu o powyższy zarzut wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i orzeczenie o wstrzymaniu wykonania decyzji. Do zażalenia Skarżący załączył szereg dokumentów potwierdzających jego sytuację finansową, w tym wydruki z rachunków bankowych, dokumentację medyczną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podkreślić, że przedmiotem niniejszego postępowania zażaleniowego jest dokonanie oceny, czy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo zastosował art. 61 § 3 P.p.s.a., nie uwzględniając wniosku Skarżącego o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 24 sierpnia 2022 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2019 r. i 2020 r. W świetle art. 61 § 3 P.p.s.a. instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 powołanej ustawy, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek wykazania okoliczności stanowiących podstawę wstrzymania wykonania decyzji spoczywa na wnioskodawcy. Z treści powołanych na wstępie przepisów wynika, że uruchomienie postępowania wpadkowego w tym przedmiocie następuje dopiero po zasygnalizowaniu we wniosku, składanym przez Stronę, wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skoro zaś to Strona jest inicjatorem postępowania w tym przedmiocie, to na niej spoczywa obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonej decyzji jest uzasadnione. Twierdzenia te powinny zaś zostać poparte stosownymi dokumentami. Do oceny zasadności wniosku konieczne jest dysponowanie aktualnymi danymi o stanie majątkowym wnioskodawcy. W interesie Strony leży zatem takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Istotne jest więc aby okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zostały należycie uzasadnione i wykazane przez Stronę, gdyż rola sądu sprowadza się jedynie do weryfikacji złożonych oświadczeń. Mając powyższe na uwadze, według Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji nie miał uzasadnionych podstawy, aby wniosek uwzględnić. Jak bowiem trafnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Skarżący nie sprecyzował, na czym polega niebezpieczeństwo powstania przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a., nie udokumentował wniosku, a brak możliwości oceny sytuacji finansowej uniemożliwia ocenę rzeczywistych skutków wykonania decyzji. W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji w przedmiocie ustalenia Skarżącemu zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2019 r. i 2020 r. w wysokości 18.117 zł. WSA uznał, że wniosek ten nie mógł zostać uwzględniony, ponieważ Skarżący nie przedstawił dokumentów, które obrazowałyby jego sytuację majątkową, finansową i rodzinną i pozwalały na ocenę, czy wykonanie zaskarżonej decyzji (wyegzekwowanie powyższej kwoty) może doprowadzić do wyrządzenia Skarżącemu znacznej szkody lub doprowadzi do trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko WSA, że we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Skarżący nie uprawdopodobnił, że wykonanie tej decyzji spowoduje szkodę, którą w przypadku Skarżącego można by uznać za znaczną lub doprowadzi do skutku, który byłby trudny do odwrócenia w razie ewentualnego późniejszego uwzględniania skargi. Twierdzenia Skarżącego zamieszczone we wniosku nie zostały bowiem poparte żadną dokumentacją, która obrazowałaby jego sytuację majątkową. Bez porównania wielkości majątku i dochodów Skarżącego - WSA nie mógł ocenić, czy zapłata kwoty 18.117 zł przed zakończeniem kontroli sądowoadministracyjnej może doprowadzić do znacznej szkody w majątku Skarżącego albo wywołać skutki, które byłyby trudne do odwrócenia w przypadku, gdyby skarga Skarżącego została uwzględniona przez sąd administracyjny. Skarżący w zażaleniu rozwinął swoją argumentację na poparcie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i dołączył szereg dokumentów. Niemniej jednak działanie to nie mogło doprowadzić do uchylenia postanowienia WSA. Na ocenę Naczelnego Sądu Administracyjnego w zakresie prawidłowości zaskarżonego postanowienia Sądu pierwszej instancji nie ma przy tym wpływu zawarta w zażaleniu dodatkowa argumentacja odnośnie okoliczności przywołanych we wniosku na poparcie żądania w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz nadesłane z zażaleniem dokumenty obrazujące sytuację finansową i możliwości płatnicze Skarżącego. Zażalenie nie jest środkiem służącym do uzupełniania złożonego w sprawie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Służy ono zainicjowaniu kontroli legalności tego orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można w nim przedstawiać nowej argumentacji oraz załączać do niego obszernego materiału dowodowego, które miałyby wspierać bezpośrednio wniosek oddalony w pierwszej instancji postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż kontrola rozstrzygnięcia, na które wniesiono zażalenie, nie polega na ponownym rozpatrzeniu wniosku, lecz na sprawdzeniu, czy zasadnie - zgodnie z prawem i wymogami racjonalności oraz doświadczenia życiowego - oceniono, że wniosek o takiej a nie innej treści nie może być uwzględniony. Możliwość podnoszenia w postępowaniu zażaleniowym nowych argumentów i przedstawiania nowych dowodów na poparcie wniosku zaprzecza funkcji kontrolnej Naczelnego Sądu Administracyjnego, który stałby się podmiotem ponownie oceniającym wniosek. Jednocześnie należy zauważyć, że sąd ma prawną możliwość zmiany bądź uchylenia w każdym czasie, z urzędu lub na żądanie skarżącego, własnego postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania aktu, w sytuacji wykazania zmiany okoliczności, które warunkowały jego podjęcie. Mając na względzie powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.