I FZ 3/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Łoboda po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 8 listopada 2023 r., sygn. akt I SA/Bd 281/23 w przedmiocie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi S. J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 20 stycznia 2023 r., nr 0401-IOV1.4103.34.2022 w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2020 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 8 listopada 2023 r., sygn. akt I SA/Bd 281/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił wniosek S. J. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 20 stycznia 2023 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2020 r. Sąd stwierdził, że skarżąca nie dochowała wskazanego w art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej - "p.p.s.a.") siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku, liczonego od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że z akt administracyjnych sprawy wynika, że zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 20 stycznia 2023 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2020 r. została po podwójnym awizowaniu doręczona pełnomocnikowi skarżącej, K. O., w trybie zastępczym, tj. art. 150 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, z dniem 6 lutego 2023 r. Wnioskiem z dnia 15 kwietnia 2023 r. pełnomocnik strony wystąpił o wydanie kopii zaskarżonej decyzji. Organ przy piśmie z dnia 18 kwietnia 2023 r. przesłał stronie kopię decyzji. Z Urzędowego Poświadczenia Doręczenia wynika, że kopia decyzji została doręczona K. O. w dniu 25 kwietnia 2023 r. Okoliczności tych nie kwestionuje skarżąca, która wskazuje, że o fakcie doręczenia wspomnianej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy dowiedziała się w rozmowie telefonicznej z referentem w Izbie Skarbowej. Strona jednoznacznie wskazuje, że z zaskarżoną decyzją zaznajomiła się w dniu 25 kwietnia 2023 r. Z kolei z akt sądowych wynika, że skarżąca skargę wniosła w dniu 12 maja 2023 r., natomiast wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został wniesiony dopiero w dniu 6 lipca 2023 r. W tych okolicznościach Sąd uznał, że - przyjmując termin najkorzystniejszy dla skarżącej - przyczyna uchybienia terminu, o której mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a., ustała z dniem 25 kwietnia 2023 r., w którym to dniu skarżąca zapoznała się z treścią decyzji, datą jej wydania (20 stycznia 2023 r.) oraz przysługującymi jej uprawnieniami związanymi z zaskarżeniem decyzji, o których strona została poinformowana w pouczeniu. Na powyższe postanowienie S. J. złożyła zażalenie, wnosząc o jego uchylenie w całości i nadanie biegu wnioskowi o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 20 stycznia 2023 r. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 88 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w przedmiotowej sprawie, które przesądziło o treści kwestionowanego orzeczenia, a skutkowało odrzuceniem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, w sytuacji gdy strona, niebędąca profesjonalnym pełnomocnikiem, podejmowała wszystkie czynności w niniejszej sprawie z zachowaniem ogólnych terminów przewidzianych przepisami prawa, jak również złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi - z zachowaniem siedmiodniowego terminu - niezwłocznie po tym, jak uzyskała wiedzę o istnieniu tej instytucji prawa procesowego z treści decyzji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 30 czerwca 2023 roku o odrzuceniu skargi administracyjnej, co przesądzało o tym, z uwzględnieniem słusznego interesu strony postępowania, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi administracyjnej nie był spóźniony i wymagał nadania mu biegu oraz merytorycznego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Stosownie do art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Natomiast w myśl art. 88 zd. 1 p.p.s.a., spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo odrzucił wniosek S. J. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 20 stycznia 2023 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2020 r., uznając, że został on złożony po upływie terminu określonego w art. 87 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że przyczyna uchybienia terminu ustała najpóźniej 25 kwietnia 2023 r., tj. w dniu, w którym skarżąca zapoznała się z treścią decyzji oraz pouczeniem o przysługujących jej uprawnieniach związanych z zaskarżeniem decyzji. Przyczyną uchybienia terminu - jak podniesiono we wniosku - był bowiem brak wiedzy skarżącej o wydanej decyzji, związany z niepodjęciem przez pełnomocnika skarżącej korespondencji wysłanej przez organ. Wbrew twierdzeniom skarżącej, nie było podstaw do przyjęcia, że siedmiodniowy termin, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a., zaczął biec dopiero z chwilą powzięcia przez nią wiedzy o funkcjonowaniu w obrocie prawnym instytucji przywrócenia terminu. Z treści ww. przepisu wynika jednoznacznie, że termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu rozpoczyna bieg od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jest to więc okoliczność obiektywnie istniejąca, niezależnie od poglądów i stanowiska strony (por. postanowienie NSA z 16 października 2013 r., I OZ 805/13). Odmienne poglądy w tym zakresie, wobec jednoznacznej treści przepisu, nie znajdują uzasadnienia. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.