I FZ 3/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Cudak (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 31 lipca 2020 r. sygn. akt I SA/Gd 198/20 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi P.W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 21 lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 31 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Gd 198/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę P.W. (dalej "Skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 21 lipca 2017 r. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego. Z uzasadnienia przedmiotowego orzeczenia wynika, że Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na wskazaną na wstępie decyzję organu, nie uiszczając należnej z tego tytułu opłaty (wpisu od skargi), w związku z czym został wezwany przez Sąd do jej wpłacenia i pouczony o skutkach niezastosowania się do tego wezwania (zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, dalej "Przewodniczący Wydziału", z 24 lutego 2020 r.). Pomimo doręczenia zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu od skargi, a następnie – po zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy - wezwania do wykonania prawomocnego zarządzenia o uiszczeniu wpisu od skargi (zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 1 lipca 2020 r.), wpis taki nie został wpłacony. Sąd pierwszej instancji zauważył przy tym, że Skarżącemu nie przyznano prawa pomocy poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Zarządzenie starszego referendarza sądowego z 22 maja 2020 r., sygn. akt I SPP/Gd 117/20, pozostawiające wniosek Skarżącego w tym przedmiocie bez rozpoznania, stało się prawomocne wobec utrzymania w mocy tego rozstrzygnięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (postanowienie z 29 czerwca 2020 r.). Z tych względów, na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę. Na powyższe postanowienie Skarżący złożył zażalenie, wnosząc o uchylenie tego rozstrzygnięcia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. W zażaleniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 220 § 1 i 3 P.p.s.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na bezzasadnym odrzuceniu skargi ze względu na jej nieopłacenie, ponieważ bieg terminu do uiszczenia wpisu sądowego został skutecznie przerwany. W uzasadnieniu podniesiono, że Skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu przedwcześnie, gdyż złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy (nierozpatrzony przez Sąd merytorycznie), który następnie ponowił ze względu na zmianę okoliczności faktycznych i prawnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 220 § 1 P.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W razie stwierdzenia braków formalnych pisma, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania (odrzucenia skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia, skargi o wznowienie postępowania) uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu terminu do uzupełnienia braków pisma, przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Jeśli zaś pismem tym jest skarga, skarga kasacyjna, zażalenie, skarga o wznowienie postępowania – podlega ona odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 P.p.s.a.). W świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych zdarzeniem, które zwalnia stronę od obowiązku uiszczenia wpisu jest złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W takim przypadku, po zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy w sposób niekorzystny dla skarżącego, skarżący wzywany jest do uiszczenia wpisu sądowego. Ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wywołuje już jednak skutków suspensywnych (por. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 18 czerwca 2009 r., sygn. akt I FZ 159/09; z 24 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 444/10; z 28 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 1003/10; z 26 stycznia 2015 r., sygn. akt II OSK 66/15; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, że postępowanie w przedmiocie przyznania Skarżącemu prawa pomocy zakończyło się 29 czerwca 2020 r., tj. w dacie wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowienia utrzymującego w mocy zarządzenie referendarza sądowego z 22 maja 2020 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku Skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Odrzucenie skargi przez Sąd pierwszej instancji nastąpiło po tym, jak Skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi. W dacie tego wezwania postanowienie o rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy było prawomocne, co oznaczało obowiązek wezwania Skarżącego do uiszczenia wymaganego wpisu od skargi i obowiązek jego zapłaty w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 58/05 ONSAiWSA 2005, nr 6, poz. 118). Skarżący, pomimo skutecznego doręczenia 8 lipca 2020 r. (k.17 akt sądowych) wezwania do wykonania prawomocnego zarządzenia z 24 lutego 2020 r., nie uiścił prawem wymaganego wpisu od skargi. Nie zasługiwały zatem na uwzględnienie argumenty podnoszone w zażaleniu, że w związku ze złożeniem ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy, motywowanego zmianą okoliczności faktycznych i prawnych, Skarżący przedwcześnie został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego (s. 2 uzasadnienia zażalenia). Końcowo należy wskazać, co Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wiadome jest urzędu, że Sąd pierwszej instancji rozpoznając ponowny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy postanowieniem z 5 listopada 2020 r., sygn. akt I SPP/Gd 262/20 odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w wnioskowanym zakresie. Powyższe postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem tegoż Sądu z 8 grudnia 2020 r. Na zakończenie należy wskazać, że analogiczną, jak zawarta w niniejszym postanowieniu, ocenę prawidłowości wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowienia odrzucającego skargę Skarżącego w tożsamych co do zasady okolicznościach faktycznych i prawnych Naczelny Sąd Administracyjny wyraził w postanowieniu z 11 lutego 2021 r., sygn. akt I FSK 1/21. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji. ----------------------- 3