I FZ 291/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Hieronim Sęk, po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 2 września 2020 r., sygn. akt I SPP/Rz 100/20, o odrzuceniu sprzeciwu A.B. od postanowienia Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 3 lipca 2020 r., sygn. akt I SPP/Rz 100/20, o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi A.B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w R. z dnia 30 grudnia 2019 r., nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za I, II, III i IV kwartał 2014 r. postanawia: oddalić zażalenie.

1. Postanowienie Sądu pierwszej instancji Postanowieniem z dnia 2 września 2020 r., sygn. akt I SPP/Rz 100/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił sprzeciw A.B. (dalej: Strona lub Skarżąca), wniesiony od postanowienia Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 3 lipca 2020 r., sygn. akt I SPP/Rz 100/20 (dalej: postanowienie z dnia 3 lipca 2020 r.), którym odmówiono przyznania Stronie prawa pomocy. 2. Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji 2.1. Sąd odrzucił sprzeciw na podstawie art. 259 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325; z późn. zm. dalej: P.p.s.a.) 2.2. W motywach takiego rozstrzygnięcia, Sąd pierwszej instancji ustalił i przyjął, że: - przesyłkę pocztową zawierającą postanowienie z dnia 3 lipca 2020 r. doręczono Skarżącej w dniu 20 lipca 2020 r.; - ustawowy termin do wniesienia sprzeciwu od tego skutecznie doręczonego postanowienia upływał w dniu 27 lipca 2020 r.; - w tym dniu Strona nadała za pośrednictwem Poczty Polskiej S.A. przesyłkę wskazując w niej jako adresata "Wojewódzki Sąd Administracyjny w X."; - przesyłka ta została zwrócona do nadawcy z adnotacją, iż nie ma takiego adresu; - w dniu 24 sierpnia 2020 r. Skarżąca nadała przesyłkę zawierającą sprzeciw na adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, tj. "ul. Kraszewskiego 4A, 35-016 Rzeszów", zaznaczając, iż ponownie przesyła pismo wraz z prośbą o jego uwzględnienie; - wysłanie pierwszej przesyłki (mogącej zawierać sprzeciw) na niewłaściwy adres nie wywołało skutków prawnych; - z kolei do skutecznego nadania sprzeciwu doszło w dniu 24 sierpnia 2020 r., czyli po upływie terminu do dokonania tej czynności, i dlatego sprzeciw należało odrzucić. 3. Zażalenie Strona zaskarżyła postanowienie Sądu z dnia 2 września 2020 r. o odrzuceniu sprzeciwu, wnosząc o "[p]onowne rozpatrzenie sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny gdyż uważam ze zasługuje na uwzględnienie". 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4.1. Zażalenie jako pozbawione usprawiedliwionych podstaw podlegało oddaleniu. 4.2. Wobec przedstawionych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie okoliczności, mających swoje źródło w aktach sprawy - co zweryfikował Naczelny Sąd Administracyjny - doręczenie Skarżącej postanowienia z dnia 3 lipca 2020 r. nastąpiło w dniu 20 lipca 2020 r. Natomiast przesyłkę zawierającą sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego nadano w dniu 24 sierpnia 2020 r., a zatem po upływie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia z dnia 3 lipca 2020 r. W takim stanie rzeczy za prawidłowe należało uznać stanowisko Sądu pierwszej instancji, że Skarżąca złożyła sprzeciw z uchybieniem terminu. Natomiast sprzeciw wniesiony po terminie podlega odrzuceniu. Motyw zażalenia Skarżącej nie odnosił się do okoliczności i powodów, które zadecydowały o wydaniu zaskarżonego nim postanowienia. Strona argumentację własną zbudowała bowiem na twierdzeniu o zasadności sprzeciwu, gdy tymczasem powinna skupić się na wykazaniu wadliwości objętego zażaleniem postanowienia z dnia 2 września 2020 r. o odrzuceniu sprzeciwu. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było przecież to, że Sąd pierwszej instancji przyjął, iż sprzeciw od prawidłowo doręczonego Stronie w dniu 20 lipca 2020 r. postanowienia, został skutecznie przez nią złożony dopiero w dniu 24 sierpnia 2020 r. Sprzeciw okazał się więc spóźniony, a skoro tak, to po myśli art. 259 § 2 P.p.s.a. należało go odrzucić, co uczynił Sąd pierwszej instancji na posiedzeniu niejawnym kwestionowanym tu postanowieniem. 4.3. Uzupełniająco odnotować wypadało, że w załączeniu do przesłanego Stronie postanowienia z dnia 3 lipca 2020 r. otrzymała ona prawidłowe pouczenie co do przysługującego środka zaskarżenia. Wskazano w nim mianowicie, że Skarżąca może wnieść sprzeciw, podano właściwy wojewódzki sąd administracyjny oraz termin 7 dni od dnia doręczenia postanowienia; wyjaśniono też, że oddanie pisma w placówce Poczty Polskiej S.A. jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Wysłana jednak w dniu 27 lipca 2020 r. przesyłka (mająca zawierać - według oświadczenia Strony - sprzeciw) została zaadresowana na nieznany doręczycielowi adres i zarazem niebędącym adresem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Błędne podanie adresu odbiorcy przesyłki, w tym przypadku oznaczało, że nie nadano jej do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego, a w konsekwencji nie doręczono jej temu sądowi. Tym samym, z uwagi na brak nadania przesyłki do Sądu pierwszej instancji, nie ziścił się w sprawie skutek w postaci wniesienia pisma do sądu (tj. pisma mającego stanowić zawartość tej wadliwie zaadresowanej przesyłki) i z tego powodu nie można było uznać, aby w terminie otwartym na wniesienie sprzeciwu, czyli do dnia 27 lipca 2020 r., Skarżąca złożyła taki środek zaskarżenia. 4.4. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 ab initio w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. 4.5. Sentencja niniejszego postanowienia oraz jego uzasadnienie zostały przy tym utrwalone w systemie teleinformatycznym Naczelnego Sądu Administracyjnego i opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym sędziego składu orzekającego, zgodnie z możliwością przewidzianą w przepisach art. 137 § 5 i art. 143 § 2 P.p.s.a. dotyczących wyroków, ale stosowanych odpowiednio także do postanowień na mocy art. 166 tej ustawy, zaś w odniesieniu do orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego - znajdujących również odpowiednie zastosowanie z uwagi na art. 193 zdanie pierwsze ab initio P.p.s.a. Od chwili, w której - przy wykorzystaniu wskazanych tu warunków technicznych - wydane na posiedzeniu niejawnym postanowienie zostało podpisane wraz z uzasadnieniem, stało się ono wiążące, a to po myśli art. 164 ab initio w związku z art. 193 zdanie pierwsze ab initio P.p.s.a.