I FZ 28/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sylwester Marciniak, po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. sp. z o.o. w W. na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 grudnia 2017 r. sygn. akt III SA/Gl 182/17 w zakresie przymusowego ściągnięcia nieuiszczonej opłaty kancelaryjnej w sprawie ze skargi P. sp. z o.o. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 5 grudnia 2016 r., nr [...], w przedmiocie zaliczenia zwrotu podatku od towarów i usług za trzeci kwartał 2015 r. na poczet zobowiązania z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów z innych źródeł za październik oraz grudzień 2015 r. postanawia oddalić zażalenie.

I FZ 28/18 UZASADNIENIE W zarządzeniu z dnia 12 grudnia 2017 r., sygn. akt III SA/Gl 182/17, działając na podstawie art. 234 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.), Zastępca Przewodniczącego Wydziału w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach zarządził przymusowe ściągnięcie od P. Spółki z o.o. w W. (dalej: skarżąca) na rzecz Skarbu Państwa kwoty 100 zł tytułem nieziszczonej opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku z uzasadnieniem. W zażaleniu na powyższe zarządzenie skarżąca zaskarżyła je w całości, zarzucając naruszenie art. 246 § 2 p.p.s.a. przez błędne przyjęcie, że skarżąca nie wykazała, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania lub ewentualnie nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W związku z tym skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego zarządzenia i orzeczenie o przyznaniu prawa pomocy, względnie uchylenie zaskarżonego zarządzenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, przyznania prawa pomocy zgodnie z art. 243 p.p.s.a. celem zwolnienia skarżącej z kosztów związanych z postępowaniem przed sądem administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zaskarżone zarządzenie nie zostało wydane w toku postępowania z wniosku o przyznanie prawa pomocy, stąd zarzut naruszenia art. 246 § 2 p.p.s.a. nie może być skuteczny. Co więcej, zgodnie z art. 243 zd. 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Postępowanie w sprawie o sygn. akt III SA/Gl 182/17 zostało prawomocnie zakończone, co wynika wprost z akt tej sprawy (por. k. 70v), więc żądanie przyznania prawa pomocy należy uznać za spóźnione. Warto też zaznaczyć, że skarżąca mogła ewentualnie uruchomić postępowanie w przedmiocie przyznania jej prawa pomocy po wezwaniu jej do uiszczenia opłaty kancelaryjnej (wezwanie w tym zakresie zostało skarżącej doręczone dnia 14 września 2017 r.), z której to możliwości, podobnie zresztą jak z możliwości zaskarżenia tego zarządzenia, skarżąca nie skorzystała. Na obecnym etapie postępowania argumentacja dotycząca sytuacji finansowej skarżącej nie może zostać uwzględniona. Okoliczności sprawy nie budzą wątpliwości. Skarżąca wniosła o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego jej skargę (k. 77). Zgodnie z art. 234 § 2 zd. 1 p.p.s.a. opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie. Zarządzenie o wezwaniu skarżącej do uiszczenia opłaty kancelaryjnej z dnia 7 września 2017 r. nie zostało wykonane. W takiej sytuacji znalazł zastosowanie art. 234 § 2 zd. 2 p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli opłata nie została uiszczona, przewodniczący zarządza ściągnięcie jej od strony, która złożyła wniosek, po uprzednim wezwaniu strony do jej uiszczenia. Przesłanki z tego przepisu zostały spełnione, stąd zaskarżone zarządzenie jest prawidłowe i zgodne z prawem. Podnoszone natomiast w zażaleniu okoliczności dotyczące sytuacji materialnej skarżącej mogą być rozważane w przypadku wystąpienia przez skarżącą z wnioskiem o umorzenie, odroczenie lub rozłożenie na raty należności z tytułu nieuiszczonej opłaty kancelaryjnej. Organem uprawnionym do rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia, rozłożenia na raty lub odroczenia zapłaty należności sądowych jest prezes tego wojewódzkiego sądu administracyjnego, który orzekał w sprawie w pierwszej instancji (§ 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad trybu umarzania, odraczania i rozkładania na raty oraz cofania odroczenia lub rozłożenia na raty nieuiszczonych należności sądowych orzeczonych w postępowaniu przed sądem administracyjnym; Dz.U. nr 221, poz. 2194). Ze wskazanych przyczyn, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 oraz art. 198 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.