I FZ 277/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Cudak (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 29 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 maja 2023 r., sygn. akt I SA/Gl 203/23 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi B.B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 9 grudnia 2022 r., nr 2401-IOV2.4103.306.2021/JS UNP: 2401-22-276901 w przedmiocie podatku od towarów i usług za III i IV kwartał 2015 r. oraz poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2016 r. postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 15 maja 2023 r., sygn. akt I SA/Gl 203/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił wstrzymania — na wniosek B.B. (dalej "skarżąca") — wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej "organ") z 9 grudnia 2022 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za III i IV kwartał 2015 r. oraz poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2016 r. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że zawarty w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu nie zawiera jakiegokolwiek uzasadnienia, ani nie został poparty dokumentami, które pozwoliłyby na dokonanie oceny faktycznego wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na możliwość wyrządzenia skarżącej znacznej szkody. Ponadto sąd wskazał, że nie dopatrzył się okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji analizując akta administracyjne sprawy. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, ze zm.), dalej "p.p.s.a.", przez uznanie, że jej wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, podczas gdy natychmiastowe wykonanie zaskarżonej decyzji powoduje dla skarżącej niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W rezultacie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca przywołała poglądy wypracowane w doktrynie i orzecznictwie na gruncie art. 61 § 3 p.p.s.a. i w ich kontekście stwierdziła, że egzekucja należności w kwocie 66.899 zł (wartość przedmiotu zaskarżenia) bezsprzecznie doprowadzi do następstw trudnych do odwrócenia. Konieczność jednorazowego uiszczenia takiej kwoty może bowiem doprowadzić skarżącą do niewypłacalności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a. zasady wykonalności takiego aktu lub czynności mimo wniesienia skargi. Niemniej w myśl art. 61 § 3 cytowanej ustawy sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podjęcie działań nakierowanych na skorzystanie z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania. Powinna ona jednak mieć świadomość tego, że analizowane tu uprawnienie wiąże się z obowiązkiem należytego uzasadnienia składanego wniosku, tak stosownymi twierdzeniami, wnioskowaniami, jak i dokumentami, na okoliczność wykazania spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Konieczne jest zatem przedstawienie we wniosku szczegółowych informacji uzasadniających wystąpienie zdarzeń, które powodują ziszczenie się choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W realiach niniejszej sprawy skarżąca (reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika) zawarła w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu podatkowego, lecz w żaden sposób go nie uzasadniła. Nie przedstawiła żadnego konkretnego argumentu wskazującego na potrzebę czy konieczność wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz nie okazała żadnych dokumentów przemawiających na rzecz wniosku. Brak jakiegokolwiek uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu uniemożliwiał sądowi jego merytoryczną ocenę. Samo odwołanie się do zarzutów skargi nie stanowi natomiast uzasadnienia wykazującego prawdopodobieństwo wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., gdyż na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania aktu sąd administracyjny nie ocenia zasadności zarzutów skargi. W świetle powyższego należy przyjąć, że skarżąca nie wykazała, aby w jej przypadku wystąpiły ustawowe przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku o wstrzymanie wykonania objętej skargą decyzji. Rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji było zatem prawidłowe. Odnotować jednocześnie należy, że dopiero w zażaleniu skarżąca wyjaśniła, w czym upatruje spełnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Argumentacja ta pozostaje jednak bez wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji z dwóch powodów. Po pierwsze postępowanie zażaleniowe służy dokonaniu kontroli instancyjnej (zweryfikowaniu prawidłowości) postanowienia sądu pierwszej instancji w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a nie ponownej ocenie zasadności wniosku w tym przedmiocie. Po drugie zaś argumentacja skarżącej nadal pozostaje na dużym poziomie ogólności. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.