I FZ 271/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Sędzia NSA Marek Kołaczek, , , po rozpoznaniu w dniu 12 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lipca 2018 r. sygn. akt III SA/Wa 2765/17 odrzucające skargę P. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia 7 czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2013 r. postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 13 lipca 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 2765/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę P. B. (dalej: "strona" lub "strona skarżąca") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 7 czerwca 2018 r., w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2013 r. Uzasadniając podstawy odrzucenia skargi Sąd I instancji wskazał, że strona skarżąca zarządzeniem z 8 marca 2018 r. została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi. Wezwanie zostało doręczone stronie 12 marca 2018 r. Zakreślony termin upłynął bezskutecznie. Wpis bowiem nie został uiszczony. W konsekwencji skargę należało odrzucić - stosownie do treści art. 220 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017, poz. 1369 ze zm.; dalej w skrócie "p.p.s.a."). W złożonym zażaleniu reprezentujący stronę pełnomocnik wniósł o uchylenie powyższego postanowienia. W jego uzasadnieniu podnosił, że doszło do nieprawidłowego zastosowania art. 220 § 3 p.p.s.a., gdyż w sprawie wystąpiły uzasadnione przesłanki przyznania stronie skarżącej prawa pomocy. Nieuwzględnienie wniosku strony o przyznanie prawa pomocy doprowadziło w efekcie do nieprawidłowego odrzucenia skargi na decyzję organu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Odnosząc się do stawianych w zażaleniu zarzutów należy wyjaśnić, że na etapie realizowania ponownego wezwania do uiszczenia wpisu od skargi, wynikającego z zarządzenia Przewodniczącego Wydziału WSA w Warszawie z 8 marca 2018 r., stronie skarżącej nie przysługiwało zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż postępowanie zainicjowane jej wnioskiem w tym zakresie zostało prawomocnie zakończone negatywnym dla niej rozstrzygnięciem. Postanowienie Sądu I instancji o odmowie przyznania skarżącej prawa pomocy zostało wydane zanim wystosowano ponowne wezwanie do uiszczenia wpisu. W sytuacji, w której postępowanie wpadkowe w przedmiocie prawa pomocy zostało zakończone prawomocnym postanowieniem odmawiającym zwolnienia od kosztów sądowych, obowiązkiem sądu było wystosowanie do strony wezwania do uiszczenia wpisu. Można jedynie dodać, mając na uwadze argumentację zawartą w zażaleniu, że prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, która ma na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego, a tym samym realizację uprawnień wynikających z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r., Nr 61, poz. 284 ze zm.). Wskazać jednak należy, iż prawo dostępu do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń. W przypadku, gdy dostęp jednostki do sądu jest ograniczony czy to przez działanie prawa, czy faktycznie, ograniczenie tego prawa nie będzie sprzeczne z cytowanymi wyżej przepisami Konstytucji i Konwencji, gdy ograniczenie dostępu do sądu nie narusza samej istoty tego prawa, gdy zmierza do realizacji uzasadnionego prawnie celu, oraz gdy zachowana została rozsądna relacja proporcjonalności pomiędzy stosowanymi środkami a celem, do realizacji którego stosowane środki zmierzały (por. wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 16 lipca 2002 r. w sprawie P., C. i S. vs. Wielka Brytania nr 56547/00, opubl. Lex nr 75481). W sytuacji zatem, w której nie jest przez pełnomocnika strony kwestionowane, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zakończył postępowanie wpadkowe w przedmiocie wniosku o prawa pomocy, nie pozostawiając wniosku strony bez rozpoznania i dopiero po tym wezwał pełnomocnika strony do uiszczenia wpisu, za niezrozumiałe należy uznać wywody autora zażalenia odnoszące się prawidłowości odrzucenia skargi z uwagi na nieuwzględnienie wniosku strony o przyznanie prawa pomocy. A zatem zarzut strony dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji art. 220 § 3 p.p.s.a., który stanowi, że skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd, uznać należy za niezasadny. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że zaskarżone postanowienie Sądu I instancji odpowiada prawu i w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.