I FZ 270/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Hieronim Sęk, po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 sierpnia 2021 r., sygn. akt I SA/Łd 228/19 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 października 2019 r., sygn. akt I SA/Łd 228/19 o odrzuceniu skargi A.S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 31 grudnia 2018 r., nr UNP 1001-18-127188 1001-IOV3.4103.24.2017.22. UCS.U24.MP w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do listopada 2014 r. postanawia: oddalić zażalenie.

1. Postanowienie Sądu pierwszej instancji Postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2021 r., sygn. akt I SA/Łd 228/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił A. S. (dalej: Strona lub Skarżący) przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 października 2019 r. 2. Relacja ze stanu sprawy przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji 2.1. W zażaleniu z dnia 30 grudnia 2020 r. (w piśmie mylnie podano 2019 r. - przyp. NSA) na postanowienie Sądu pierwszej instancji z dnia 30 listopada 2020 r. o odrzuceniu zażalenia od postanowienia tego Sądu z dnia 25 października 2019 r. o odrzuceniu skargi, Skarżący zawarł wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 25 października 2019 r. (tak też zauważono w postanowieniu NSA z dnia 27 lipca 2021 r., sygn. akt I FZ 137/20, którym oddalono wspomniane zażalenie z dnia 30 grudnia 2020 r. - dop. NSA). 2.2. Uzasadniając ów wniosek Skarżący podał, że okoliczności, w jakich się znalazł, a to ciężka choroba niespełna rocznego dziecka i jego pobyt w szpitalu, konieczność opieki nad sześcioletnią córką i trudności finansowe, sprawiły, iż nadał on list jeden dzień po terminie będąc przekonanym o jego zachowaniu. 3. Uzasadnienie postanowienia Sądu pierwszej instancji W motywach rozstrzygnięcia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, Sąd przyjął, że: - chwilą ustania przyczyny uniemożliwiającej Skarżącemu terminowe wniesienie zażalenia była data powzięcia przez niego informacji, iż złożył je po terminie, czyli data doręczenia postanowienia z dnia 30 listopada 2020 r. o odrzuceniu zażalenia; - w tej sytuacji siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu został zachowany; - Skarżący nie uprawdopodobnił jednak braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia; - z nadesłanych do akt kopii dokumentów wynikało, że dziecko przebywało w szpitalu trzykrotnie między 29 sierpnia 2019 r. a 23 października 2019 r., zaś termin do złożenia zażalenia rozpoczął bieg z dniem 14 listopada 2019 r. i upływał z dniem 21 listopada 2019 r.; - przyczyny podane we wniosku choć ważkie, to miały miejsce przed datą doręczenia postanowienia z dnia 25 października 2019 r. i dlatego nie uzasadniały jego uwzględnienia; - Skarżący nie wskazał innych okoliczności uprawdopodobniających brak winy w uchybieniu terminu. 4. Zażalenie W zażaleniu na postanowienie odmowne Skarżący podał, że: - jest ono niesprawiedliwe; - spóźnił się tylko o jeden dzień, a Sąd mógłby podejść do tego łagodniej i potraktować to jako pomyłkę, na którą wpływ miała sytuacja związana z chorobą jego syna. 5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 5.1. Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. 5.2. Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Natomiast w myśl art. 87 P.p.s.a. pismo z takim wnioskiem należy wnieść w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, przy czym w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem trzeba też dokonać czynności sądowej, której niedokonano w terminie. Z przywołanych regulacji prawnych wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i skorzystanie z niej nie jest możliwe, gdy strona postępowania dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Innymi słowy, przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego, ale jednocześnie możliwego, w danych warunkach wysiłku. 5.3. W niniejszej sprawie przedmiotem sporu była kwestia istnienia lub braku winy Skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia. W opinii Skarżącego jego trudna sytuacja życiowa, w szczególności wywołana złym stanem zdrowia dziecka, stanowiła niezawinioną przez niego przyczynę wniesienia spóźnionego zażalenia. Sąd pierwszej instancji ocenił zaś, że Skarżący - w podnoszonych przez niego okolicznościach - nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia. 5.4. Naczelny Sąd Administracyjny w przedstawionym sporze podziela tak wyrażone stanowisko Sądu pierwszej instancji. Powołana przez Skarżącego okoliczność w postaci trudnej sytuacji życiowej (rodzinnej, finansowej) sama w sobie nie usprawiedliwia braku winy w uchybieniu terminu do dokonania danej czynności procesowej. Odwołanie się przez Skarżącego do stanu zdrowia dziecka stanowiło przyczynę zbyt ogólną, aby na jej podstawie możliwe okazało się przyjęcie, że prawdopodobne było to, że stanowiła ona niemożliwą do pokonania przez Skarżącego przeszkodę w złożeniu zażalenia w terminie. Jak dostrzegł na tym polu Sąd pierwszej instancji z kopii dokumentów o pobycie dziecka w szpitalu wynikało, że przebywało ono w szpitalu trzykrotnie między 29 sierpnia 2019 r. a 23 października 2019 r., zaś termin do złożenia zażalenia rozpoczął bieg dopiero z dniem 14 listopada 2019 r., czyli ponad trzy tygodnie później. Z kolei hasłowe tylko odwołanie się przez Skarżącego do "sytuacji związanej z chorobą syna po opuszczeniu przez niego szpitala", to za mało, aby przesądzić, iż tkwiły w tej "sytuacji" okoliczności usprawiedliwiające brak winy w uchybieniu terminowi. Przykładowo Skarżący, powołując się na stan zdrowia dziecka, powinien w tym zakresie zwłaszcza podać fakty, które miały miejsce w okresie otwartym do wniesienia zażalenia oraz wykazać adekwatną do nich argumentacją, z jakich przyczyn ich zaistnienie uniemożliwiło mu nadanie zażalenia w terminie przypisanym do tej czynności. Brak tego rodzaju motywów oznaczał, że Strona nie wykazała aby dochowała w swojej sprawie staranności, jakiej należałoby wymagać od podmiotu należycie dbającego o swoje interesy. Zasadnie więc Sąd pierwszej instancji odmówił przywrócenia terminu do wniesionego zażalenia. 5.5. Nie mogło mieć jakiegokolwiek znaczenia to, że opóźnienie wynosiło tylko jeden dzień. Liczba dni przekroczenia terminu nie czyni bardziej lub mniej niezawinionym takiego przekroczenia. Ewentualne pomyłka w liczeniu daty upływu terminu również sama przez się nie usprawiedliwiała uchybienia terminowi. Świadczyła bowiem o niezachowaniu odpowiedniej staranności, o ile nie towarzyszyły jej okoliczności mogące być jej obiektywnym usprawiedliwieniem (np. zaburzenia w postrzeganiu rzeczywistości). Na istnienie takowych złożony wniosek zaś nie wskazywał. 5.6. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.