I FZ 258/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Roman Wiatrowski po rozpoznaniu w dniu 27 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia: H. O. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 1 sierpnia 2017 r., sygn. akt I SA/Ke 400/17 w przedmiocie: oddalenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi H. O. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 11 maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 2011 r. postanawia: oddalić zażalenie.

1. Postanowieniem z 1 sierpnia 2017 r., I SA/Ke 400/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił wniosek H. O. (dalej: skarżący) o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. (dalej: DIAS) z 11 maja 2017 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług. Podstawą prawną wydanego orzeczenia był art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej: "p.p.s.a."). 2. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że w skardze na ww. decyzję DIS skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Jako uzasadnienie wniosku skarżący wskazał realnie zachodzące niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków związanych z niemożliwością wywiązania się skarżącego z istniejących na nim obowiązków w zakresie współpracy z kontrahentami oraz wypłacaniem pracownikom należnych im wynagrodzeń, co jednoznacznie przekreśli możliwość dalszego działania firmy i w efekcie może spowodować jej upadłość. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący zarzucił naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji pomimo istnienia obiektywnych przesłanek wstrzymania jej wykonania. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji DIAS, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji; Wraz z zażaleniem skarżący złożył dowody z dokumentów tj. umowy na roboty budowlane, wykazu stanu konta bieżącego i z poprzedniego miesiąca, bilansu ksiąg oraz kopii wydanych wobec skarżącego decyzji podatkowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie podkreślenia wymaga, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Zauważyć należy, że sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, uregulowana w art. 61 § 3 p.p.s.a. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por. postanowienie NSA z 26 lutego 2013 r., II FSK 1064/12). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z 30 kwietnia 2010 r., II FZ 110/10). Decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania. Z uwagi na powyższe, na wnioskodawcy ciąży obowiązek choćby uprawdopodobnienia, iż jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Wniosek taki powinien zostać poparty stosownymi dokumentami źródłowymi pozwalającymi wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Sąd rozpatrując sprawę ocenia, czy podane przez stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym celu strona skarżąca winna tak określić ewentualną szkodę i wskazać na skutki, które trudno będzie odwrócić, by sąd mógł stwierdzić, na podstawie konkretnych danych, że jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania decyzji istotnie trudne do odwrócenia. W sytuacji, gdy skarżący nie wykaże we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd. Analizując argumentację zaprezentowaną przez skarżącego w toku niniejszego postępowania uznać należy, że nie wykazał on, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Słusznie sąd pierwszej instancji zauważył, iż skarżący we wniosku przytoczył ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, jednakże nie wskazał, jakie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Odwołanie się do wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. warunków wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, bez właściwego udokumentowania okoliczności przemawiających za przyznaniem tego prawa i lakoniczne uzasadnienie wniosku, nie może skutkować zastosowaniem tymczasowej ochrony sądowej strony. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że strona nie wykazała przesłanek skutkujących uwzględnieniem wniosku. W rezultacie słusznie odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Powyższej oceny nie mogła również zmienić argumentacja przywołana przez stronę w zażaleniu, ani dołączona do niego dokumentacja. Podkreślenia przede wszystkim wymaga, że przytoczenie okoliczności zmierzających do wykazania podstaw przyznania tymczasowej ochrony sądowej dopiero w zażaleniu na postanowienie sądu pierwszej instancji nie uzasadnia uwzględnienia zażalenia, nawet w przypadku spełnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., jeżeli wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu nie można - na co wskazywano wyżej - zarzucić naruszenia prawa (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod. red. J. P. Tarno, Wyd. Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2006, str. 191, również postanowienia NSA: z 16 czerwca 2011 r., I FZ 168/11, z 8 sierpnia 2008 r., II OZ 805/08, z 15 października 2008 r., II FZ 469/08, z 30 stycznia 2009 r., II OZ 68/09, z 24 lutego 2009 r., I OZ 102/09, z 25 lutego 2009 r., II OZ 173/09). W niniejszej sprawie samo tylko wskazanie ewentualnych okoliczności uniemożliwiało sądowi pierwszej instancji pozytywne rozpatrzenie wniosku, podstawę rozstrzygnięcia determinował brak stosownej dokumentacji. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny nadmienia, że postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności, o czym stanowi art. 61 § 4 p.p.s.a. To jednak w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, aby powołane w nim okoliczności wskazywały na wystąpienie w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie zawartych we wniosku twierdzeń stosownymi dokumentami. Sąd musi mieć bowiem wiedzę o okolicznościach przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu lub czynności, jak również możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny uznał postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach za nienaruszające prawa i dlatego postanowił oddalić zażalenie skarżącego na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a.