I FZ 253/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Zirk-Sadowski, po rozpoznaniu w dniu 10 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. J. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 2 lipca 2018 r. sygn. akt I SA/Łd 1151/17 w zakresie wezwania do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w L. z dnia 19 października 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień i październik 2015 r. postanawia: oddalić zażalenie.

1. Zaskarżonym zarządzeniem z 2 lipca 2018 r., I SA/Łd 1151/17, Przewodniczący Wydziału w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w L. wezwał pełnomocnika skarżącego (J. J.) do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 29.650 zł. W zażaleniu na powyższe zarządzenie skarżący domagał się jego uchylenia, podnosząc zarzut naruszenia § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) poprzez jego błędne zastosowanie, jako że podstawę pobrania opłaty sądowej powinien stanowić § 2 ust. 3 pkt 12 ww. rozporządzenia. 2. Nie jest kwestionowane przez stronę, że sprawa niniejsza ma źródło w decyzji dotyczącej należności pieniężnej, tj. zwrotu podatku od towarów i usług za poszczególne okresy 2015 r. W tego typu sprawach pobierany jest wpis stosunkowy, co nie budzi wątpliwości w orzecznictwie (zob. np. post. NSA z 28 lutego 2017 r., I FZ 408/16, CBOSA). Ponadto nie jest kontestowany (prawidłowy) element kalkulacyjny spornego zarządzenia. Podstawy dla zmiany kwalifikacji sprawy w świetle zasad dotyczących opłat w sprawach sądowoadministracyjnych, jako objętej wpisem stałym w wysokości 500 zł, tj. jako sprawy z zakresu zobowiązań podatkowych, strona upatruje w charakterze sporu na etapie kasacyjnym. Przedmiotem skargi kasacyjnej skarżącego jest bowiem wyrok uchylający zaskarżoną decyzję. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego przywołanym w zażaleniu, w takiej sytuacji strona nie zmierza do zmiany rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego, a tylko oceny prawnej je wspierającej, wyrażonej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Według skarżącego żądanie wpisu stosunkowego w ww. sytuacji, biorąc dodatkowo pod uwagę jego wysokość w niniejszej sprawie, prowadzi do niewspółmiernego obciążenia strony kosztami postępowania, które może skutkować naruszeniem jej prawa do sądu. Odnosząc się do tej argumentacji skład orzekający zwraca uwagę, że jest ona irrelewantna w świetle przepisów stanowiących podstawę sformułowanego w zażaleniu zarzutu. Sytuacja procesowa w jakiej znalazł się skarżący odwołując się od wyroku uwzględniającego jego skargę nie wpływa bowiem, wbrew przekonaniu wyrażonemu w zażaleniu (s. 5-6), na majątkowy (pieniężny) charakter sprawy. Jego źródła upatrywać należy, stosownie do art. 216 oraz art. 231 in principio w zw. z art. 3 § 2 Ppsa, w charakterze aktu administracyjnego zaskarżonego do Sądu pierwszej instancji (co zresztą wynika też z powołanej przez stronę uchwały NSA o sygn. I FPS 7/07), a nie w podstawie sporu kasacyjnego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Biorąc to pod uwagę za chybione uznać też należy porównanie przedmiotowej sytuacji do przypadku zaskarżenia decyzji kasacyjnej organu odwoławczego wydanej w postępowaniu administracyjnym (s. 4 zażalenia). To bowiem właśnie charakter tej decyzji, jako aktu stricte procesowego, powoduje kwalifikację skargi od niej wniesionej, jako podlegającej opłacie stałej, tzn. niedotyczącej należności pieniężnych (por. np. post. NSA z 14 maja 2007 r., I FSK 168/07, CBOSA). Tymczasem z faktu, że skarżący zmierza w istocie do podważenia nie tyle sentencji, ile motywów wyroku Sądu pierwszej instancji nie wynika, że przedmiotem badania legalności w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym przestaje być akt (decyzja) dotyczący należności pieniężnych. Dokonana w powyższym kontekście przez stronę krytyka regulacji dotyczących wysokości oraz zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed Sądem kasacyjnym adresowana jest w istocie do prawodawcy, nie zaś do sądu administracyjnego i jako taka może być postrzegana w kategorii postulatu de lege ferenda. Nie ma jednak, jak wywiedziono, związku z treścią przepisów znajdujących zastosowanie w sprawie (stanowiących podstawę prawną zaskarżonego zarządzenia). Z kolei sygnalizowane przez skarżącego obawy dotyczące utrudnienia dostępu do sądu wobec wysokości wpisu od skargi kasacyjnej mogłyby zostać ocenione w ramach postępowania wpadkowego w przedmiocie przyznania prawa pomocy w stosownym zakresie (art. 243 i n. Ppsa). Na obecnym etapie postępowania brak jest podstaw do uznania sygnalizowanej przez skarżącego niewspółmierności żądanej opłaty, której udział procentowy w wartości przedmiotu zaskarżenia bliskiej 6 mln zł wynosi 0,005 (pół procent). Z tych powodów należało postanowić jak w sentencji, stosownie do art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 Ppsa.