I FZ 250/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Danuta Oleś, , , po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. sp. z o.o. z siedzibą w S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 maja 2018 r. sygn. akt III SA/Wa 935/17 odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi M. sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 27 grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik, listopad i grudzień 2013 r. postanawia oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z 21 maja 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 935/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił M. Sp. z o.o. z siedzibą w S. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że wyrokiem z 27 lutego 2018 r. Sąd oddalił skargę spółki. Następnie pismem z 19 kwietnia 2018 r. pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Uzasadniając wniosek wskazał, że prezes zarządu i jedyny członek tego organu spółki 13 grudnia 2017 r. trafił do szpitala. W różnych ośrodkach leczniczych przebywał do 26 marca 2018 r., natomiast do 15 kwietnia przebywał na zwolnieniu lekarskim. Z uwagi na chorobę prezesa spółki, skarżąca nie odebrała skierowanego do niej zawiadomienia o terminie posiedzenia Sądu i nie miała wiedzy o zapadłym wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Uzasadniając postanowienie wskazał, że Sądowi wiadomo z urzędu, iż w bliźniaczej sprawie spółki dotyczącej rozliczeń w podatku od towarów i usług za kwiecień, maj i czerwiec 2013 r. (sygn. akt III SA/Wa 870/17) prezes zarządu udzielił 16 stycznia 2018 r. pełnomocnictwa radcy prawnej D.O. Zatem mimo choroby miał możliwość udzielenia pełnomocnictwa również w niniejszej sprawie. Ponadto Sąd zauważył, że prezes zarządu jest jedynym członkiem zarządu spółki, jednakże, jak wskazano we wniosku o przywrócenie terminu, spółka zatrudnia pracownika, który co prawda nie bywa codziennie w jej siedzibie, lecz w okresie choroby prezesa podejmował w placówce pocztowej korespondencję awizowaną do spółki, zatem nie było przeszkód aby zawiadomienie o terminie posiedzenia Sądu zostało odebrane przed upływem terminu do jego zwrotu przez operatora pocztowego. W zażaleniu na powyższe postanowienie prezes zarządu spółki wniósł o jego uchylenie w całości i zmianę poprzez wydanie postanowienia o przywróceniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, ewentualnie o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Postanowieniu zarzucono naruszenie art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, dalej: "P.p.s.a.") poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że spółka nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 85 P.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Instytucją procesową, której celem jest ochrona strony przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu do dokonania określonej czynności procesowej jest instytucja przywrócenia terminu. W świetle art. 86 § 1 i art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a. przywrócenie terminu następuje na wniosek uprawnionego złożony do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W składanym wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu oraz wykonać czynność, której termin został uchybiony. Zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie przyjmuje się rygorystyczne kryteria ocen postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie. Wiążą się one z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, a o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. W konsekwencji brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, oceniając merytorycznie wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał brak podstaw do jego uwzględnienia. W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd pierwszej instancji słusznie podkreślił, że w sprawie, którą Sąd pierwszej instancji prowadził pod sygn. akt III SA/Wa 870/17, prezes zarządu w trakcie trwania swojej choroby udzielił pełnomocnictwa radcy prawnemu. Niezrozumiałe jest zatem dlaczego nie udzielił pełnomocnictwa do prowadzenia niniejszej sprawy temu samemu pełnomocnikowi, który znał akta sprawy bowiem na wcześniejszym etapie postępowania miał umocowanie do zapoznania się z nimi. Rację ma również Sąd pierwszej instancji wskazując, że w trakcie nieobecności prezesa spółki była osoba, która zajmowała się odbiorem korespondencji kierowanej do spółki. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie, którym odmówiono przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku jest prawidłowe. Brak było przesłanki z art. 87 § 2 P.p.s.a. by wniosek ten Sąd pierwszej instancji mógł uwzględnić. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.