I FZ 25/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Kołaczek po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia D. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 grudnia 2008 r., sygn. akt I SA/Sz 267/08, w przedmiocie oddalenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wpisu stałego od skargi, w sprawie ze skargi D. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 11 marca 2008 r. w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości w podatku od towarów i usług za grudzień 2001 r. oraz okres od stycznia do listopada 2002 r. wraz z odsetkami i koszty postępowania egzekucyjnego postanawia oddalić zażalenie.

W dniu 11 kwietnia 2008 r. Skarżący, działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości w podatku od towarów i usług za grudzień 2001 r. oraz okres od stycznia do listopada 2002 r. wraz z odsetkami i koszty postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia 19 czerwca 2008 r. Wojewódzki Sad Administracyjny w Szczecinie odrzucił powyższą skargę z uwagi na nieuiszczenie przez pełnomocnika Skarżącego stałego wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł. Jak wyjaśnił Sąd, skargi na decyzje wydawane w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług objęte są stałym wpisem, bowiem przedmiotem sporu nie jest wysokość należności pieniężnej, lecz fakt obciążenia obowiązkiem spłaty ustalonej uprzednio należności. Postanowieniem z dnia 19 listopada 2008 r., sygn. akt I FSK 1678/08, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną skarżącego na powyższe postanowienie, zwracając uwagę, że słusznie sąd I instancji uznał, iż w przedmiotowej sprawie skarga podlegała opłacie stałej w wysokości 500 zł, co potwierdza już liczne orzecznictwo sądowe. W dniu 16 grudnia 2008 r. pełnomocnik skarżącego złożył do Sądu wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi, uiszczając jednocześnie wpis w kwocie 500 zł. Uzasadniając swój wniosek pełnomocnik wskazał, iż w przedmiotowej sprawie doszło do niezawinionego uchybienia terminu, które jego zdaniem polega na tym, że zważywszy na swoją wcześniejszą praktykę przekonany był, iż w sprawach dotyczących odpowiedzialności osób trzecich za zaległości spółki należna jest opłata stosunkowa zgodnie z art. 231 p.p.s.a. Pełnomocnik powołał się również na dotychczasową niejednolitą praktykę sądową, niejasne i nieprecyzyjne przepisy oraz orzecznictwo sądowe. Podniósł także, iż wniosek został złożony w terminie, albowiem postanowienie NSA otrzymał w dnu 11 grudnia 2008 r., dowiadując się o stanowisku Sądu w tej materii i w konsekwencji w ciągu 7 dni złożył niniejszy wniosek z jednoczesnym dokonaniem czynności poprzez uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 500 zł. Postanowieniem z dnia 19 grudnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił wniosek Skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia wpisu stałego od skargi. Sąd I instancji uznał, że kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności prośby o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania należytej staranności przy prowadzeniu własnej sprawy i szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie nie można mówić o zachowaniu należytej staranności przez stronę lub jej pełnomocnika. Pismem z dnia 7 stycznia 2009 r. pełnomocnik Skarżącego wniósł zażalenie na powyższe postanowienie sądu I instancji, powołując się na niejasność przepisów i niejednolitą praktykę sądową jako przesłanki braku winy Strony w uchybieniu terminu do wniesienia wpisu od skargi. Zdaniem Strony, nie są słuszne twierdzenia Sądu, jakoby Skarżący nie dochował należytej staranności, a uchybienie terminu do wniesienia opłaty nastąpiło z winy Skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zauważyć, że przedmiotem zażalenia nie jest kwestia tego, jaki rodzaj wpisu w sprawie powinien być uiszczony. Kwestia ta została już bowiem w niniejszej sprawie rozstrzygnięta postanowieniem NSA z dnia 19 listopada 2008 r. W postanowieniu tym Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że stanowisko, zgodnie z którym od skargi na decyzję o przeniesieniu odpowiedzialności podatkowej należy uiścić wpis stały, a nie stosunkowy, było wyrażane wielokrotnie zanim doszło do wniesienia skargi przez Stronę w niniejszej sprawie (por. orzeczenia przywołane przez NSA w ww. postanowieniu z dnia 19 listopada 2008 r.). Należy mieć również na uwadze to, że wymogi w zakresie uiszczenia wpisu w takiej a nie innej formie i wysokości wynikają z przepisów prawa, a nie z orzecznictwa sądowego. Orzecznictwo może być istotną wskazówką przy interpretacji danego przepisu, jednakże nawet w sytuacji wątpliwej należy kierować się przede wszystkim tym orzecznictwem, które jest aktualne. Tymczasem w dacie składania skargi przez Stronę linia orzecznicza była już ukształtowana i wynikała z niej jednoznaczna sugestia, że od skarg na decyzje w sprawie przeniesienia odpowiedzialności podatkowej należy uiszczać wpis stały. Należy mieć również na uwadze, że Strona jest w niniejszej sprawie reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, od którego można wymagać lepszej niż przeciętna znajomości prawa oraz orientacji w aktualnym orzecznictwie w sprawach, w których ten pełnomocnik występuje. Powoływanie się zatem na nieaktualne orzecznictwo sądowe nie może w niniejszej sprawie usprawiedliwiać okoliczności, że wpis nie został uiszczony w terminie. Skoro bowiem z brzmienia przepisu oraz z aktualnego w dacie składania skargi orzecznictwa jednoznacznie wynikało, że w niniejszej sprawie powinien być uiszczony wpis stały (art. 231 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej – P.p.s.a.), to tym samym nieuiszczenie takiego wpisu w przewidzianym terminie musiało skutkować – stosownie do art. 221 P.p.s.a. – odrzuceniem skargi. W takiej sytuacji nie można mówić o braku winy Strony w uchybieniu terminu, bowiem nieaktualne orzecznictwo sądowe nie może być w niniejszej sprawie okolicznością usprawiedliwiającą niedopełnienie ustawowego wymogu terminowego uiszczenia wpisu. Skoro zaś art. 86 § 1 P.p.s.a. przesądza, że termin na dokonanie czynności w postępowaniu sądowym może zostać przywrócony, gdy jego uchybienie nastąpiło w sposób niezawiniony, to działanie sądu I instancji, polegające na odmowie przywrócenia terminu w niniejszej sprawie, należy uznać za prawidłowe, ponieważ Strona nie uprawdopodobniła, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.). Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.