I FZ 249/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA Marek Olejnik po rozpoznaniu w dniu 29 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 lipca 2024 r., sygn. akt I SA/Łd 263/24 w przedmiocie zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi E. P. i J. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 15 lutego 2024 r., nr 1001-IEW-2.7010.29.2023.15.U23.ES w przedmiocie zaliczenia zwrotu nadpłaty wynikającej z rozliczenia rocznego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2022 rok na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za grudzień 2006 roku postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z 16 lipca 2024 r., sygn. akt I SA/Łd 263/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (dalej: "WSA", "Sąd pierwszej instancji") zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie ze skargi E. P. i J. P. (dalej: "Skarżący") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi (dalej: "DIAS") z 15 lutego 2024 r., nr 1001-IEW-2.7010.29.2023.15.U23.ES w przedmiocie zaliczenia zwrotu nadpłaty wynikającej z rozliczenia rocznego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2022 rok na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za grudzień 2006 roku. Przedstawiając motywy podjętego rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wskazał, że postanowieniem z 23 lutego 2022 r. DIAS utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z 28 października 2021 r., którym organ odmówił E. P. umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z 16 września 2016 r., nr [...] obejmującego należność z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2006 r. w związku z ostateczną decyzją DIAS z 2 września 2016 r. WSA po rozpoznaniu skargi od powyższego postanowienia, wyrokiem z 14 grudnia 2023 r., sygn. akt I SA/Łd 827/23 uchylił zaskarżone orzeczenie. Sąd pierwszej instancji wskazał, że po uprawomocnieniu się powyższego wyroku z dnia 14 grudnia 2023 r., sprawa w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego toczy się przed organem pierwszej instancji i dotychczas postępowanie nie zostało zakończone. W zażaleniu na powyższe postanowienie, DIAS wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia WSA w całości, któremu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.: 1. art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie tego przepisu wobec błędnego przyjęcia, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej zależy od wyniku toczącego się przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w B. postępowania w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego obejmującego zaległość podatkową E. P. w podatku od towarów i usług za grudzień 2006 roku, pomimo braku prejudycjalnego charakteru tego postępowania dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, co miało istotny wpływ na jej wynik; 2. art. 7 w zw. z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie, podczas gdy brak jest bezpośrednich przeszkód do jej rozpoznania, a sąd administracyjny powinien podejmować czynności zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy i dążyć do jej rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu, a to w ocenie organu stanowiło naruszenie wyrażonej w art. 7 p.p.s.a. zasady szybkości postępowania; 3. art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a. poprzez odniesienie się w sposób zbyt ogólnikowy do okoliczności przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, które to lakoniczne stwierdzenie, że toczące się przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w B. postępowanie w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego obejmującego zaległość podatkową E. P. w podatku od towarów i usług za grudzień 2006 roku, ma istotne znaczenie w sprawie niniejszej, bez wyjaśnienia na czym miałoby ono polegać, skutkuje uniemożliwieniem bądź przynajmniej znacznym utrudnieniem możliwości zdekodowania procesu rozumowania jaki doprowadził Sąd do zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie miało usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego w oparciu o powyższy przepis następuje z urzędu, lecz jego celowość została pozostawiona ocenie Sądu (por. postanowienie NSA z 11 marca 2005 r., sygn. akt I OZ 45/05 oraz z 7 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 382/08). Podkreślić należy, że w sprawach sądowoadministracyjnych zjawiskiem niepożądanym i utrudniającym praworządne działanie administracji jest odmienne stanowisko sądu co do wykładni i stosowania prawa w sprawach o analogicznym lub zbliżonym stanie prawnym i faktycznym (por. postanowienie NSA z 13 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 221/08, publ. Lex nr 479145 oraz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 302-303). Jednolitość orzecznictwa - dając stan stałości, pewności i bezpieczeństwa prawnego - służy respektowaniu zasady równości wobec prawa. Równe traktowanie stron znajdujących się w takiej samej sytuacji faktycznej i prawnej oznacza, że wobec nich powinno zapaść takie samo rozstrzygnięcie. Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się z Sądem pierwszej instancji, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy od innego toczącego się postępowania. Przedmiotem badanej sprawy jest postanowienie, którym organ podatkowy zaliczył Skarżącym nadpłatę w podatku dochodowym od osób fizycznych w kwocie 3.395 zł na poczet zaległości podatkowej E. P. w podatku od towarów i usług za grudzień 2016 r. w kwocie 1.261,26 zł wraz z należnymi odsetkami w wysokości 2.133,74 zł. W realiach niniejszej sprawy ocena legalności działań organów podatkowych, dokonana w postępowaniu toczącym się ponownie przed organami podatkowymi, a uchylona mocą wyroku WSA z 14 grudnia 2023 r., w sprawie sygn. akt I SA/Łd 827/23, jest istotna z punktu widzenia możliwości realizacji celu niniejszego postępowania sądowego i ma bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania. Kontrola legalności zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia pozostaje w bezpośrednim związku z wynikiem ww. postępowania uchylonego powyżej opisanym wyrokiem. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny podzielił argumentację Sądu pierwszej instancji, że toczące się postępowanie o umorzenie postępowania egzekucyjnego w sprawie przedmiotowej zaległości podatkowej za grudzień 2016 r., ma istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, której przedmiotem jest zaliczenie zwrotu nadpłaty wynikającej z rozliczenia rocznego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2022 r. na poczet zaległości w podatku VAT za grudzień 2006 r. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7 w zw. z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., należy wskazać, że z uwagi na postawione zarzuty instrumentalnego wszczęcia postępowania przez organ pierwszej instancji, wskazać należy, że to właśnie od wyniku tego rozstrzygnięcia zależy bezpośrednio wynik niniejszego postępowania. Tym samy kontynuowanie przedmiotowej sprawy okaże się niecelowe, jeżeli organ pierwszej instancji uzna jednak, iż zobowiązanie E. P. w podatku od towarów i usług za grudzień 2016 r. w kwocie 1.261,26 zł wraz z należnymi odsetkami uległo przedawnieniu. Naczelny Sąd Administracyjny oceniając zasadność podniesionych w rozpatrywanym zażaleniu zarzutów naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a. stwierdza, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia spełniało wymogi i standardy, o których stanowi art. 141 § 4 p.p.s.a. Przedstawiono w nim stan faktyczny sprawy, wskazano podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz dokonano jej wyjaśnienia. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. ----------------------- 2