I FZ 243/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Hieronim Sęk, po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. W. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 sierpnia 2021 r., sygn. akt I SA/Wr 608/21 o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 16 marca 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu postanawia: oddalić zażalenie.

1. Zarządzeniem z dnia 6 sierpnia 2021 r., sygn. akt I SA/Wr 608/21 Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wezwał A. W. (dalej: Strona lub Skarżąca) do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł należnego od wniesionej przez nią skargi z dnia 6 maja 2021 r. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 16 marca 2021 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu. Jako podstawę prawną wezwania wskazano art. 220 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.; dalej: P.p.s.a.) w związku z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193, z późn. zm.). 2. Pismem z dnia 13 września 2021 r. Skarżąca złożyła (w terminie) zażalenie od powyższego zarządzenia. Wniosła o jego uchylenie, ewentualnie o uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wobec zarządzenia Skarżąca sformułowała zarzuty naruszenia art. 49 § 1 oraz art. 234 § 3 P.p.s.a. przez ich niezastosowanie i wezwanie jej do uiszczenia opłaty od złożonego pisma (tj. skargi - wyj. NSA). Nadto zarzuciła, że: - pominięto "cały stan uwidoczniony w aktach sprawy, ze szczególnym uwzględnieniem treści wniosku"; - "została wezwana do uiszczenia wpisu od złożonej skargi pomimo, iż przysługuje jej prawa do zwolnienia od wpisu"; - "nie została poinformowana, iż może skorzystać z prawa do zwolnienia od uiszczenia wpisu". 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3.1. Zażalenie podlegało oddaleniu, gdyż było pozbawione usprawiedliwionych podstaw. 3.2. W punkcie wyjścia odnotować wypadało, że w zażaleniu Strona nie kwestionowała ani wysokości żądanej od niej opłaty sądowej (wpisu) powiązanej normatywnie z przedmiotem zaskarżenia objętego skargą, ani zastosowanej w zarządzeniu podstawy prawnej jego wydania (tj. przepisów wymienionych w pkt 1 niniejszego uzasadnienia). Zaprezentowała natomiast kilka niezależnych od siebie zastrzeżeń (zob. pkt 2 tego uzasadnienia), które - jak należy przyjąć - miały podważyć w ogóle dopuszczalność wystosowania do niej wezwania o wpis na tle okoliczności sprawy. 3.2.1. Pierwszy zarzut zbudowano na twierdzeniu o naruszenia art. 49 § 1 P.p.s.a. przez jego niezastosowanie. Tymczasem treść powołanego przepisu dotyczy problematyki usuwania braków formalnych pism strony, a nie opłat należnych od takich pism, których brak uiszczenia usuwany jest w ramach stosowania innej regulacji prawnej (art. 220 P.p.s.a.). W konsekwencji przepis art. 49 § 1 P.p.s.a. nie mógł mieć żadnego związku z wystosowanym do Strony wezwaniem do uiszczenia wpisu od skargi, czy możliwością jego wystosowania. Przewodniczący Wydziału prawidłowo więc w zarządzeniu z dnia 6 sierpnia 2021 r. powołał się na art. 220 § 1 i § 3 P.p.s.a., słusznie pomijając w tym zakresie art. 49 § 1 P.p.s.a. 3.2.2. Zupełnym nieporozumieniem okazał się zarzut naruszenia art. 234 § 3 P.p.s.a. przez niezastosowanie. Przepis ten stanowi, że nie pobiera się opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, podlegający doręczeniu z urzędu. W sprawie Skarżącej nie żądano jednak od niej jakiejkolwiek opłaty kancelaryjnej z tytułu doręczenia odpisu zarządzenia z dnia 6 sierpnia 2021 r. przy piśmie sądowym z dnia 19 sierpnia 2021 r. Natomiast w treści tego zarządzenia, doręczonego w formie jego odpisu (czyli zgodnie z art. 75 § 1 P.p.s.a.), wezwano Stronę do uiszczenia wpisu należnego od skargi z dnia 6 maja 2021 r. wniesionej na postanowienie organu podatkowego. Zakresu tego rodzaju wezwania nie można w żaden sposób utożsamiać z sytuacją normowaną w art. 234 § 3 P.p.s.a. Okoliczności niniejszej sprawy wykluczały zatem zastosowanie przez Przewodniczącego Wydziału - w odniesieniu do kwestionowanej przez Skarżącą czynności - wyłączenia właściwego dla opłat kancelaryjnych. 3.3.3. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził też podstaw do uwzględnienia bardzo lakonicznej uwagi Skarżącej o pominięciu "całego stanu uwidocznionego w aktach, ze szczególnym uwzględnieniem treści wniosku" oraz o "przysługiwaniu jej prawa do zwolnienia od wpisu". W badanym przypadku Strona nie wykazała co konkretnie z punktu widzenia rzeczonego wezwania o wpis zostało pominięte a było dla jego losów istotne. Nadto w tej sprawie nie wnosiła ona o zwolnienie od kosztów sądowych i takie zwolnienie nie zostało jej przyznane. 3.3.4. Podkreślić trzeba również, że - odmiennie niż twierdziła Skarżąca w zażaleniu - na etapie postępowania sądowego została ona poinformowana o możliwości ubiegania się o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych, do których zalicza się między innymi wpis. Informacja taka znalazła się w pkt 4 Pouczeń zawartych w piśmie sądowym z dnia 19 sierpnia 2021 r. przy którym przesłano Skarżącej odpis zarządzenia z dnia 6 sierpnia 2021 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu. Jak już wcześniej odnotowano Strona nie skorzystała jednak z tego uprawnienia. 3.4. W świetle powyższych ustaleń i ocen stwierdzić należało, że wobec nieopłacenia skargi przez Skarżącą oraz braku wniosku o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych obejmującego cały wpis od skargi, zachodziły przesłanki do wydania na podstawie art. 220 § 1 i § 3 P.p.s.a. zarządzenia o wezwaniu Strony do uiszczenia wpisu od skargi pod rygorem jej odrzucenia. Zarządzenie tak wydane odpowiadało prawu. 3.5. Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 ab initio w związku z art. 197 § 1 i § 2 oraz art. 198 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.