I FZ 243/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Sędzia NSA Barbara Wasilewska, , , po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia "T." sp. z o.o. z siedzibą w Ł. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 23 maja 2014 r. sygn. akt I SA/Łd 63/14 w zakresie prawa pomocy w sprawie ze skargi "T." sp. z o.o. z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia 22 listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2008 r. postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 23 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Łd 63/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił T. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. (zwanej dalej "Spółką" lub "stroną skarżącą") przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia z opłat sądowych. Sąd I instancji, wyjaśniając motywy swojego rozstrzygnięcia, w pierwszej kolejności wskazał na treść oświadczeń pełnomocnika Spółki złożonych na urzędowym formularzu PPPr. Wynikało z nich, że Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej od 2012 r. Wysokość kapitału zakładowego i środków trwałych określiła na kwotę 0 zł. Ponadto w ostatnim roku obrotowym poniosła stratę w wysokości -19.421,19 zł. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, że nie jest w stanie uiścić wymaganego wpisu od skargi, gdyż od 2012 roku nie prowadzi działalności gospodarczej i nie ma żadnych przychodów. Spółka wyjaśniła, że według rachunku zysków i strat oraz bilansu w roku 2013 uzyskała dochód w wysokości 13.318 zł, natomiast w roku 2012 r. poniosła stratę w wysokości 19.421 zł. Skarżąca podkreśliła, że przychód który osiągnęła jest całkowicie zależny od działalności i przychodów spółki komandytowej, na której działalność skarżąca Spółka nie ma wpływu. Pełnomocnik Spółki podkreślił, że wpis od skargi stanowi aż 1/5 rocznego przychodu Spółki. Sąd I instancji, analizując powyższe okoliczności, wskazał, że wbrew oświadczeniu Spółki jej kapitał zakładowy wynosi 50.000 zł (a nie 0 zł), co wynika jednoznacznie z informacji z Krajowego Rejestru Sądowego oraz bilansu na dzień 31 grudnia 2013 r. Sąd wskazał następnie, że Spółka nie posiada środków trwałych. Wartość jej aktywów wynosi 802.235 zł. Składają się na nie głównie należności krótkoterminowe a także inwestycje krótkoterminowe oraz środki pieniężne w kasie i na rachunkach bankowych. Zdaniem Sądu I instancji, biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, w tym zwłaszcza kwotę zysku skarżącej za 2013 rok oraz kwotę środków pieniężnych zgromadzonych na koniec 2013 r., zestawiając ją z kwotą wpisu od skargi w niniejszej sprawie (2.918 zł), skarżąca Spółka nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu, przedstawiona przez skarżącą sytuacja finansowa, w tym zwłaszcza fakt udziału w dochodach spółki komandytowej, nie pozwala przyjąć, iż zdobycie przez skarżącą środków finansowych na pokrycie opłat w postępowaniu sądowym, jest rzeczywiście i obiektywnie niemożliwe w niniejszej sprawie. W złożonym zażaleniu pełnomocnik Spółki nie zgodził się z oceną zawartą w powyższym postanowieniu. Podniósł, że Spółka znajduje się w sytuacji finansowej, która uniemożliwia poniesienie wymaganych kosztów sądowych. Kwota wpisu sądowego wynosi bowiem ponad 20% rocznego przychodu Spółki. Jest to więc kwota, które Spółka nie mogła zaplanować licząc na pozytywne załatwienie sprawy przed organami podatkowymi. Ponownie przypomniał, że w roku 2012 Spółka odnotowała stratę w wysokości 19.421 zł. Podkreślił jednocześnie, że osiągnięty w roku następnym przychód jest całkowicie zależny od działalności i przychodów spółki komandytowej, na której działalność skarżąca Spółka nie ma wpływu. Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "P.p.s.a.") prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Stosownie do art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej w zakresie całkowitym, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe wówczas, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.). Stwierdzić należy, że Sąd I instancji skonfrontował oświadczenia Spółki z nadesłaną przez nią dokumentacją źródłową dotyczącą kondycji finansowej i wyciągnął prawidłowe w tym zakresie wnioski. W pisemnych motywach zaskarżonego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy Sąd zaprezentował powody, na podstawie których przyjął, że strona nie wypełniła przesłanek zawartych w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Z oceną dokonaną przez Sąd I instancji należy się zgodzić. Skoro bowiem Spółka (na koniec 2013 r.) wykazała dochód w kwocie 13.318, 60 zł, wraz z informacją o wysokości kapitału zakładowego oraz aktywów Spółki, to nie można znaleźć argumentów na potwierdzenie stanowiska skarżącej, iż obecna sytuacja finansowa Spółki nie pozwala jej ponieść kosztów postępowania w wysokości 2.918 zł. W kontekście powyższych ustalonych okoliczności należy uwzględnić, że w przypadku wnioskowania o prawo pomocy osoba prawna nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, ale musi także wykazać, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (por. postanowienie NSA z dnia 29 marca 2011 r., I OZ 191/11). Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., oddalił zażalenie.